Dorothea Stempowska, ostatnia mieszkanka zamku Książ, zmarła w wieku 91 lat
Dorothea Stempowska, ostatnia osoba mieszkająca przez całe życie na zamku Książ i ostatni żyjący świadek pamiętający księżną Daisy von Pless, zmarła w Wałbrzychu 1 października 2026 roku w wieku 91 lat.
Odejście wieloletniej mieszkanki zamku
Dorothea Stempowska, urodzona jako Dorotea Wawrzyczek, zmarła w czwartek po południu, 1 października 2026 roku, w wieku 91 lat. Odeszła na zamku Książ w otoczeniu rodziny, spędziwszy całe życie na terenie wałbrzyskiej posiadłości. Zarządcy zamku Książ ogłosili jej śmierć, uznając ją za ostatnią stałą mieszkankę obiektu i postać kluczową dla zachowania pamięci regionalnej. Jej bliski przyjaciel i biograf, Mateusz Mykytyszyn, opisał ją jako pomost łączący przedwojenną historię tego miejsca ze współczesnością.
Mykytyszyn podkreślił jej przywiązanie do rodzinnego domu mimo skomplikowanych powojennych losów Dolnego Śląska.
Przyszła na świat w Książu i w Książu spędziła ostatnie chwile życia. Osoba o wyjątkowym znaczeniu dla historii Wałbrzycha, historii zamku Książ. Była pomostem, łączącym dawne czasy ze współczesnymi. Była osobą, która kochała swoją ojczyznę i choć urodziła się tutaj jako rdzenna mieszkanka, pozostała w swoim rodzinnym domu.
Wspomnienia z dzieciństwa o księżnej Daisy
Stempowska urodziła się 14 lutego 1935 roku w stajniach, obecnie funkcjonujących jako stadnina, majątku Fürstenstein należącego do księcia von Pless na Śląsku. Dorastała w posiadłości i pozostała ostatnią żyjącą mieszkanką Wałbrzycha, która osobiście pamiętała księżną Daisy von Pless. W późniejszym okresie życia Stempowska mieszkała w apartamencie na pierwszym piętrze południowego budynku zamkowego, wychodzącym na południowy zachód, który wcześniej zajmowała księżna Klotylda z dziećmi, zanim stał się rezydencją Daisy.
Fragmenty jej nadchodzącej książki przywołują wspomnienia z dzieciństwa spędzonego w posiadłości wśród arystokracji.
W czasach mojego dzieciństwa w Książu wśród arystokracji mieszkała tylko księżna Daisy. Pierwsza żona starego księcia Jana Henryka XIV mieszkała w południowym budynku w apartamencie na pierwszym piętrze od strony południowo-zachodniej, który przed nią zajmowała księżna Klotylda z dziećmi i w którym ja dzisiaj mieszkam. Mimo że byłam wtedy bardzo mała, pamiętam, jak angielska pokojówka księżnej, panna Dolly Crowther, woziła ją na wózku inwalidzkim po parku.
Działalność społeczna i pojednanie
Poza rolą świadka historii zamku, Stempowska aktywnie angażowała się w organizacje społeczne w Wałbrzychu. Przez wiele lat pełniła funkcję przewodniczącej Niemieckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego w Wałbrzychu, poświęcając swoją pracę wzmacnianiu polsko-niemieckiego pojednania i ochronie dziedzictwa kulturowego. Jej wkład społeczny został oficjalnie doceniony przez władze miasta w 2023 roku, kiedy to lokalni liderzy przyznali jej tytuł Zasłużonego dla Miasta Wałbrzycha. Przedstawiciele zamku stwierdzili, że jej osobiste wspomnienia stanowią niezastąpioną część wspólnego dziedzictwa Książa i miasta.
- Urodziła się jako Dorotea Wawrzyczek w stajniach majątku Fürstenstein na Śląsku.
- Otrzymała tytuł Zasłużonego dla Miasta Wałbrzycha.
- Zmarła w wieku 91 lat na zamku Książ w otoczeniu rodziny.
- Otwarto księgi kondolencyjne na zamku Książ i w Urzędzie Miejskim w Wałbrzychu.
- Zaplanowana publikacja wspólnej biografii „Całe życie w Książu”.
Księgi kondolencyjne i nadchodząca biografia
Po jej śmierci 1 października 2026 roku w całym mieście ustanowiono miejsca pamięci. Od piątku, 2 października 2026 roku, mieszkańcy i turyści mogli wpisywać się do ksiąg kondolencyjnych wystawionych na zamku Książ oraz w Urzędzie Miejskim w Wałbrzychu. Biografia dokumentująca jej życie, zatytułowana „Całe życie w Książu”, została napisana wspólnie przez Stempowską i Mateusza Mykytyszyna, a jej publikację zaplanowano na 2027 rok. Tom gromadzi jej osobiste zapiski i wspomnienia z ponad dziewięciu dekad historii regionu.
