Stan zdrowia nowego lidera Iranu budzi pytania o realną władzę w Teheranie

Nowy najwyższy przywódca Iranu, Modżtaba Chamenei, doznał poważnych obrażeń twarzy oraz dotkliwych urazów jednej lub obu nóg w wyniku nalotu z 28 lutego 2026 roku. Według trzech źródeł zbliżonych do kręgów władzy, na które powołuje się Reuters, w tym samym ataku zginął jego ojciec, Ali Chamenei. 56-letni duchowny, mianowany na stanowisko 8 marca 2026 roku, od czasu incydentu nie pojawił się na żadnym zdjęciu, nagraniu wideo ani audio. Mimo odniesionych obrażeń rozmówcy agencji twierdzą, że Modżtaba Chamenei zachowuje sprawność intelektualną i uczestniczy w kluczowych spotkaniach rządowych za pośrednictwem telekonferencji, omawiając kwestie wojenne oraz negocjacje z Waszyngtonem. Informacje te ujawniono w dniu rozpoczęcia rozmów pokojowych między Iranem a Stanami Zjednoczonymi w Islamabadzie.

Brak wizerunku przywódcy od ponad miesiąca Całkowita nieobecność Modżtaby Chameneiego w przestrzeni publicznej od ataku z 28 lutego wywołuje liczne spekulacje w kraju i za granicą na temat jego faktycznej zdolności do sprawowania władzy. Jego pierwsze oświadczenie jako najwyższego przywódcy z 12 marca zostało odczytane przez prezentera telewizyjnego, a nie wygłoszone osobiście. 20 marca biuro lidera opublikowało krótki komunikat pisemny z okazji perskiego Nowego Roku, ogłaszając go „rokiem oporu”. Z kolei 11 kwietnia państwowa telewizja wyemitowała tekst przypisywany Chameneiemu z okazji 40 dni od śmierci jego ojca. „Nie dążyliśmy do wojny i jej nie chcemy” — Modżtaba Chamenei za pośrednictwem La Libre.be W oświadczeniu tym zadeklarowano również, że Iran nie zrezygnuje ze swoich „słusznych praw”, nawiązując do struktur tzw. frontu oporu. Misja Iranu przy ONZ nie odpowiedziała na pytania agencji Reuters dotyczące stopnia obrażeń przywódcy ani przyczyn jego przedłużającej się nieobecności.

Wywiad USA i sekretarz obrony sygnalizowali urazy już wcześniej Doniesienia agencji Reuters potwierdzają ocenę przedstawioną 13 marca przez sekretarza obrony USA Pete’a Hegsetha, który stwierdził, że Modżtaba Chamenei jest „ranny i prawdopodobnie oszpecony”. Inne źródło zaznajomione z raportami amerykańskiego wywiadu przekazało Reutersowi, że irański lider mógł stracić nogę. CIA odmówiła komentarza w tej sprawie, podobnie jak biuro premiera Izraela Benjamina Netanjahu. Jedno ze źródeł zbliżonych do otoczenia Chameneiego zasugerowało, że zdjęcia przywódcy mogą zostać upublicznione w ciągu miesiąca lub dwóch, a następnie możliwe jest jego wystąpienie publiczne — o ile pozwolą na to względy zdrowotne i bezpieczeństwa. Według raportu Rai News pojawiły się pogłoski o transporcie Chameneiego na operację do Moskwy, jednak nie zostały one potwierdzone. Agencja Reuters zaznaczyła, że wszelkie doniesienia o jego stanie zdrowia nie mogą zostać niezależnie zweryfikowane.

Obawy o próżnię władzy podczas rozmów w Islamabadzie Niepewność co do kondycji Modżtaby Chameneiego rodzi pytania o to, kto faktycznie sprawuje władzę w Teheranie w czasie jednego z najpoważniejszych kryzysów w historii Republiki Islamskiej. Alex Vatanka z Middle East Institute ocenił, że nawet bez uwzględnienia skali obrażeń nowy lider nie posiada tak silnej legitymacji, jaką cieszył się jego ojciec. „Modżtaba będzie głosem doradczym, ale nie decyzyjnym. Musi udowodnić, że jest wiarygodnym i silnym liderem. Cały reżim musi zdecydować o kierunku, w którym podąży” — Alex Vatanka za pośrednictwem Reuters Analizy przytaczane przez Berliner Zeitung wskazują, że od początku wojny znacząco wzrosły wpływy Strażników Rewolucji. Zdaniem obserwatorów Modżtaba mógł zostać obsadzony w swojej roli przez Korpus głównie w celu zachowania pozorów ciągłości władzy. Atak z 28 lutego pozbawił życia także żonę, matkę oraz syna Modżtaby. Rozpoczęcie negocjacji w Islamabadzie 11 kwietnia sprawiło, że kwestia jego zdolności do rządzenia znalazła się w centrum uwagi międzynarodowej.

Modżtaba Chamenei — kluczowe wydarzenia: — ; — ; — ; — ; —

Urząd najwyższego przywódcy Iranu powstał po rewolucji islamskiej z 1979 roku, gdy rządy objął Ruhollah Chomejni. Ali Chamenei, ojciec Modżtaby, kontynuował tę misję przez blisko cztery dekady, wzmacniając rolę Strażników Rewolucji. W systemie teokratycznym lider ten posiada ostateczny głos w sprawach wojska i polityki zagranicznej. Atak z 28 lutego 2026 roku odbył się w ramach operacji „Epic Fury”.