Wybory w Nowej Zelandii: Partia Pracy prowadzi w sondażach, ale o wyniku może zdecydować Opportunity Party

Zacięta walka o koszty utrzymania

Nowozelandczycy głosują w sobotę, 7 listopada, w wyborach, które Bloomberg Business określa jako niezwykle wyrównane. Kampania stała się referendum nad działaniami centroprawicowego rządu, który zmaga się z wysokimi kosztami życia i próbami ożywienia gospodarki. Premier Christopher Luxon stoi na czele koalicji Partii Narodowej z libertariańską ACT oraz ugrupowaniem New Zealand First Winstona Petersa i dąży do utrzymania władzy. Opozycyjna Partia Pracy, kierowana przez byłego premiera Chrisa Hipkinsa, może doprowadzić do sytuacji, w której obecny rząd będzie pierwszym od blisko 50 lat gabinetem jednokadencyjnym, jak podaje Irish Independent. Główne tematy kampanii to inflacja, koszty utrzymania, opieka zdrowotna, stan gospodarki oraz bezrobocie.

Co pokazują sondaże

Najnowsze badanie cytowane przez Adnkronos, przypisywane Infrastructure New Zealand, wskazuje na 30,7% poparcia dla Partii Pracy i 26,4% dla Partii Narodowej. Diário de Notícias podaje te same dane z badania The Post oraz Freshwater Strategy. Nie oczekuje się, by lewica lub prawica zdobyły samodzielną większość, a Irish Independent zauważa, że wyniki są na tyle zbliżone, iż żaden z obozów nie ma wyraźnej przewagi. Adnkronos szacuje bezrobocie na 5,7%, co jest najwyższym poziomem od 11 lat, podczas gdy Diário de Notícias wskazuje na 11%. Diário de Notícias dodaje również, że frustracja związana z rosnącymi kosztami życia i latami stagnacji gospodarczej odpycha wyborców od dwóch tradycyjnych partii.

Partia Pracy30,7%

Partia Narodowa26,4%

Partia Pracy

30.7 %

Partia Narodowa

26.4 %

Dane z tekstu artykułu

Opportunity Party i pytanie o „królową” koalicji

38-letnia Qiulae Wong pracowała jako konsultantka ds. zrównoważonego biznesu i weszła do polityki około rok temu po odpowiedzi na ogłoszenie o poszukiwaniu lidera partii, jak podają Adnkronos i newsORF, które datuje aplikację na sierpień 2025 r. Jej Opportunity Party nigdy nie zdobyła mandatu w parlamencie, a w swoim programie proponuje podatek gruntowy i bezwarunkowy dochód podstawowy, deklarując gotowość do współpracy z każdym z bloków. Adnkronos przypisuje partii 5,1% poparcia, tuż powyżej progu 5%, podczas gdy newsORF cytuje sondaże 1News Verian oraz RNZ-Reid Research wskazujące na 6–7%. Luxon wykluczył porozumienie z tą partią, co może skomplikować utworzenie większości, jeśli żaden z bloków nie zdobędzie 61 ze 120 mandatów.

Jak zapadnie decyzja o wyniku

Nowa Zelandia stosuje system mieszany proporcjonalny, w którym każdy wyborca oddaje dwa głosy: jeden na kandydata w okręgu, a drugi na partię. Parlament liczy 120 miejsc, z czego 71 pochodzi z okręgów wyborczych, a 49 z list partyjnych, obsadzanych proporcjonalnie do ogólnego wyniku. Głosowanie przedterminowe rozpoczęło się 26 października, lokale wyborcze zostaną zamknięte w sobotę o godz. 19:00 (06:00 GMT), a oficjalne wyniki, uwzględniające głosy z zagranicy, mają zostać ogłoszone 27 listopada.

Rozmowy koalicyjne mogą potrwać tygodnie. W 2023 r. Partii Narodowej, ACT oraz New Zealand First zajęło 41 dni podpisanie porozumienia, a Irish Independent sugeruje, że podobny scenariusz może się powtórzyć. Obecna koalicja zadeklarowała gotowość do dalszej współpracy, podczas gdy po stronie lewicy siły mogą połączyć Partia Pracy, Zieloni oraz Te Pati Maori.

Tematy kampanii wyborczej

NewsORF informuje, że Luxon prowadzi kampanię w oparciu o wczesne oznaki ożywienia gospodarczego po długim spowolnieniu, podczas gdy Hipkins oskarża go o porażkę i forsuje środki mające obniżyć koszty życia. W debacie pojawiają się również kwestie opieki zdrowotnej i bezrobocia. Luxon wygrał wybory w 2023 r. dzięki obietnicom gospodarczym, co czyni z gospodarki bezpośredni sprawdzian jego dotychczasowych rządów. Hipkins zastąpił premier Jacindę Ardern w 2023 r. i obecnie stoi na czele opozycyjnej Partii Pracy.