Yayoi Kusama, japońska artystka awangardowa znana z motywów w kropki, zmarła w wieku 97 lat

Ogłoszenie i przyczyny śmierci

Japońska artystka awangardowa Yayoi Kusama zmarła 14 sierpnia 2026 roku w szpitalu w Tokio w wieku 97 lat. Przyczyną śmierci była niewydolność wielonarządowa, co potwierdził 27 sierpnia 2026 roku jej wieloletni przedstawiciel, galeria Davida Zwirnera, po doniesieniach agencji Kyodo News oraz Jiji Press. Muzeum Yayoi Kusamy w Tokio oraz jej oficjalna strona internetowa opublikowały oświadczenia potwierdzające, że artystka malowała do ostatnich dni, nigdy nie odkładając pędzla. Jej studio zapowiedziało kontynuację misji artystycznej, dzieląc się jej twórczością, by dawać nadzieję i siłę odbiorcom na całym świecie. Kusama tworzyła nieprzerwanie przez ponad siedem dekad, pozostawiając po sobie tysiące obrazów, rzeźb, wierszy, powieści oraz instalacji środowiskowych.

Wczesne lata w Matsumoto i Kioto

Kusama urodziła się w 1929 roku w Matsumoto w prefekturze Nagano, gdzie jej rodzina prowadziła komercyjną szkółkę nasion. W dzieciństwie regularnie spacerowała po okolicznych polach fiołków, szkicując kwiaty w notatnikach. Od najmłodszych lat doświadczała intensywnych halucynacji wzrokowych, opisując wizje aur, błysków światła, mówiących zwierząt oraz gęstych pól kropek. Aby poradzić sobie z niepokojem wywołanym tymi przeżyciami, zaczęła rysować powtarzalne wzory, w tym portret matki stworzony około 10. roku życia, który był pokryty plamami. W 1948 roku, w wieku 19 lat, rozpoczęła naukę w Miejskiej Szkole Sztuki i Rzemiosła w Kioto, gdzie studiowała tradycyjne malarstwo nihonga.

To był jeden z największych przywilejów mojego życia zawodowego, że mogłem reprezentować niezwykłą sztukę Yayoi Kusamy przez ostatnie piętnaście lat.

Nowojorska awangarda i występy antywojenne

Zniechęcona ograniczeniami społecznymi w powojennej Japonii, Kusama przeprowadziła się w 1957 roku do Stanów Zjednoczonych. W Nowym Jorku zdobyła uznanie dzięki serii „Infinity Net”, tworząc wielkoformatowe monochromatyczne płótna pokryte powtarzalnymi białymi pętlami na ciemnym tle. Jej podejście do seryjnej powtarzalności wpłynęło na współczesnych jej twórców nowojorskiej awangardy, w tym artystę pop-artu Andy'ego Warhola. Pod koniec lat 60. organizowała kontrowersyjne występy publiczne, tzw. happeningi, malując kropki na ciałach nagich uczestników. Kusama łączyła swoje występy z protestami antywojennymi, wysyłając nawet list otwarty do prezydenta USA Richarda Nixona, w którym oferowała, że prześpi się z nim, jeśli zakończy wojnę w Wietnamie.

Powrót do Tokio i instalacje nieskończoności

Zmagając się z silną nerwicą, Kusama wróciła do Japonii w latach 70. i około 1977 roku dobrowolnie zamieszkała w tokijskim szpitalu psychiatrycznym. Pozostała w placówce medycznej do końca życia, codziennie rano udając się do pobliskiego studia, by malować. Jej praca zaowocowała m.in. serią obrazów „My Eternal Soul”, rzeźbami żółtych dyń oraz miękkimi rzeźbami pokrywającymi falliczne obiekty i przedmioty codziennego użytku. Znana z noszenia jaskrawopomarańczowych i czerwonych peruk oraz sukienek w kropki, wystawiała swoje prace w instytucjach takich jak Museum of Modern Art oraz Whitney Museum of American Art w Nowym Jorku. Ostatnią podróż do Nowego Jorku odbyła w 2013 roku na wystawę indywidualną w galerii Davida Zwirnera, która przyciągnęła tłumy zwiedzających czekających godzinami w kolejkach.

Kropki latają wszędzie – na mojej sukience, podłodze, rzeczach, które niosę, w całym domu, na suficie. A ja je maluję.