Administracja Trumpa wnioskuje o immunitet dla tymczasowej prezydent Wenezueli Delcy Rodríguez w procesie o tortury
Departament Stanu zwrócił się do Departamentu Sprawiedliwości o wniesienie sugestii immunitetu dla Delcy Rodríguez, uznawanej od marca za głowę państwa Wenezueli, w sprawie cywilnej na Florydzie wytoczonej przez trzech Amerykanów, którzy byli torturowani i uzyskali odszkodowanie w wysokości 314 mln dolarów.
Tło pozwu
Trzej obywatele USA (Jerrel Kenemore, Jason Saad i Edgar José Marval) zostali aresztowani w Wenezueli w 2022 roku za rządów ówczesnego prezydenta Nicolása Maduro. Sąd federalny ustalił, że byli przetrzymywani jako zakładnicy, aby wywrzeć presję na Waszyngton w sprawie uwolnienia kolumbijskiego biznesmena Alexa Saaba, współpracownika Maduro oskarżanego o bycie kluczowym operatorem finansowym reżimu chawistowskiego. Mężczyźni byli torturowani przez wenezuelskich agentów przed uwolnieniem w 2023 roku w ramach wymiany więźniów za Saaba. 15 lipca sędzia federalny w Miami zasądził 314 mln dolarów odszkodowania dla trzech Amerykanów. Delcy Rodríguez początkowo figurowała wśród pozwanych, ale została wyłączona z ostatecznego orzeczenia. Pozew dotyczy porwań, tortur i aktów terrorystycznych powiązanych z chawizmem.
Uznanie Rodríguez za głowę państwa przez USA
Po schwytaniu Nicolása Maduro przez siły USA 3 stycznia, Delcy Rodríguez (dotychczasowa wiceprezydent) przejęła władzę tymczasowo. Administracja Trumpa oficjalnie uznała ją za głowę państwa Wenezueli 5 marca. To uznanie stanowi fundament argumentacji o immunitet: jako urzędująca głowa obcego państwa, Rodríguez jest co do zasady wyłączona spod jurysdykcji sądów USA. Doradca prawny Departamentu Stanu, Reed Rubinstein, przekazał to stanowisko w liście do zastępcy prokuratora generalnego Bretta Shumate.
Działania Departamentu Stanu na rzecz immunitetu
11 czerwca Departament Stanu zwrócił się do Departamentu Sprawiedliwości o złożenie w sądzie formalnej sugestii immunitetu, wyjaśniając, że Waszyngton uznaje Rodríguez za głowę państwa. Drugi list, datowany na 11 lipca od Rubinsteina do Shumate, ponowił prośbę i podkreślił "szczególne znaczenie" oddalenia sprawy, powołując się na "istotne implikacje dla polityki zagranicznej". Ambasada Wenezueli w Waszyngtonie również wnioskowała, aby Departament Stanu poświadczył immunitet Rodríguez. Associated Press podało, że prawnicy Rodríguez już w kwietniu ubiegali się o oddalenie sprawy na podstawie immunitetu.
Departament Stanu wnioskuje, aby Departament Sprawiedliwości złożył w sądzie okręgowym sugestię immunitetu tak szybko, jak to możliwe, informując go o powyższym przy najbliższej okazji.
Departament Sprawiedliwości składa formalny wniosek
20 lipca Departament Sprawiedliwości złożył wniosek do sądu Południowego Okręgu Florydy, formalnie domagając się przyznania Rodríguez immunitetu. Pismo argumentuje, że Konstytucja USA nadaje prezydentowi władzę w zakresie stosunków zagranicznych, a władza wykonawcza wyznaczyła "prezydent Rodríguez jako aktywną głowę państwa Wenezueli". Sąd nie wydał jeszcze orzeczenia w tej sprawie. Briefing Departamentu Sprawiedliwości stwierdza, że Rodríguez, jako urzędująca głowa państwa, "korzysta z immunitetu, dopóki pozostaje na urzędzie, przed jurysdykcją Sądu Dystryktowego Stanów Zjednoczonych w tej sprawie".
Kontekst polityczny
Od czasu schwytania Maduro administracja Trumpa zacieśniła więzi z tymczasowym rządem Rodríguez. Liderka opozycji María Corina Machado nalega na swój powrót do Wenezueli, aby dążyć do transformacji. Wniosek o immunitet pojawia się w momencie, gdy USA prowadzą delikatną politykę dyplomatyczną wobec Caracas, balansując między odpowiedzialnością prawną za łamanie praw człowieka a uznaniem urzędującego przywódcy obcego państwa.
- Siły USA chwytają Nicolása Maduro; Delcy Rodríguez obejmuje tymczasową prezydenturę.
- USA oficjalnie uznają Rodríguez za głowę państwa Wenezueli.
- Departament Stanu prosi Departament Sprawiedliwości o wniesienie sugestii immunitetu.
- Doradca prawny Departamentu Stanu Reed Rubinstein wysyła drugi list ponawiający wniosek o immunitet.
- Sędzia federalny zasądza 314 mln dolarów odszkodowania; Rodríguez wyłączona z orzeczenia.
- Departament Sprawiedliwości składa formalny wniosek o immunitet w sądzie na Florydzie.
