Francja zapowiada odejście od paliw kopalnych. Plan premiera Lecornu za 10 mld euro

Premier Francji Sébastien Lecornu przedstawił w piątek, 10 kwietnia 2026 roku, kompleksowy plan elektryfikacji kraju. Reformy mają na celu uniezależnienie Francji od paliw kopalnych, których udział w całkowitym zużyciu energii ma spaść z obecnych 60% do 40% w 2030 roku i do 29% do roku 2035. Plan, ogłoszony przed siedzibą rządu w Hotelu Matignon, określono jako bezpośrednią odpowiedź na kryzys energetyczny wywołany wojną na Bliskim Wschodzie. Konflikt ten rozpoczął się 28 lutego 2026 roku od operacji wojskowych Stanów Zjednoczonych i Izraela przeciwko Iranowi. Zablokowanie Cieśniny Ormuz doprowadziło do gwałtownego wzrostu cen surowców, co – zdaniem Lecornu – obnażyło strukturalną zależność Francji od importowanych paliw. Premier przekonywał, że strategicznym atutem kraju jest energia elektryczna produkowana lokalnie, głównie w elektrowniach jądrowych i ze źródeł odnawialnych. Przyspieszenie elektryfikacji w transporcie, budownictwie i przemyśle ma być kluczowe dla bezpieczeństwa państwa. „Wojna na Bliskim Wschodzie nie jest naszą wojną, a jednak dotyka nas bardzo bezpośrednio. Na szczęście Francja posiada atut w postaci energii elektrycznej produkowanej na własnej ziemi.” — Sébastien Lecornu via France 24 Wsparcie państwa wzrośnie dwukrotnie, ale bez nowych funduszyGłównym elementem pakietu finansowego jest zwiększenie rocznego wsparcia państwa na cele elektryfikacji z 5,5 mld do 10 mld euro do 2030 roku. Lecornu zaznaczył jednak wyraźnie, że wzrost ten nie będzie pochodził z nowych wydatków publicznych, ponieważ rząd dąży do utrzymania deficytu budżetowego na poziomie 5% PKB. Środki zostaną pozyskane z przekierowania istniejących dotacji, oszczędności własnych administracji oraz składek dostawców energii w ramach mechanizmu certyfikatów oszczędności energii. Organizacje takie jak Réseau Action Climat oraz think tank Negawatt z zadowoleniem przyjęły kierunek zmian, wytykając jednak brak funduszy na kwestie oszczędzania energii. Francuski Związek Elektroenergetyki oraz federacja branży elektronicznej również apelowały o bardziej ambitną wizję budżetową. 10 (miliardów euro rocznie) — docelowe wsparcie państwa dla elektryfikacji do 2030 rokuWsparcie elektryfikacji we Francji: Roczne wsparcie państwa na elektryfikację (before: 5,5 mld euro, after: 10 mld euro do 2030 r.); Udział paliw kopalnych w zużyciu energii (before: 60% obecnie, after: 40% do 2030, 29% do 2035); Liczba pracujących pomp ciepła (before: 4 mln, after: cel 8,8 mln do 2030 r.) Zakaz kotłów gazowych i leasing pomp ciepła dla najuboższychOd końca 2026 roku montaż kotłów gazowych w nowym budownictwie – w tym wielorodzinnym – zostanie zakazany. Lecornu zapowiedział, że ogrzewanie elektryczne ma stać się standardem. Rząd planuje, aby do 2050 roku dwa miliony mieszkań socjalnych (z których 55% w 2023 roku ogrzewano gazem) zrezygnowało z błękitnego paliwa. Aby przyspieszyć ten proces, wprowadzony zostanie program leasingu pomp ciepła. Jest on skierowany do gospodarstw domowych o najniższych dochodach, dla których koszt instalacji po uwzględnieniu dotacji – wynoszący średnio 3000 euro według Ministerstwa Finansów – wciąż jest barierą. Maud Bregeon, delegowana minister ds. energii, uściśliła, że dodatkowa pomoc może wynieść do 2000 euro na domostwo, co ma zagwarantować zwrot inwestycji w ciągu trzech lat. Szacowany koszt tego wsparcia to 200 mln euro do 2030 roku. Obecnie we Francji działa 4 mln pomp ciepła, a celem jest osiągnięcie liczby 8,8 mln przed końcem dekady. „Zwiększenie pomocy może sięgnąć 2000 euro, aby zagwarantować amortyzację pompy ciepła w trzy lata, przy szacowanym dodatkowym koszcie 200 milionów euro do 2030 roku.” — Maud Bregeon via Le Parisien Branża budowlana ostrzega przed brakiem izolacji i kryzysem zatrudnieniaSektor budowlany przyjął zapowiedzi z dystansem, popierając kierunek dekarbonizacji, ale wyrażając obawy o tempo zmian. Jean-Christophe Repon, prezes federacji CAPEB, uznał zakaz instalacji kotłów gazowych za „niestosowny w obliczu kryzysu w budownictwie”, wskazując na rosnące ceny materiałów. Repon przypomniał, że w ubiegłym roku wycofano wsparcie dla izolacji ścian, a nowy plan nie naprawia tego błędu. Choć przyznał, że rząd wyznacza kierunek, to nie uspokaja on pracowników branży, która domagała się planu ochrony miejsc pracy. Jeden z doradców ministerialnych skrytykował także strategię komunikacyjną rządu, nazywając ogłoszenie planu w piątek wieczorem przed samym weekendem decyzją fatalną. Sytuację komplikuje kontekst polityczny: sam premier przyznał, że finansowanie po 2030 roku będzie zależało od decyzji przyszłych większości parlamentarnych.Francuska polityka energetyczna od lat jest kształtowana przez dziedzictwo szoku naftowego z 1973 roku, po którym rządu w Paryżu uruchomiły masowy program budowy reaktorów jądrowych przez EDF. Obecny zwrot ku elektryfikacji opiera się na wieloletnim planowaniu energetycznym, którego aktualizację zaprezentowano 13 lutego 2026 roku, na dwa tygodnie przed wybuchem konfliktu USA i Izraela z Iranem. Dotychczasowe programy, jak MaPrimeRénov', skierowały znaczne środki na modernizację budynków, choć tempo zmian było krytykowane. Eskalacja w Cieśninie Ormuz nadała planom odejścia od węglowodorów najwyższy priorytet.