Francuscy nauczyciele uwolnieni z Iranu po blisko czterech latach

Cécile Kohler, 41-letnia nauczycielka literatury, oraz Jacques Paris, 72-letni emerytowany nauczyciel matematyki, wylądowali na lotnisku Paryż-Charles de Gaulle w środę 8 kwietnia 2026 roku krótko przed godziną 9:00 rano. Zakończyło to ich gehennę, która rozpoczęła się 7 maja 2022 roku, gdy zostali zatrzymani przez irańskie służby w ostatnim dniu wyprawy turystycznej. Prezydent Emmanuel Macron przywitał parę uściskiem na trawnikach Pałacu Elizejskiego, nazywając ich powrót końcem poważnego wyzwania trwającego trzy i pół roku. Francja systematycznie odrzucała oskarżenia o szpiegostwo jako bezzasadne i klasyfikowała zatrzymanych jako zakładników państwowych. Macron zapowiedział ich powrót we wtorek, a podczas porannego posiedzenia gabinetu obrony w środę podziękował mediatorom z Omanu za pomoc w uzyskaniu zgody na opuszczenie Iranu. Para przyleciała do Paryża rejsem komercyjnym z Azerbejdżanu po ośmiogodzinnej podróży lądowej przez Iran i czteroosobowym oczekiwaniu na granicy, co dziennik „Le Monde” opisał jako nerwowy proces, w którym pracownicy ambasady do końca obawiali się jego przerwania.

Izolacja, opaski na oczach i cela o długości niespełna dwóch metrów Nauczyciele spędzili ponad trzy lata w teherańskim więzieniu Evin. Przebywali w sekcji 209, przeznaczonej dla osób podejrzanych o szpiegostwo i opozycjonistów, zanim w listopadzie 2025 roku przeniesiono ich do aresztu domowego w ambasadzie Francji. Paris opisał celę jako pomieszczenie o wymiarach 1,80 na 1 metr, w którym przez całą dobę świeciło neonowe światło, bez dostępu do książek. Wypowiadając się przed Pałacem Elizejskim, Paris przyznał, że byli poddawani nieustannym przesłuchaniom i presji psychologicznej. „Znajdowaliśmy się pod stałą groźbą. Nie mieliśmy prawa czytać ani pisać. Gdy tylko opuszczaliśmy celę, zakładano nam opaski na oczy.” — Jacques Paris via Reuters Kohler opisała to doświadczenie jako codzienny koszmar i stan permanentnej samowoli, przekazując jednocześnie słowa nadziei. „Moim przesłaniem jest nadzieja, ponieważ zachowaliśmy ją do samego końca i dziś możemy do Państwa mówić.” — Cécile Kohler via The New York Times Córka Parisa, Anne-Laure, otrzymała tylko 28 telefonów od ojca w ciągu 42 miesięcy uwięzienia – pierwszy trwał zaledwie cztery minuty. 23 czerwca 2025 roku, podczas konfliktu między Izraelem a Iranem, izraelska rakieta uderzyła w bramę więzienia Evin, co wzbudziło ogromne obawy o życie pary, zanim potwierdzono ich bezpieczeństwo i przeniesiono do innej placówki o rzekomo surowszych rygorach.

Oman negocjuje porozumienie, Iran mówi o wymianie więźniów Uwolnienie odbyło się przy mediacji Omanu i wiązało się z wymianą za Mahdieh Esfandiari, irańską studentkę mieszkającą w Lyonie. Strona irańska określiła to mianem wymiany więźniów, natomiast kancelaria prezydenta Francji poinformowała, że obywatele francuscy opuścili Iran drogą lądową bez specjalnej koordynacji z siłami USA i Izraela operującymi w regionie, mimo że podczas ich podróży doszło do ataków na dwa mosty i stację kolejową. Wyjazd miał miejsce w cieniu trwającego konfliktu regionalnego – amerykańsko-izraelska kampania przeciwko Iranowi rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. Państwa zachodnie wielokrotnie zarzucały Iranowi wykorzystywanie zagranicznych więźniów jako narzędzia w negocjacjach dyplomatycznych, czemu Teheran zaprzecza. Według agencji Reuters, Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej aresztował w ostatnich latach dziesiątki cudzoziemców i osób z podwójnym obywatelstwem pod zarzutami powiązanymi ze szpiegostwem. Decyzja Francji o sfinalizowaniu uwolnienia jest postrzegana jako element szerszych starań Paryża o zdystansowanie się od konfliktu w regionie.

Cécile Kohler i Jacques Paris zostali aresztowani 7 maja 2022 roku. W październiku 2022 roku irańska telewizja wyemitowała wymuszone zeznania pary, w których pod presją przyznali się do pracy dla francuskiego wywiadu. Francuski MSZ uznał ich za zakładników państwowych, a sprawa wywołała liczne protesty we Francji w czasie ich wieloletniego przetrzymywania.

Zapowiedź wyjaśnień: „Nie jesteśmy złamani” Mimo widocznego zmęczenia, Kohler i Paris przyjęli stanowczą postawę podczas pierwszych publicznych wystąpień we Francji. „Warunki były wyjątkowo trudne, próbowano nas złamać i pozbawić energii. Ale dziś możemy powiedzieć, że nie zostaliśmy zniszczeni. Opowiemy o naszym doświadczeniu i będziemy cieszyć się życiem.” — Jacques Paris via Open Macron wyraził radość z ich powrotu, nazywając go ulgą dla całego kraju. Sébastien Lardeux ze związku Force Ouvrière w departamencie Mayenne, z którym związana jest Kohler, wyraził nadzieję na sprawny powrót pary do normalnego życia. Rodzina i dyplomaci przywitali uwolnionych już na lotnisku. To rozwiązanie zamknęło ostatnią sprawę przetrzymywania francuskich zakładników państwowych przez Iran.

Cécile Kohler i Jacques Paris: kluczowe daty: — ; — ; — ; — ; — ; —