Zmarł Carles Solà, były rektor Universitat Autònoma de Barcelona i kataloński minister

Kariera akademicka i badania nad bioprocesami

Carles Solà i Ferrando, chemik, naukowiec i były minister regionalny, zmarł 12 września 2026 r. w Sant Cugat del Vallès. Urodził się 28 listopada 1945 r. w Xàtivie w prowincji Walencja. Źródła podawały różny wiek w chwili śmierci (od 79 do 81 lat), jednak Universitat Autònoma de Barcelona potwierdził, że miał 80 lat. Solà ukończył studia i uzyskał doktorat z nauk chemicznych na Universitat de València. W 1977 r. przeniósł się do Katalonii, aby objąć stanowisko profesora chemii technicznej na Universitat Autònoma de Barcelona (UAB), gdzie rozwijał większość swojej kariery naukowej. W trakcie pracy promował utworzenie Wydziału Inżynierii Chemicznej (później Wydział Inżynierii Chemicznej, Biologicznej i Środowiskowej) oraz wprowadził pierwszy w Hiszpanii program studiów licencjackich z biotechnologii. Jego badania koncentrowały się na inżynierii komórkowej i bioprocesach w ramach Grupy Inżynierii Komórkowej i Bioprocesów, skupiając się na produkcji szczepionek nowej generacji oraz biologicznym wychwytywaniu dwutlenku węgla za pomocą systemów mikroalg do zastosowań farmaceutycznych i kosmetycznych. Pozostał aktywnym wykładowcą do przejścia na emeryturę w 2016 r., po czym otrzymał tytuł profesora emerytowanego.

Przywództwo uniwersyteckie i budowanie instytucji

W 1994 r. Solà został wybrany na rektora Universitat Autònoma de Barcelona, kierując instytucją przez dwie kadencje do 2002 r. Jego ośmioletnia administracja nadzorowała znaczące zmiany organizacyjne i infrastrukturalne na kampusie. W tym okresie uniwersytet utworzył kilka nowych centrów dydaktycznych i naukowych, w tym Szkołę Inżynierii, Szkołę Doktorancką i Kształcenia Ustawicznego, Instytut Nauki i Technologii Środowiskowych oraz Port Informacji Naukowej. Przestrzenie publiczne kampusu również zmieniły się za jego kadencji wraz z otwarciem Plaça Cívica i instalacją Kolumn UAB, monumentu stworzonego przez rzeźbiarza Andreu Alfaro, który stał się głównym symbolem wizualnym uniwersytetu. Na szczeblu krajowym i regionalnym Solà pełnił w latach 1996–1998 funkcję drugiego przewodniczącego Konferencji Rektorów Uniwersytetów Hiszpańskich. Odegrał również wiodącą rolę w tworzeniu międzyuczelnianych sieci współpracy, organizując zarówno Katalońskie Stowarzyszenie Uniwersytetów Publicznych, jak i sieć uniwersytetów Xarxa Vives.

Trajektoria polityczna i administracja ministerialna

Zaangażowanie polityczne Solà rozpoczęło się w czasie dyktatury Franco, kiedy dołączył do konspiracyjnej Socjalistycznej Partii Kraju Walenckiego. Później zerwał z partią po jej fuzji z Hiszpańską Socjalistyczną Partią Robotniczą. W grudniu 2003 r. przyjął propozycję lidera Esquerra Republicana de Catalunya, Josepa-Lluísa Caroda-Roviry, by dołączyć do rządu regionalnego. Mianowany przez prezydenta Pasquala Maragalla na stanowisko ministra ds. uniwersytetów, badań i społeczeństwa informacyjnego, Solà został pierwszym walenckim ministrem w Generalitat de Catalunya. Kierował resortem do kwietnia 2006 r. podczas pierwszej administracji koalicji trójstronnej. Na tym stanowisku Solà kierował koordynacją uniwersytetów publicznych i prowadził proces konwergencji z Europejskim Obszarem Szkolnictwa Wyższego. Jego administracja ministerialna zreformowała finansowanie uniwersytetów poprzez wprowadzenie gwarantowanej minimalnej dotacji na studenta oraz utworzenie dedykowanego Funduszu Terytorialnego wspierającego uniwersytety publiczne zlokalizowane poza obszarem metropolitalnym Barcelony.

Hołdy i dziedzictwo

Universitat Autònoma de Barcelona oraz regionalne partie polityczne potwierdziły śmierć Solà w sobotę rano, składając kondolencje rodzinie i współpracownikom. Obecny rektor UAB, Javier Lafuente, nazwał tę wiadomość głęboko bolesną, wspominając Solà jako mentora, przewodnika i kolegę, który wspierał jego karierę, gdy ten po raz pierwszy dołączył do uniwersytetu. W oficjalnym oświadczeniu Esquerra Republicana de Catalunya doceniła połączoną karierę akademicką i polityczną Solà, zauważając, że promował edukację jako narzędzie równości i sprawiedliwości oraz fundament innowacji.