Demokraci przejmują kontrolę nad Kongresem USA, porażka Donalda Trumpa i jego partii

Demokraci przejmują obie izby

Demokraci zdobyli kontrolę nad Izbą Reprezentantów i Senatem w wyborach połówkowych, które odbyły się we wtorek 3 listopada, kończąc republikańską większość w Kongresie. Środowe szacunki mediów wskazywały, że Demokraci zdobyli co najmniej 228 z 435 miejsc w Izbie Reprezentantów, co daje im dziesięciomandatową przewagę, choć pełne wyniki nie były jeszcze znane. Lider Demokratów w Izbie, Hakeem Jeffries, powiedział, że jego partia miała nadzieję na odzyskanie izby i nazwał wynik 250, a może nawet 255 mandatów, imponującym osiągnięciem. Donald Trump oświadczył, że jest gotów zaakceptować wynik, a "The Washington Post" opisał skalę republikańskiej porażki jako największą od 1974 roku.

Przyczyny porażki według Republikanów

Wiceprezydent JD Vance napisał na platformie X, że powodem porażki była wojna w Iranie i dodał, że wszyscy wiedzą, dlaczego Republikanie przegrali. Poinformował, że rozmawiał z ankieterami, którzy ostrzegali, iż wielu wyborców popierających Trumpa i Vance'a w 2024 roku było rozgniewanych i planowało głosować na Demokratów. Zasugerował również, że przekaz gospodarczy partii pod koniec kampanii nie był wystarczająco wyrazisty. Vance wymienił cztery postulaty, które według ankieterów mogłyby przyciągnąć tych wyborców z powrotem: zakończenie wojny, skupienie się na kosztach życia i inflacji, polityka "America First" oraz zmiana relacji z Izraelem. Trump stwierdził, że jego zdaniem wojna w Iranie była "częściowo" odpowiedzialna za przegraną i że wynik byłby inny, gdyby jego nazwisko widniało na karcie do głosowania. Dodał również, że wynik nie ma nic wspólnego z jego gabinetem, a Demokraci prowadzili silną kampanię.

Kto głosował i dlaczego

Sondaż Associated Press przeprowadzony wśród ponad 100 000 wyborców we wszystkich 50 stanach wykazał, że młodzi wyborcy zdecydowanie skłaniali się ku Demokratom, a ich poparcie znacznie przewyższyło to, które ta grupa wiekowa udzieliła Kamali Harris w 2024 roku. Wyborcy poniżej 30. roku życia stanowili tylko około jedną dziesiątą ogółu głosujących. Około połowa wyborców przed trzydziestką przyznała, że jest rozgniewana obecną sytuacją w Stanach Zjednoczonych, w porównaniu z około jedną trzecią wyborców w wieku 65 lat i starszych. Około sześciu na dziesięciu młodych wyborców stwierdziło, że sprzeciw wobec Trumpa był jednym z powodów ich głosu w wyborach do Izby Reprezentantów, w porównaniu z około połową wyborców w wieku 30–44 lata i około czterema na dziesięciu w wieku 45 lat i starszych. Wyborcy latynoscy i czarnoskórzy, w tym czarnoskórzy mężczyźni, również przesunęli się w stronę Demokratów po tym, jak w 2024 roku skłaniali się ku Trumpowi. W wyścigu do Senatu w Teksasie sondaż wykazał, że około sześciu na dziesięciu latynoskich wyborców w tym stanie poparło Jamesa Talarico.

Wydatki Muska a wyścig w Teksasie

Elon Musk przekazał około 400 mln euro na cele republikańskie, zgodnie z danymi finansowymi cytowanymi w raportach, a niektórzy analitycy szacowali tę sumę na około 474 mln dolarów. Wpłacił 168 mln dolarów na Senate Leadership Fund, który wspierał republikańskich kandydatów do Senatu, w tym pośrednio Kena Paxtona w Teksasie. Łączne wydatki na reklamę wyborczą oszacowano na około 11 mld dolarów. Mimo tych środków Demokraci przejęli kontrolę nad Kongresem i pokonali wspieranych przez Muska kandydatów w Ohio, Maine i Teksasie. W Teksasie Demokrata James Talarico pokonał republikańskiego prokuratora generalnego Kena Paxtona w walce o miejsce w Senacie. Wynik ten miał szczególne znaczenie dla Muska, który po pandemii przeniósł swoje miejsce zamieszkania oraz siedziby kilku swoich firm do Teksasu. Talarico opisał rywalizację jako starcie Dawida z Goliatem. W dniach poprzedzających głosowanie Musk ostrzegał na platformie X, że zwycięstwo Demokratów oznaczać będzie koniec demokracji i trwałe rządy jednej partii.

Reakcje i co dalej

Biały Dom opublikował na platformie X wiadomość o treści "Ostrzeżenie: Trump pozostaje waszym prezydentem", wraz ze zdjęciem Trumpa w Gabinecie Owalnym. W Europie rządy Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Polski i Czech nazwały republikańską porażkę szansą dla świata na zjednoczenie się wokół wspólnych problemów. Premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham powiązał koszty życia z konfliktami na Bliskim Wschodzie i Ukrainie, dodając, że postęp będzie zależał od złagodzenia konfliktu na Bliskim Wschodzie, w tym od ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz. Niemiecki minister obrony Boris Pistorius powiedział, że wynik zmieni układ sił w Stanach Zjednoczonych, ale nie oczekuje się znaczących zmian w relacjach transatlantyckich. Od stycznia, kiedy zbierze się nowy Kongres, Demokraci będą mogli prowadzić dochodzenia wobec rządu, blokować nominacje i uzależniać wydatki od swoich warunków. Trump zachowuje prawo weta, co czyni starcia prawdopodobnymi w drugiej połowie jego kadencji. "Expresso" przypomniało, że Barack Obama poniósł druzgocącą porażkę w wyborach połówkowych w 2010 roku, a George W. Bush w 2006 roku.