Gunther von Hagens, twórca plastynacji i wystaw BODY WORLDS, zmarł w wieku 81 lat; jego ciało zostanie poddane plastynacji

Śmierć i ostatnia wola

Gunther von Hagens zmarł 24 lipca 2026 r. w wieku 81 lat. Od kilku lat chorował na chorobę Parkinsona, a dzień przed śmiercią trafił do szpitala w Heidelbergu z powodu krwotoku mózgowego. Rodzina oraz Instytut Plastynacji ogłosili jego odejście 27 lipca. Von Hagens publicznie wyraził życzenie, aby po śmierci poddać go plastynacji, a rodzina potwierdziła, że spełni tę prośbę. Nie jest jasne, czy powstanie plastynat całego ciała, czy poszczególnych okazów, ani czy będą one wystawiane publicznie.

Gunther chciał dać ludziom możliwość spojrzenia pod skórę – nie z chęci sensacji, lecz z głębokiego przekonania, że wiedza o własnym ciele może przyczynić się do bardziej świadomego, zdrowszego i odpowiedzialnego życia.

Technika plastynacji i BODY WORLDS

Von Hagens wynalazł plastynację w 1977 r. na Uniwersytecie w Heidelbergu. Technika ta polega na zastąpieniu wody i tłuszczu w tkankach biologicznych polimerami, co pozwala tworzyć trwałe, bezwonne okazy zachowujące swoją pierwotną strukturę. W latach 90. założył Instytut Plastynacji i uruchomił wystawy BODY WORLDS, prezentujące zakonserwowane ludzkie ciała i narządy. Ciała ustawiane są w pozach imitujących codzienne czynności, takie jak gra w badmintona, pokera czy stosunek płciowy. Według instytutu wystawy przyciągnęły od czasu debiutu ponad 58 mln zwiedzających na całym świecie. Ekspozycje nadal podróżują po świecie, a stałe muzeum działa w Berlinie. Żona von Hagensa, Angelina Whalley, od początku pełni funkcję kuratorki i dyrektorki kreatywnej BODY WORLDS.

Mój ojciec nigdy nie akceptował sztywnych granic. Wyprowadził anatomię z zamkniętego świata specjalistów do społeczeństwa. Jego odwaga, wytrwałość i niezachwiana wiara w to, że edukacja służy ludzkości, będą nas nadal prowadzić.

Kontrowersje i debata publiczna

Wystawy wywołały ostrą krytykę. Przeciwnicy argumentowali, że prezentowanie ludzkich szczątków w pozach imitujących życie narusza godność ludzką. Berlińska dzielnica Mitte próbowała zablokować otwarcie stałego muzeum BODY WORLDS przy Alexanderplatz, twierdząc, że plastynaty pozostają zwłokami i powinny zostać pochowane. Von Hagens i jego zwolennicy utrzymywali, że wszystkie okazy pochodzą od dawców, którzy wyraźnie zgodzili się na wykorzystanie swoich ciał w celach edukacyjnych. Mimo sporów wystawy przetrwały i stały się globalnym fenomenem. W prasie von Hagens był często nazywany „Dr. Tod” (Dr Śmierć).

Sprawił, że miliony ludzi spojrzały na własne ciała innymi oczami.

Tło biograficzne

Gunther von Hagens urodził się jako Gunther Gerhard Liebchen w 1945 r. w Alt-Skalden koło Poznania, na terenie dzisiejszej Polski. Później przyjął nazwisko swojej pierwszej żony. W 1965 r. rozpoczął studia medyczne w Jenie w NRD. Po proteście przeciwko stłumieniu Praskiej Wiosny i próbie ucieczki na Zachód był więziony w Chociebużu i Jenie. W 1970 r. Republika Federalna Niemiec wykupiła jego wolność za 40 000 marek niemieckich. Ukończył doktorat na Uniwersytecie w Heidelbergu i od lat 70. poświęcił się plastynacji. W 2008 r. zdiagnozowano u niego chorobę Parkinsona i stopniowo wycofywał się z wystąpień publicznych, choć wystawy były kontynuowane pod kierownictwem Whalley.