Szczepan Twardoch z nagrodą Ambasadora Nowej Europy i Nagrodą Czytelników Nike za powieść „Null”

Uznanie w Gdańsku

Polski pisarz Szczepan Twardoch otrzymał nagrodę Ambasadora Nowej Europy za powieść „Null” podczas wieczornej ceremonii 1 października 2026 roku. Trzynasta edycja nagrody, honorująca dzieła wydane w 2025 roku, odbyła się w audytorium Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku. Wyróżnienie wręczyła p.o. dyrektora centrum i przewodnicząca jury Magdalena Mistat wraz z członkiem jury Piotrem Leszczyńskim, redaktorem i wydawcą w „Przeglądzie Politycznym”. Jury oceniło dzieło jako głęboko humanistyczne, wybitne artystycznie i potrzebne w czasach, gdy europejskie bezpieczeństwo jest testowane na ukraińskim froncie. Konkurs wyróżnił również wydawnictwo Marginesy, reprezentowane przez dyrektor ds. promocji i PR Magdalenę Śniecińską.

Takie gesty są dla mnie ważne, ponieważ nie czuję się wtedy samotny w swojej wierze w sens powieści jako zjawiska. Powieść jest bezprecedensowym osiągnięciem naszej cywilizacji, służącym do namysłu, do badania kondycji ludzkiej. Jako przedstawiciele cywilizacji euroatlantyckiej nie mamy lepszego narzędzia do badania naszej sytuacji niż powieść.

Doświadczenie frontowe i inspiracja

Po ceremonii dyrektor Domu Literatury Elżbieta Foltyniak poprowadziła publiczną rozmowę z Twardochem, po której odbyła się sesja autografów. Pisarz zaznaczył, że „Null” powstało w wyniku realnych wydarzeń, a nie celowych podróży badawczych. W 2023 roku Twardoch rozpoczął dwuletnią działalność polegającą na dostarczaniu pomocy humanitarnej i wojskowej żołnierzom ukraińskim na froncie. Na narrację wpłynęły również odziedziczone wspomnienia rodzinne z czasów pierwszej i drugiej wojny światowej.

Doświadczenie wojny było dla mnie formujące i do dziś chyba nie wiem, jak mnie zmieniło. Kiedy pewnego dnia wyszedłem w nocy za potrzebą i usłyszałem po raz pierwszy ryk artylerii, zrozumiałem, że to dzieje się naprawdę. Zobaczyłem nowoczesną wojnę z bardzo bliska, tak blisko, jak to tylko możliwe.

Staram się opowiedzieć kawałek świata. Staram się opowiedzieć nieco inne życia, niż te, które moi czytelnicy mogą znać i rozumieć. Na tym chyba polega sens literatury.

Kalendarz nagród i nadchodząca powieść

Literackie sukcesy „Null” rozszerzyły się 2 października 2026 roku, gdy organizatorzy ogłosili, że powieść zdobyła Nagrodę Czytelników Nike. Książka jest również finalistką głównej Nagrody Literackiej Nike, której laureata poznamy 4 października 2026 roku. Twardoch przygotowuje się do premiery swojej kolejnej powieści „Waldkauz”, zaplanowanej na 14 października 2026 roku, którą określił jako klasyczną powieść historyczną.

Zasięg komercyjny i tło literackie

Urodzony w 1979 roku w Knurowie i mieszkający w Pilchowicach na Górnym Śląsku Twardoch ukończył socjologię na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach w 2003 roku. Jego wcześniejsze wyróżnienia obejmują Paszport Polityki oraz Nagrodę Czytelników Nike za „Morfinę” w 2012 roku, Nagrodę Fundacji im. Kościelskich w 2015 roku oraz Nagrodę im. Kazimierza Kutza w 2022 roku. W 2023 roku Wydawnictwo Literackie poinformowało, że łączna sprzedaż jego książek przekroczyła milion egzemplarzy w wydaniach papierowych, cyfrowych i audio.