Rozmowy o przeniesieniu kontroli do UE

Ukraina negocjuje z Polską i Słowacją przeniesienie kontroli celnych ciężarówek przewożących zboże na eksport z granicy na terytorium tych krajów, jak podał w piątek, 23 października, dziennik Financial Times. Celem jest przeprowadzanie odpraw na terytorium UE, aby uniknąć zagrożenia atakami rosyjskich dronów na granicy ukraińskiej. Ukraińskie MSZ poinformowało, że Kijów uruchomił już wspólne punkty kontroli granicznej z Mołdawią i chce rozszerzyć ten model na innych sąsiadów, w tym Polskę. Heorhii Tykhyi, rzecznik resortu, przekazał, że inicjatywa jest odpowiedzią na nową sytuację bezpieczeństwa, w której Rosja celowo atakuje ukraińskie przejścia graniczne. Dodał, że Kijów chce jak najszybciej sfinalizować porozumienie z Warszawą.

Ataki dronów i zablokowana droga morska

Od sierpnia 2026 roku Ukraina mierzy się z powtarzającymi się atakami na przejścia graniczne z Rumunią, Mołdawią i Polską, co doprowadziło do zatorów w transporcie drogowym. Ukraińska służba celna poinformowała w środę, 21 października, że na jednym z przejść w obwodzie wołyńskim na wjazd do Ukrainy czekało ponad 1200 ciężarówek.

Według źródeł cytowanych przez FT, Ukraina została zmuszona do skierowania większej części eksportu rolnego drogą lądową, rzeczną i kolejową przez terytorium UE, ponieważ ataki dronów niemal całkowicie zablokowały tradycyjną trasę przez Morze Czarne. Taras Wysocki, wiceminister rolnictwa Ukrainy, powiedział, że uderzenia dronów w największe ukraińskie porty morskie oraz statki w regionie ograniczyły eksport produktów rolnych o około połowę. Jak podał FT, ciężarówki czekające w kolejkach przy granicy z krajami UE również były wielokrotnie celem ataków dronów.

Model mołdawski i wsparcie UE

Plan Ukrainy opiera się na rozwiązaniach wdrożonych już we współpracy z Mołdawią, które MSZ chce przenieść na relacje z innymi sąsiadami. Komisja Europejska wspiera Mołdawię w przeniesieniu wszystkich kontroli celnych na jej stronę granicy, co stanowi odpowiednik modelu omawianego z Polską i Słowacją. Celem, jak opisuje FT, jest ograniczenie ryzyka ataków na duże kolejki ciężarówek formujące się na granicy Ukrainy. Żadne źródło nie podaje daty podpisania porozumienia z Polską ani lokalizacji punktów kontrolnych wewnątrz kraju.