UE nakłada sankcje na sześciu rosyjskich naukowców w związku z toksyną epibatydyną powiązaną ze śmiercią Nawalnego
Unia Europejska dodała w piątek sześcioro rosyjskich badaczy do swojej listy sankcyjnej, wymierzonej w osoby, które – według UE – były zaangażowane w opracowanie toksyny epibatydyny pozyskiwanej z żab, zidentyfikowanej po śmierci Aleksieja Nawalnego w arktycznej kolonii karnej.
Otrucie potwierdzone przez europejskie śledztwo
W lutym 2026 roku rządy Holandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec i Szwecji w ramach wspólnego śledztwa ustaliły, że rosyjski lider opozycji Aleksiej Nawalny został otruty epibatydyną w swojej celi więziennej. Toksynę wykryto w próbkach pobranych z jego ciała po tym, jak zmarł 16 lutego 2024 roku w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze w Arktyce.
Substancja powoduje paraliż mięśni i śmierć w wyniku uduszenia.Epibatydyna to toksyna występująca u żab drzewołazowatych w Ameryce Południowej. W Rosji nie występuje naturalnie.
Naukowcy z rosyjskiego kompleksu badań wojskowych
Osoby objęte sankcjami są określane przez Radę Unii Europejskiej jako „naukowcy i badacze w sferze wojskowej”. Wśród nich znajduje się Igor Babkin, szef laboratorium w Signal Scientific Centre (SC Signal), gdzie prowadził i publikował badania nad syntetyczną epibatydyną. Irina Derewiagina, analityk badań chemicznych w Państwowym Instytucie Badawczym Chemii Organicznej i Technologii (GosNIIOKhT), kluczowym filarze rosyjskiego programu broni chemicznej, również znajduje się na liście. Trzecią wymienioną osobą jest Michaił Gutsaluk, kierownik wydziału organizującego pracę naukową w Akademii Wojskowej Obrony Radiologicznej, Chemicznej i Biologicznej.
Reżim sankcyjny i Konwencja o Broni Chemicznej
Po tych rozszerzeniach unijne środki ograniczające wymierzone w proliferację i użycie broni chemicznej obejmują obecnie 31 osób i 6 podmiotów. Sześciu Rosjan objętych jest zamrożeniem aktywów w bloku, zakazem podróżowania do wszystkich państw członkowskich oraz zakazem udzielania im funduszy przez osoby i firmy z UE. UE potwierdziła swoje zaangażowanie w przestrzeganie Konwencji o Broni Chemicznej, międzynarodowego traktatu zakazującego takiej broni.
Wzorzec tłumienia opozycji
Nawalny, zagorzały krytyk prezydenta Władimira Putina, przeżył wcześniejszą próbę zamachu w 2020 roku, kiedy laboratorium wojskowe w Niemczech potwierdziło, że został otruty bojowym środkiem trującym z grupy Nowiczok. Po pełnoskalowej inwazji na Ukrainę nasiliły się represje wobec głosów opozycji. Piątkowe sankcje są przedłużeniem długiej serii unijnych środków karnych wobec rosyjskich urzędników oskarżanych o uciszanie krytyków przy użyciu przemocy.
- Aleksiej Nawalny umiera w arktycznej kolonii karnej; rosyjscy urzędnicy podają śmierć z przyczyn naturalnych.
- Pięć krajów europejskich w swoim wspólnym raporcie stwierdza, że Nawalny został otruty epibatydyną.
- UE nakłada sankcje na sześcioro rosyjskich naukowców powiązanych z opracowaniem epibatydyny.
