Kolumbia militaryzuje Cúcutę przy granicy z Wenezuelą po zabójstwie kandydata na burmistrza i wybuchu

Cúcuta objęta tymczasową kontrolą wojskową

Prezydent Abelardo de la Espriella zarządził w czwartek, 29 października, natychmiastową militaryzację Cúcuty, miasta liczącego ponad 800 000 mieszkańców przy granicy z Wenezuelą. Wojsko zwiększy swoją obecność w mieście we współpracy z policją krajową, a celem działań jest wzmocnienie kontroli terytorialnej, ochrona mieszkańców oraz walka ze strukturami przestępczymi i narkoterrorystycznymi. Prezydent określił te działania jako tymczasowe i przedstawił je jako odpowiedź państwa na trwający tydzień kryzys bezpieczeństwa. Poinformował, że polecił ministrowi obrony i wyższym dowódcom działanie z pełnym wykorzystaniem potencjału państwa.

W oświadczeniu dla prasy uzasadnił tę decyzję następująco:

„Zarządziłem natychmiastową militaryzację Cúcuty. Będzie ona tymczasowa, dopóki nie ustabilizujemy porządku publicznego.”

Zabójstwo i zamach bombowy

Miguel Castellanos Serrano, emerytowany major policji, który pełnił funkcję sekretarza rządu miasta, został zastrzelony w poniedziałek, 26 października, w pobliżu stacji benzynowej w departamencie Norte de Santander. Zazwyczaj korzystał z ochrony, jednak tym razem podróżował bez eskorty, co według doniesień było rzadkością. Rozpoczął karierę polityczną jako kandydat na burmistrza i był znany z kampanii przeciwko przestępczości oraz na rzecz dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Następnego dnia, we wtorek, 27 października, w pobliżu międzynarodowego mostu Francisco de Paula Santander, niedaleko biur Dirección de Impuestos y Aduanas Nacionales (DIAN), eksplodował ładunek wybuchowy. Rannych zostało co najmniej sześć osób, choć relacje dotyczące poszkodowanych są rozbieżne: niektóre źródła podają, że wśród rannych było czterech policjantów, podczas gdy inne szacują łączną liczbę poszkodowanych na siedem osób, w tym kilku funkcjonariuszy.

Wspólne operacje od 3 listopada

Na wtorek, 3 listopada, zaplanowano rozpoczęcie wspólnych operacji wojska, policji oraz Bloque Operativo de Seguridad Urbana (Bosur), zespołu taktycznego powołanego przez prezydenta. Niektóre doniesienia określają połączone siły mianem operacji Esparta, która będzie prowadzona równolegle z blokiem bezpieczeństwa dla miasta. Żadne źródło nie podaje liczby funkcjonariuszy, którzy zostaną skierowani do działań. De la Espriella stwierdził, że nowe możliwości pozwolą państwu zintensyfikować operacje przeciwko terroryzmowi, ścigać odpowiedzialnych za przemoc, uderzyć w finanse przestępcze i rozbić grupy dążące do podporządkowania sobie ludności. Nakazał również kontynuowanie innych operacji kontroli terytorialnej.

Dodał, że celem jest coś więcej niż tylko zwiększenie liczby funkcjonariuszy na ulicach:

„Nie chodzi tylko o zwiększenie liczby umundurowanych funkcjonariuszy na ulicach. Chodzi o odzyskanie kontroli i zagwarantowanie ochrony obywatelom.”

Kontekst: Santa Marta i grupy zbrojne

Cúcuta jest drugą miejscowością, w której prezydent skierował wojsko, po nadmorskim mieście turystycznym Santa Marta, gdzie zarządził militaryzację pod koniec września. Decyzja ta nastąpiła po ostrzeżeniu o strajku zbrojnym grupy Autodefensas Conquistadoras de la Sierra Nevada, znanej jako „Los Pachenca”. Grupy partyzanckie, w tym ELN, od dziesięcioleci rywalizują o strefę przygraniczną ze względu na handel narkotykami i nielegalne wydobycie surowców. Od objęcia urzędu na początku sierpnia prezydent rozpoczął ofensywę przeciwko obozom partyzanckim, która spowodowała już dziesiątki ofiar śmiertelnych, w tym co najmniej ośmioro nieletnich. Defensoría ostrzegała od końca 2024 roku, poprzez swój system wczesnego ostrzegania, o zagrożeniach w gminach obszaru metropolitalnego.

Co dalej

Wspólne operacje mają rozpocząć się 3 listopada, a prezydent planuje wizytę w Cúcucie w kolejnym tygodniu, aby ocenić postępy. Liczba żołnierzy nie została podana, więc skala rozmieszczenia nie może jeszcze zostać określona. Status miasta określono jako tymczasowy, a w źródłach nie podano daty zakończenia działań.