Odsetek młodych Niemców niepracujących i nieuczących się wzrósł w 2025 roku do 10 proc.

Rosnąca dezaktywizacja młodych dorosłych

Co dziesiąta osoba w wieku od 20 do 24 lat w Niemczech nie pracowała, nie uczyła się ani nie uczestniczyła w szkoleniach w 2025 roku. Wynika to z danych opublikowanych przez Federalny Urząd Statystyczny (Destatis). Odsetek młodzieży w tej kategorii, określanej międzynarodowym skrótem NEET (ang. not in employment, education, or training), systematycznie rośnie z 8,8 proc. w 2022 roku i 9,5 proc. w 2024 roku. Dane ujawniają również różnice demograficzne i geograficzne. Młode kobiety były nieco bardziej dotknięte tym zjawiskiem (10,5 proc.) w porównaniu z młodymi mężczyznami (9,6 proc.). W dużych miastach wskaźnik ten wyniósł 10,6 proc., podczas gdy na obszarach wiejskich odnotowano niższy poziom 7,9 proc.

Trendy porównawcze w Unii Europejskiej

Niemiecki wskaźnik na poziomie 10,0 proc. pozostaje poniżej średniej unijnej wynoszącej 12,9 proc. dla 27 państw członkowskich. Podczas gdy średnia dla całej UE spadła w ciągu ostatniej dekady z 18 proc. w 2014 roku, wskaźnik w Niemczech porusza się w przeciwnym kierunku. Kilka krajów północnej i środkowej Europy utrzymuje niższe poziomy, w tym Holandia (5,6 proc.), Szwecja (7,3 proc.) oraz Czechy (7,6 proc.). Na drugim końcu zestawienia znalazła się Rumunia, która zgłosiła najwyższy odsetek biernych młodych dorosłych (22,8 proc.), a za nią Bułgaria (17,3 proc.) i Francja (16,2 proc.). Dane dla Luksemburga nie były dostępne w publikacji.

Bariery strukturalne i wykluczenie edukacyjne

Dane z krajowego raportu o edukacji z 2024 roku przedstawiają okoliczności dotyczące wykluczonej młodzieży. Wśród dotkniętej populacji w Niemczech 25 proc. aktywnie poszukiwało pracy, podczas gdy 66 proc. było niedostępnych dla rynku pracy. W grupie osób niedostępnych 20 proc. wskazało na obowiązki opiekuńcze, 18 proc. na ograniczenia zdrowotne, a 17 proc. na powody związane z edukacją, takie jak oczekiwanie na miejsce na uczelni lub w ramach praktyk zawodowych. Kai Maaz, dyrektor w Instytucie Badań nad Edukacją i Informacją Edukacyjną DIPF Leibniz, ostrzegł przed traktowaniem tej grupy jako jednorodnej. Raport wykazał, że 59 proc. tych młodych dorosłych nie posiada świadectwa zawodowego ani kwalifikacji uprawniających do podjęcia studiów (Hochschulreife), 86 proc. spędziło ponad dwanaście miesięcy poza programami edukacyjnymi, a jedna trzecia porzuciła wcześniejszą szkołę, naukę zawodu lub studia.

Niedobory siły roboczej i debata polityczna

Wzrost liczby osób w kategorii NEET następuje równolegle z niedoborem wykwalifikowanej siły roboczej i wzrostem bezrobocia wśród niemieckiej młodzieży o jedną trzecią od 2019 roku. Dyskusje polityczne dotyczyły zasad wcześniejszego przechodzenia na emeryturę i składek szkoleniowych dla przedsiębiorstw, jednak specjaliści rynku pracy opowiadają się za strukturalnymi ścieżkami integracji. Bettina Kohlrausch, dyrektor akademicka Instytutu Ekonomiczno-Społecznego (WSI) przy Fundacji Hansa-Böcklera, wezwała do rozszerzenia gwarancji szkoleniowych, aby ułatwić przejście ze szkół do środowisk zawodowych.

Dla młodych ludzi i młodych dorosłych oznacza to niepewną przyszłość i najprawdopodobniej bardzo wyboistą ścieżkę zawodową. Dla niemieckiego rynku pracy oznacza to utratę ważnych wykwalifikowanych pracowników.

Michaela Engelmeier, prezes Niemieckiego Związku Społecznego (SoVD), wezwała urzędy pracy do skupienia się na indywidualnych kwalifikacjach, doradztwie i pośrednictwie, zamiast na środkach dyscyplinarnych i sankcjach.

Jeśli co dziesiąty młody człowiek nie uczy się, nie zdobywa zawodu ani nie pracuje, to znaczy, że coś idzie nie tak.