Siła nabywcza w Niemczech: Heilbronn liderem rankingu, Gelsenkirchen na dole stawki

Nowe opracowanie Instytutu Niemieckiej Gospodarki (IW) w Kolonii wskazuje, że Heilbronn w Badenii-Wirtembergii wyprzedza pozostałe 399 niemieckich powiatów pod względem realnej siły nabywczej. Realny dochód na mieszkańca wynosi tam 42 275 euro, podczas gdy w Gelsenkirchen w Nadrenii Północnej-Westfalii odnotowano najniższy wynik na poziomie 18 886 euro. Analiza, upubliczniona 12 kwietnia 2026 roku, określa dochód realny dla każdego regionu poprzez korektę nominalnych zarobków o lokalne różnice cenowe. Dane opierają się głównie na statystykach z 2023 roku oraz częściowo z 2021 roku, co autorzy tłumaczą brakiem nowszych, wiarygodnych wskaźników. To koszty mieszkaniowe okazują się najważniejszym czynnikiem generującym różnice cenowe między regionami. W zestawieniu krajów związkowych pierwsze miejsce zajmuje Bawaria z realnym dochodem rzędu 30 396 euro, natomiast zestawienie zamyka Berlin z kwotą 24 656 euro. Porównania regionalnej siły nabywczej w Niemczech od lat uwydatniają podział między zamożnym południem a słabszymi strukturalnie regionami północy i wschodu. Instytut IW przeprowadzał już wcześniej podobne analizy, jednak zaznacza, że obecne badanie jest porównywalne z poprzednimi jedynie w ograniczonym stopniu ze względu na zmiany metodologiczne. Opracowanie obejmuje 400 jednostek terytorialnych we wszystkich 16 landach, łącząc regionalne dane o cenach z informacjami o dochodach pochodzącymi z Federalnego Urzędu Statystycznego. „„Nasze badanie pokazuje, że liczy się nie tylko kwota na koncie, ale także to, jak drogie jest życie w danym miejscu”.” — Christoph Schröder via Süddeutsche Zeitung Pierwszą dziesiątkę najzamożniejszych powiatów stanowią wyłącznie regiony zachodnioniemieckie. Oprócz Heilbronn w czołówce znalazło się pięć powiatów bawarskich, dwa z Nadrenii-Palatynatu oraz po jednym z Hesji i Nadrenii Północnej-Westfalii. W Nadrenii-Palatynacie czwarte miejsce w kraju zajął powiat Neuwied, gdzie koszty życia są o około cztery procent niższe od średniej krajowej przy relatywnie wysokich dochodach do dyspozycji. Na dziewiątej pozycji uplasował się powiat Mainz-Bingen, mimo kosztów utrzymania nieco przewyższających średnią. W Hesji Hochtaunuskreis zajmuje ósme lub dziesiąte miejsce (zależnie od źródła) z realną siłą nabywczą 30 303 euro na osobę. Wynik ten jest efektem piątych najwyższych dochodów nominalnych w kraju, mimo że lokalne ceny są o około siedem procent wyższe od średniej. Dla porównania Frankfurt nad Menem zajmuje dopiero 89. lokatę, gdyż nominalny dochód w wysokości 29 036 euro jest znacząco redukowany przez ceny wyższe o 11,4 procent od przeciętnych. Wschodnie Niemcy w tyle, ale obszary wiejskie wygrywają z miastami W landach wschodnich zarysowuje się wyraźna tendencja: powiaty ziemskie wypadają lepiej pod względem siły nabywczej niż ośrodki miejskie, głównie ze względu na niższe poziomy cen. W Saksonii liderem jest powiat Lipsk z kwotą 30 030 euro (121. miejsce w kraju), podczas gdy samo miasto Lipsk z wynikiem 24 466 euro zajmuje dopiero 386. miejsce na 400. Cała Saksonia plasuje się na dziewiątym miejscu wśród landów z realnym dochodem 27 592 euro, co jest wynikiem połączenia czwartego najniższego dochodu nominalnego z trzecim najniższym poziomem cen w skali kraju. W Turyngii najlepszy wynik zanotował powiat Greiz (25 056 euro), korzystający z kosztów życia o 8,1 procent niższych od średniej, natomiast najsłabiej wypadła Jena (21 959 euro) – najdroższe miejsce w tym landzie z cenami o 1,2 procent powyżej normy. Mieszkańcy Brandenburgii dysponują realnie kwotą około 27 000 euro rocznie, co daje landowi 12. miejsce, mimo że ceny są tam o 2,3 procent niższe od średniej krajowej – ta różnica nie rekompensuje jednak niskich płac nominalnych. W Saksonii-Anhalt miasto Halle z realnym dochodem 24 184 euro należy do dziesiątki najuboższych regionów w Niemczech, podczas gdy Magdeburg wypada nieco lepiej (26 058 euro). Ceny mieszkań pogłębiają dystans między powiatami a centrami miast Badanie potwierdza, że mieszkalnictwo jest głównym czynnikiem różnicującym regiony, co wyjaśnia, dlaczego obszary podmiejskie i wiejskie często wyprzedzają pobliskie metropolie. W Hesji miasto Offenbach zajmuje 380. miejsce w kraju z kwotą 21 738 euro, mimo położenia w zamożnym regionie Ren-Men. Poziom cen we Frankfurcie, wyższy o 11,4 procent od średniej, czyni go trzecim najdroższym miastem w kraju, za Monachium i powiatem monachijskim. W Nadrenii-Palatynacie Moguncja ma najwyższe koszty utrzymania w landzie (osiem procent powyżej średniej), co spycha ją na dół regionalnego rankingu mimo solidnych dochodów nominalnych. W Kraju Saary prowadzi powiat St. Wendel dzięki cenom o ponad pięć procent niższym od przeciętnych, natomiast powiat Merzig-Wadern zamyka stawkę w regionie i znajduje się w gronie 20 powiatów o najniższej sile nabywczej w Niemczech. Instytut IW zaznacza, że dane są tylko częściowo porównywalne z wcześniejszymi edycjami, a przedstawione liczby odzwierciedlają warunki strukturalne z roku 2023, a nie bieżącą sytuację gospodarczą.