Wirus Zachodniego Nilu w Macedonii Północnej: pięć ofiar śmiertelnych i 43 zakażenia

Ognisko zakażeń w Skopje

Ministerstwo Zdrowia Macedonii Północnej poinformowało w sobotę o śmierci pięciu osób w wyniku zakażenia wirusem Zachodniego Nilu podczas tegorocznej letniej fali zachorowań. W całym kraju odnotowano 43 przypadki, z czego większość w ciągu ostatnich trzech tygodni. Na początku sierpnia władze ogłosiły stan epidemii w kilku gminach w okolicach Skopje. Liczba pacjentów wymagających hospitalizacji w wyspecjalizowanych placówkach wzrosła. Fadil Cana, dyrektor Kliniki Chorób Zakaźnych w Skopje, opisał sytuację w placówce.

Prawie codziennie ktoś trafia do szpitala, a liczba pacjentów w klinice utrzymuje się na poziomie 20–21 osób.

Działania zaradcze i historia epidemiologiczna

Służby miejskie przeprowadziły szeroko zakrojone opryski przeciwko komarom, koncentrując się na kanałach irygacyjnych, terenach podmokłych i zbiornikach wodnych. W piątek minister zdrowia Sašo Klekovski zaapelował do obywateli o osuszanie prywatnych basenów i zgłaszanie przypadków padłych ptaków służbom weterynaryjnym. Macedonia Północna po raz pierwszy odnotowała wirusa Zachodniego Nilu w 2011 roku, rejestrując łącznie 54 przypadki do końca 2025 roku. Tegoroczny wzrost zachorowań jest wynikiem wyjątkowo upalnego lata, które przyspieszyło transmisję wirusa.

Ryzyko kliniczne i cykl transmisji

Wirusa zidentyfikowano po raz pierwszy w 1937 roku w dystrykcie Zachodniego Nilu w Ugandzie. W Europie krąży od lat 50. XX wieku, przeniesiony przez ptaki wędrowne z Afryki. Cykl transmisji opiera się na komarach, które przenoszą patogen z zakażonych ptaków na ludzi. Ludzie są tzw. ślepym ogniwem, co oznacza, że nie transmitują wirusa dalej. Około jedna na cztery zakażone osoby wykazuje objawy po okresie inkubacji trwającym od dwóch do 14 dni. Podczas gdy łagodne przypadki objawiają się gorączką i drżeniem, ciężkie infekcje neuroinwazyjne mogą prowadzić do śpiączki i zagrażającego życiu zapalenia opon mózgowych. Według Światowej Organizacji Zdrowia nie istnieją zatwierdzone szczepionki ani celowane terapie dla ludzi.

Rozprzestrzenianie się w Europie i czynniki klimatyczne

Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób poinformowało w piątek, że 12 krajów europejskich odnotowało lokalne przypadki zakażeń od początku 2026 roku. Na liście znajdują się Macedonia Północna, Austria, Niemcy, Holandia, Francja, Hiszpania, Włochy, Albania, Grecja, Rumunia, Serbia i Kosowo. W 1996 roku Rumunia odnotowała 393 infekcje. Transmisja w Europie występuje między wiosną a jesienią, osiągając szczyt od lipca do września. Wirusolog Leen Delang z KU Leuven wykazała, że lokalne komary z gatunku Culex pipiens mogą przenosić patogen w ślinie. Uniwersytet w Wageningen rozpoczął badania nad dynamiką transmisji. Wim Thiery, klimatolog z Vrije Universiteit Brussel, powiązał ryzyko zakażeń z cieplejszymi zimami, suchymi latami i wyższymi temperaturami.

W przeciwieństwie do koronawirusa, w przypadku tego wirusa czynniki klimatyczne mają ogromne znaczenie dla potencjalnych zakażeń.