Nowe lotnisko w Lizbonie: koszt 7,9–8,9 mld euro, otwarcie w 2035 roku i 20-minutowe połączenie kolejowe

Ponad 50 lat po pierwszych dyskusjach nowe lotnisko w Lizbonie nabiera realnych kształtów. W środę operator ANA przedstawił raport techniczny oraz pierwsze wizualizacje Aeroporto Luís de Camões, które powstanie na terenie poligonu Campo de Tiro de Alcochete. To największa inwestycja infrastrukturalna w kraju od dziesięcioleci.

Koszty i harmonogram

Inwestycję wyceniono na kwotę od 7,9 mld do 8,9 mld euro (według cen z 2024 roku). Kwota ta nie obejmuje kosztów budowy dróg i połączeń kolejowych, za które odpowiada państwo. Przedział ten aktualizuje szacunki z raportu wstępnego ANA z 2025 roku, opiewające na 8,5 mld euro. Plan finansowy koncesjonariusza ma zostać przedstawiony w styczniu 2027 roku.

Rząd i ANA nie są jeszcze w pełni zgodni co do harmonogramu. Interaktywna oś czasu opublikowana przez Instytut Mobilności i Transportu (IMT) zakłada rozpoczęcie budowy w 2029 roku, zakończenie pod koniec 2033 roku, rok 2034 przeznaczony na testy i certyfikację oraz otwarcie lotniska od 2035 roku. Raport techniczny ANA wskazuje jednak na połowę 2037 roku, określając ten termin jako "wymagający, ale realistyczny". Spółka poszukuje możliwości optymalizacji harmonogramu, a wcześniejsze otwarcie zależy od szybszego zawarcia niezbędnych porozumień niż zakłada rządowy termin 17 kwietnia 2029 roku. Ministerstwo Infrastruktury poinformowało Observador, że obie strony pracują nad przyspieszeniem terminów, aby lotnisko mogło zostać otwarte od 2035 roku.

Połączenia kolejowe i drogowe

Lotnisko będzie obsługiwane przez szybką kolej, która dotrze do centrum Lizbony w około 20 minut. Trasa będzie przebiegać przez 5-kilometrowy tunel i wykorzysta planowaną trzecią przeprawę przez Tag między Chelas a Barreiro, łącząc się z przyszłą linią dużych prędkości Lizbona–Madryt. Stacja będzie posiadać cztery tory i trzy perony, zapewniając połączenia dalekobieżne z wieloma regionami oraz skrócenie czasu podróży do Algarve i Alentejo o około 30 minut. Urzędnicy szacują, że z usług kolejowych na lotnisku będzie korzystać 20 mln pasażerów rocznie.

Plan drogowy obejmuje budowę 250 kilometrów nowych autostrad oraz modernizację 50 kilometrów istniejących dróg. Kluczowe inwestycje dotyczą połączeń z drogami krajowymi nr 4, 10 i 119, połączenia autostrady A33 z A12 i A13 oraz trasy IC13 między lotniskiem, Ponte de Sor i Alter do Chão. Sieć ma obsłużyć około 65 tys. pojazdów osobowych i około 2 tys. pojazdów ciężarowych dziennie.

Wygląd lotniska

Lotnisko Luís de Camões wraz z infrastrukturą towarzyszącą zajmie 6500 hektarów na terenie gmin Benavente i Montijo, wpływając łącznie na 11 gmin. W dniu otwarcia port będzie dysponował dwoma pasami startowymi, 64 bramkami, 72 rękawami pasażerskimi oraz terminalem o powierzchni około 500 tys. metrów kwadratowych. Początkowa przepustowość wyniesie 56 mln pasażerów rocznie z możliwością rozbudowy do 85 mln.

Marzyliśmy o nowym lotnisku przez 50 lat i dzisiaj urzeczywistniamy to marzenie.

Obawy o przejrzystość

Maria do Rosário Partidário, była przewodnicząca niezależnej komisji technicznej oceniającej warianty lokalizacji, wezwała rząd do zachowania przejrzystości na poziomie wcześniejszej fazy oceny. Zauważyła, że materiały komisji są nadal dostępne w internecie, ale obecny proces nie wykazuje tej samej otwartości.

Przejrzystość polega właśnie na zrozumieniu, co się dzieje, kto o czym decyduje i w jaki sposób podejmowane są decyzje. Wystarczy, aby te informacje były systematycznie udostępniane obywatelom, co, jak widać, nie ma miejsca. Czy wiecie, co wchodzi w skład budżetu? Ja nie wiem.

Kolejne kroki

Studium oddziaływania na środowisko zostanie przedłożone Portugalskiej Agencji Środowiska do końca lipca 2026 roku. Raport techniczny pozwala na przejście do badań wstępnych (tzw. projektu podstawowego) oraz fazy dopracowania architektury. Prezes ANA Thierry Ligonnière podkreślił, że dokument został dostarczony "zgodnie z terminami określonymi w umowie koncesyjnej, co do dnia" i jest to trzeci raport w procesie, po raporcie wstępnym oraz dokumencie konsultacyjnym dla interesariuszy.