Plan walki z fentanylem i kontrola substancji

Meloni poinformowała uczestników spotkania, że Włochy jako pierwsze państwo w Europie opracowały krajowy plan przeciwdziałania nadużywaniu fentanylu i syntetycznych opioidów. Podkreśliła, że przeszkolono personel, zapewniono dostęp do odtrutek, a rząd zaostrza obecnie zasady przechowywania tych substancji w szpitalach i placówkach medycznych. Ma to zapobiec ich trafianiu na nielegalny rynek, gdzie mogłyby zmienić tysiące ludzi w „zombie”. Meloni wskazała, że na krajowy system przeciwdziałania uzależnieniom przeznaczono w samym 2026 roku ponad 210 mln euro, co określiła jako najwyższą kwotę w historii. Środki te sfinansują nowe etaty w służbach publicznych, wsparcie dla ośrodków terapeutycznych oraz umożliwią osobom szukającym pomocy wybór programu leczenia, nawet jeśli odbywa się on z dala od miejsca zamieszkania.

„Przeszkoliliśmy operatorów, udostępniliśmy odtrutki, a dziś wzmacniamy kontrolę nad przechowywaniem tych substancji.”

Premier wspomniała również o systemie wczesnego ostrzegania, który identyfikuje nowe substancje i wzorce konsumpcji, zanim staną się one zagrożeniem. Meloni przypomniała, że dwa lata wcześniej zaproponowała ten model partnerom z Organizacji Narodów Zjednoczonych. Dodała, że na około miesiąc przed spotkaniem Włochy gościły w Rzymie ekspertów z siedmiu krajów partnerskich oraz przedstawicieli Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii.

Ostrzeżenia przed konopiami i narkotykami syntetycznymi

Meloni zauważyła, że dzisiejsze narkotyki są silniejsze, tańsze, łatwiej dostępne, a w niektórych przypadkach społecznie akceptowane. Substancje syntetyczne szybko ewoluują, a nowe cząsteczki trafiają na rynek przy wsparciu sztucznej inteligencji, zanim policja zdąży je wykryć i wpisać na listę substancji nielegalnych. Skrytykowała osoby nazywające pochodne konopi „lekkimi”, wskazując, że zawartość THC jest w nich średnio 30 razy wyższa niż kilkadziesiąt lat temu.

Prezydent Sergio Mattarella w odczytanym na otwarciu przesłaniu przyjął szerszą perspektywę. Stwierdził, że wyzwanie to dotyczy zdrowia publicznego, spójności społecznej, bezpieczeństwa oraz jakości życia demokratycznego. Dodał, że popyt na te substancje wynika z trudności społecznych, izolacji i lęku przed przyszłością, szczególnie wśród młodych ludzi. Powiązał zażywanie narkotyków z innymi uzależnieniami, od alkoholizmu po hazard i uzależnienie od technologii cyfrowych.

„Zwalczanie ich z rygorem jest obowiązkiem każdego państwa i całej społeczności międzynarodowej.”

Dialog z sieciami społecznościowymi i deklaracja

Meloni przekazała, że Włochy rozpoczęły rozmowy z głównymi sieciami społecznościowymi, aby korygować przekazy wprowadzające opinię publiczną w błąd w kwestii narkotyków. Dodała, że profilaktyka jest jednym z priorytetów w deklaracji końcowej, którą mają podpisać uczestnicy.

„Rozpoczęliśmy produktywny dialog z głównymi sieciami, aby skorygować mylące komunikaty, które zbyt często słyszeliśmy w przeszłości.”

San Patrignano i koalicja

Spotkanie odbyło się w ośrodku San Patrignano na wzgórzach w pobliżu Rimini. Meloni nazwała tę wspólnotę pionierską i stwierdziła, że pokazuje ona partnerom, na czym polega proces wychodzenia z nałogu. Koalicja została zainaugurowana w Kopenhadze w 2025 roku z udziałem 38 krajów europejskich, Komisji Europejskiej oraz Rady Europy. Erywań był miejscem drugiego spotkania, podczas którego podjęto zobowiązania dotyczące profilaktyki i leczenia.

Wśród prelegentów znaleźli się Alain Berset, sekretarz generalny Rady Europy, Jennifer Murnane O'Connor, sekretarz stanu w irlandzkim ministerstwie zdrowia reprezentująca prezydencję w Radzie UE, oraz Magnus Brunner, komisarz europejski ds. wewnętrznych i migracji. W spotkaniu uczestniczył również Alfredo Mantovano. Inicjatywa koncentruje się na dwóch frontach: zwalczaniu handlu narkotykami, w tym narkotykami syntetycznymi nowej generacji, oraz na profilaktyce, leczeniu i powrocie do zdrowia. Członkowie przyjęli deklarację założycielską określającą priorytety operacyjne, w tym pełne zastosowanie zasady „podążaj za pieniędzmi” w celu przejmowania zysków z przestępstw narkotykowych.

Co dalej

Spotkanie ministerialne ma zakończyć się przyjęciem deklaracji końcowej. Meloni opuściła ośrodek bez rozmowy z dziennikarzami, wcześniej zapewniając słuchaczy, że żaden młody człowiek, który wydaje się zagubiony, nie jest stracony na zawsze.