Zapowiedź Trumpa

Prezydent USA Donald Trump oświadczył 23 lipca, że wszelkie szkody wyrządzone statkom i ładunkom w trwającym konflikcie w Cieśninie Ormuz zostaną zrekompensowane z zamrożonych aktywów Iranu znajdujących się w posiadaniu Stanów Zjednoczonych. Wpisując na platformie Truth Social, Trump określił to działanie jako "sprawiedliwą i słuszną procedurę", nie precyzując jednak mechanizmu prawnego zajęcia tych środków. Ogłoszenie to nastąpiło po tygodniach eskalacji działań wojennych, które rozpoczęły się na początku lipca, gdy siły irańskie ostrzelały statki handlowe przepływające przez cieśninę, kluczową arterię dla światowych dostaw ropy. Prezydent nie wymienił wprost Cieśniny Ormuz, jednak kontekst był jasny w obliczu ostatnich ataków na żeglugę. Stany Zjednoczone kontrolują miliardy dolarów irańskich aktywów zamrożonych w ramach różnych reżimów sankcyjnych, choć nie jest jasne, w jaki sposób środki te mogłyby zostać prawnie przekierowane do prywatnych podmiotów.

„To sprawiedliwa i słuszna procedura.”

Eskalacja militarna

Amerykańskie wojsko rozpoczęło nową falę nalotów na Iran w nocy 23 lipca, co oznacza 13. noc ataków z rzędu, mających na celu powstrzymanie dalszych napaści na statki handlowe i marynarzy. Operacja rozpoczęła się o 18:45 czasu wschodnioamerykańskiego (2:15 czasu lokalnego w Iranie, 24 lipca), zgodnie z komunikatem Dowództwa Centralnego USA (Centcom). Naloty są częścią szerszej kampanii, która zintensyfikowała się po tym, jak siły irańskie zaatakowały statki handlowe w cieśninie na początku miesiąca. Centcom poinformowało, że ataki mają na celu ograniczenie zdolności Iranu do zagrażania ruchowi morskiemu.

Skutki regionalne

Obrona przeciwlotnicza Kuwejtu przechwyciła rakiety i drony wystrzelone z Iranu, a władze przypisały odgłosy eksplozji skutecznym przechwyceniom. Irańska agencja informacyjna Tasnim, powiązana z Korpusem Strażników Rewolucji Islamskiej, twierdziła, że celem była baza wojskowa używana również przez Siły Powietrzne USA, jednak informacji tej nie udało się niezależnie zweryfikować. Kuwejt był w ostatnich dniach jednym z państw Zatoki Perskiej najbardziej dotkniętych irańskimi kontratakami, jak wynika ze wspólnego oświadczenia wydanego w czwartek przez Radę Współpracy Zatoki Perskiej (GCC) oraz Jordanię.

GCC, w skład której wchodzą Bahrajn, Katar, Kuwejt, Oman, Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie, wraz z Jordanią potępiły irańskie ataki. Grupa zwróciła uwagę na uderzenia w obywateli i infrastrukturę cywilną, w tym odsalarnie wody i lotniska, oraz wezwała do zakończenia działań wojennych. W oświadczeniu zaznaczono, że państwa Zatoki Perskiej stały się szczególnym celem irańskich działań odwetowych.

Presja gospodarcza

Iran ponownie zamknął Cieśninę Ormuz, przez którą przepływa około jedna piąta światowej ropy, jak podaje raport "Spiegla". Zamknięcie to jest kolejnym z serii zakłóceń, które dotykają szlak wodny od początku konfliktu. W odpowiedzi kilka państw Zatoki Perskiej przyspiesza prace nad alternatywnymi szlakami handlowymi, aby ominąć ten punkt krytyczny. Plan zajęcia aktywów przez USA, jeśli zostanie wdrożony, może dodatkowo skomplikować i tak już napiętą sytuację finansową Iranu, choć przeszkody praktyczne i prawne pozostają znaczące.