Spotkanie w Londynie

Prezydent Wołodymyr Zełenski spotkał się z przywódcami grupy E3 – premierem Wielkiej Brytanii Keirem Starmerem, kanclerzem Niemiec Friedrichem Merzem i prezydentem Francji Emmanuelem Macronem – w Londynie w niedzielę 7 czerwca. Czterech przywódców uzgodniło wspólne europejskie stanowisko wobec Rosji oraz rozmowy o zakończeniu wojny. Polska nie została zaproszona.

Reakcja Tuska

Podczas konferencji prasowej we wtorek premier Donald Tusk powiedział, że tego ranka rozmawiał obszernie z kanclerzem Merzem. Merz wyjaśnił motywy rozmów londyńskich i szczegółowo opisał ich przebieg. Odpowiedź Tuska była stanowcza.

„Z punktu widzenia Polski żadne ustalenia, w których Polska nie uczestniczy, nie będą przez nas respektowane, co oznacza, że nie będą nas wiązać, a Polska jest absolutnie niezbędnym ogniwem każdej poważnej dyskusji o przyszłości Ukrainy i regionu.”

Tusk ujawnił również, że w poniedziałek rozmawiał z premier Włoch Giorgią Meloni, która – jak stwierdził – nie była zadowolona z istnienia formatu E3. Zapowiedział, że wkrótce planowane jest spotkanie w formacie E5, z udziałem Polski i Włoch.

Dylemat formatu

Tusk przyznał, że znalezienie odpowiedniego formatu negocjacyjnego jest trudne. Rozszerzenie z trzech do pięciu państw rodzi żądania ze strony innych dużych krajów europejskich, jak Hiszpania, podczas gdy pełny format UE-27, ze względu na wymóg jednomyślności, praktycznie uniemożliwia szybkie podejmowanie decyzji. Format E3 wyklucza także kraje nordyckie – Finlandię, Szwecję, Danię i Norwegię – będące znaczącymi sojusznikami politycznymi i wojskowymi Ukrainy.

Odpowiedź Londynu

Downing Street odpowiedziało za pośrednictwem rzecznika, który podkreślił, że Wielka Brytania chce współpracować z europejskimi partnerami w sprawie Ukrainy. Rzecznik wskazał na miesiące współpracy z wieloma różnymi państwami w ramach „koalicji chętnych” i stwierdził, że Wielka Brytania jest zdecydowana kontynuować współpracę z szerszym kręgiem europejskich partnerów. Nadrzędnym celem – dodał – pozostaje solidarność z Ukrainą. Rzecznik ambasady brytyjskiej w Warszawie zauważył, że Wielka Brytania i Polska są zdecydowane wspólnie przeciwdziałać zagrożeniu ze strony Rosji, powołując się na traktat o bezpieczeństwie i obronie podpisany w Northolt w zeszłym miesiącu.

Tusk o negocjacjach z Rosją

Tusk odniósł się również do propozycji szybkiego dialogu z Władimirem Putinem w sprawie Ukrainy. Powiedział, że podchodzi do takich pomysłów z dużą ostrożnością i podkreślił, że pomimo różnic między europejskimi partnerami, wszyscy pozostają po tej samej stronie w wojnie z Rosją.

„To musi być jednoznaczne: nikt w Europie nie będzie odgrywał roli arbitra między Rosją a Ukrainą. W tej wojnie jesteśmy po stronie Ukrainy. Ukraina nie może przegrać tej wojny, Rosja nie może wygrać tej wojny.”