Austriacki sąd skazał planera ataku na koncert Taylor Swift na 15 lat więzienia

Austriacki sąd w Wiener Neustadt skazał w czwartek 21-letniego Berana A. na 15 lat więzienia po tym, jak przyznał się do planowania udaremnionego islamistycznego ataku na koncert Taylor Swift w Wiedniu w sierpniu 2024 roku. Wyrok zapadł po kilku godzinach narady ławy przysięgłych i obejmował kilkanaście zarzutów, z których większość dotyczyła terroryzmu. Współoskarżony, Arda K., również 21-letni, otrzymał wyrok 12 lat pozbawienia wolności. Obie kary mogą zostać zaskarżone.

Plan i jego udaremnienie

Beran A., obywatel Austrii pochodzenia północnomacedońskiego, złożył przysięgę wierności Państwu Islamskiemu (IS). Prokuratorzy twierdzili, że planował zaatakować tłum zgromadzony przed wiedeńskim Ernst Happel Stadion podczas pierwszego z trzech zaplanowanych koncertów Swift, używając noży i domowej roboty materiału wybuchowego. Wyprodukował niewielką ilość materiału wybuchowego TATP, korzystając z instrukcji w internecie, i próbował kupić broń, w tym karabin maszynowy i granat ręczny.

Musiałem prowadzić dżihad.

Austriackie władze aresztowały go 7 sierpnia 2024 roku, na jeden dzień przed pierwszym koncertem, po otrzymaniu informacji od zagranicznej służby wywiadowczej. Wszystkie trzy wyprzedane koncerty – na które spodziewano się ponad 170 000 fanów, z czego około 30 000 przed stadionem i 65 000 w środku – zostały odwołane w ramach środków ostrożności. Swift napisała później w mediach społecznościowych, że decyzja ta oznaczała, iż „opłakiwaliśmy koncerty, a nie ludzkie życia”.

Proces i ocena psychiatryczna

Podczas procesu, który rozpoczął się w zeszłym miesiącu i trwał pięć dni, Beran A. przyznał się do większości zarzutów, ale zaprzeczył udziałowi w osobnym ataku nożem w Arabii Saudyjskiej. Powiedział sądowi, że jego główną motywacją było pragnienie sławy i chęć bycia postrzeganym jako bohater przez IS. Dwóch biegłych zeznało, że nie stwierdzili oznak choroby psychicznej, choć psychiatra, który badał go dwa lata wcześniej, opisał go jako zdezorientowanego młodego mężczyznę – bez sukcesów akademickich, podatnego na fantazje o sławie i władzy oraz użytkownika marihuany i środków uspokajających. Sąd uznał go za w pełni odpowiedzialnego karnie.

Podejrzany wiedział, co jest dobre, a co złe.

Szersza komórka terrorystyczna

Śledztwo ujawniło rzekomą komórkę IS o międzynarodowych ambicjach. Beran A. i Arda K. zostali oskarżeni o utworzenie „wysoce niebezpiecznej komórki terrorystycznej Państwa Islamskiego” z trzecim Austriakiem, Hasanem E., który jest obecnie przetrzymywany w Arabii Saudyjskiej. Grupa rzekomo planowała niezależne ataki na Bliskim Wschodzie na początku 2024 roku. Beran A. przyznał się do podróży do Dubaju i zakupu dwóch noży z zamiarem ataku na funkcjonariuszy organów ścigania w marcu 2024 roku, ale stwierdził, że spanikował i porzucił plan. Prokuratorzy oskarżyli również dwóch skazanych mężczyzn o nakłanianie Hasana E. do dźgnięcia nożem funkcjonariusza ochrony w Mekce w 2024 roku, raniąc cztery inne osoby przed jego aresztowaniem.

Kontekst wywiadowczy i prawny

CIA przekazała wstępną informację, która pozwoliła austriackim władzom udaremnić zamach. Zastępca dyrektora CIA David Cohen ocenił, że atak miał na celu „zabicie ogromnej liczby ludzi, wśród których z pewnością byłoby wielu Amerykanów”. Austriackie prawo nie zezwala na monitorowanie komunikatorów internetowych, z których korzystali podejrzani. Planowany atak porównywano do samobójczego zamachu bombowego na koncercie Ariany Grande w Manchesterze w Anglii w 2017 roku, w którym zginęły 22 osoby, a ponad 100 zostało rannych.

Wyrok i reakcje

Obaj oskarżeni przeprosili podczas swoich końcowych wystąpień. Beran A. był wyraźnie zdenerwowany podczas odczytywania wyroku, drżały mu nogi i ręce. Groziła mu kara do 20 lat więzienia. Sąd w Wiener Neustadt, na obrzeżach Wiednia, uznał go winnym wszystkich zarzutów, w tym przestępstw terrorystycznych. Arda K. został skazany na 12 lat pozbawienia wolności. Sprawa podkreśliła trwałe zagrożenie radykalizacją w internecie i wyzwania, przed którymi stoją europejskie służby bezpieczeństwa w monitorowaniu szyfrowanej komunikacji.