Trump nakłada 50-procentowe cła na większość towarów z Kanady, powołując się na bariery w handlu samochodami i nabiałem

Ogłoszenie ceł

Prezydent Donald Trump nałożył w poniedziałek, 20 lipca 2026 r., 50-procentowe cła na większość towarów z Kanady. Środki te, wprowadzone na mocy trzech proklamacji wykonawczych, opierają się na sekcji 338 ustawy o cłach z 1930 r. (Tariff Act of 1930). Jest to rzadko stosowany przepis pozwalający na nakładanie ceł do 50 proc. na kraje uznane za stosujące dyskryminujące praktyki handlowe. Wysoki rangą przedstawiciel administracji, wypowiadający się dla dziennikarzy (w tym Associated Press) pod warunkiem zachowania anonimowości, potwierdził, że zakres ceł obejmuje towary "od wina po kije hokejowe i cement".

Objęte produkty i wyłączenia

Nowe cła wejdą w życie za 30 dni i mają szeroki zakres, obejmując towary wcześniej chronione przez umowę USMCA (United States-Mexico-Canada Agreement). Ten trójstronny pakt, obowiązujący od 2020 r., wygasł niedawno, co zapoczątkowało nową rundę negocjacji, które mogą potrwać do 2036 r. Biały Dom wyraźnie wyłączył z 50-procentowej stawki produkty energetyczne, potas, ryby oraz surowce krytyczne. Towary już objęte cłami na mocy przepisów o bezpieczeństwie narodowym (sekcja 232) również pozostają zwolnione. Lista wyłączeń odzwierciedla wcześniejsze działania handlowe, jednak włączenie produktów dotychczas chronionych przez USMCA oznacza eskalację.

Uzasadnienie: samochody, alkohol i nabiał

Waszyngton oskarża Ottawę o utrzymywanie dyskryminującego reżimu wobec amerykańskiego eksportu w trzech sektorach. W kwestii samochodów proklamacja Trumpa stwierdza, że Kanada od kwietnia 2025 r. utrzymuje 25-procentowe cło na pojazdy wyprodukowane w USA, które nie kwalifikują się do preferencyjnego traktowania w ramach USMCA. Prezydent uznał za "nieuzasadnione" wybiórcze traktowanie Stanów Zjednoczonych przez Kanadę przy jednoczesnym oszczędzeniu innych krajów. W odniesieniu do alkoholu Biały Dom zauważył, że wszystkie prowincje i terytoria Kanady z wyjątkiem dwóch wstrzymały od zeszłego roku zakup i sprzedaż amerykańskich napojów. Działanie to przedstawiono jako odwet za wcześniejsze cła Trumpa oraz jego prowokacje dotyczące uczynienia z Kanady 51. stanu. Listę zarzutów uzupełniają kwoty na nabiał i ograniczenia dotyczące sera.

W ciągu ostatniego półtora roku tylko dwa kraje zdecydowały się na odwet za cła prezydenta Trumpa zamiast negocjować porozumienie ze Stanami Zjednoczonymi: Chińska Republika Ludowa oraz Kanada.

Tło prawne i polityczne

Ofensywa celna następuje po znaczącej porażce sądowej. W lutym 2026 r. Sąd Najwyższy USA orzekł, że prezydent nie posiada uprawnień prawnych do nakładania ceł poprzez ogłoszenie stanu wyjątkowego w gospodarce. Decyzja ta zmusiła Biały Dom do obejścia wyroku i znalezienia alternatywnych podstaw prawnych, stąd odwołanie się do ustawy z 1930 r. Z ekonomicznego punktu widzenia cła niosą ryzyko wzrostu cen konsumenckich, ponieważ koszty importu są zazwyczaj przerzucane na odbiorców przez przedsiębiorstwa. Ruch ten ma również znaczenie polityczne w przededniu listopadowych wyborów środka kadencji, gdzie wzrost cen wywołany polityką handlową może stać się obciążeniem.

Reakcja Kanady i szersze napięcia

Premier Mark Carney otwarcie sprzeciwił się Trumpowi i dąży do rozszerzenia relacji handlowych Kanady z innymi państwami. Podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos w styczniu tego roku Carney skrytykował niewymienione z nazwy "potężniejsze" kraje za wykorzystywanie gospodarki do wywierania nacisku na słabsze państwa. Trump odpowiedział wówczas złośliwym komentarzem, że "Kanada istnieje". Na kilka dni przed ogłoszeniem ceł Trump zagroził Kanadzie dodatkowymi karami w związku z dymem z pożarów lasów, który przedostaje się przez granicę i wpływa na jakość powietrza w USA. Jak przekazał dziennikarzom anonimowy urzędnik, administracja poleciła doradcom zbadanie możliwości nałożenia dodatkowych ceł powiązanych z pożarami.

Co pokazują dane

Mimo zapewnień Trumpa, że eskalacja ceł wymusi powrót produkcji przemysłowej na amerykańską ziemię, dane gospodarcze wykazują znikome dowody na taką reindustrializację. Środki te wchodzą w życie w momencie, gdy ramy USMCA wygasły, a oba kraje wkraczają w cykl negocjacji, który może potrwać do 2036 r. 30-dniowy okres wdrożenia oznacza, że cła wejdą w życie pod koniec sierpnia 2026 r.