Szwajcarski rząd odrzuca inicjatywę graniczną SVP, ostrzegając przed kosztami rzędu 16 mld franków rocznie

Odrzucenie przez rząd i ostrzeżenia gospodarcze

18 września 2026 r. Szwajcarska Rada Federalna formalnie przyjęła stanowisko dla parlamentu, zalecając odrzucenie inicjatywy ludowej Szwajcarskiej Partii Ludowej (SVP) pod nazwą „Stop nadużyciom azylowym (Inicjatywa ochrony granic)” bez przedstawiania kontrprojektu. Minister sprawiedliwości Beat Jans przedstawił stanowisko rządu wraz z sekretarzem stanu ds. migracji Vincenzo Masciolim oraz dyrektorem Federalnego Urzędu Celnego i Bezpieczeństwa Granicznego Pascalem Lüthim. W raporcie oceniającym umowy z Schengen i Dublinem rząd wyliczył, że zakończenie udziału w europejskich ramach bezpieczeństwa kosztowałoby Szwajcarię od 5,8 mld do 16,1 mld franków szwajcarskich rocznie. Straty te oznaczają spadek dochodu na mieszkańca o nawet 1300 franków.

Proponowane ograniczenia w azylu i wjeździe

Inicjatywa, poparta 110 000 podpisów złożonych w Kancelarii Federalnej we wrześniu 2025 r., zakłada zmiany w konstytucji w celu przekształcenia polityki granicznej i azylowej. Zgodnie z jej zapisami Rada Federalna mogłaby przyznawać azyl maksymalnie 5000 osób rocznie. Wjazd i azyl byłyby odmawiane każdemu, kto przybywa przez bezpieczny kraj trzeci, a pobyt tymczasowy zostałby całkowicie zniesiony. Projekt nakłada również obowiązek opuszczenia Szwajcarii w ciągu 90 dni przez osoby przebywające nielegalnie, po czym ich umowy o pracę i ubezpieczenia społeczne stałyby się prawnie nieważne.

Infrastruktura graniczna i umowy międzynarodowe

Rada Federalna argumentowała, że prowadzenie stałych, systematycznych kontroli granicznych jest niewykonalne i szkodliwe gospodarczo. Szwajcaria odnotowuje około 2,2 mln przekroczeń granicy dziennie oraz setki tysięcy pracowników transgranicznych. Rząd stwierdził, że stałe punkty kontrolne wygenerowałyby miliardy franków kosztów związanych z korkami, zakłóciłyby handel regionalny i wymagałyby znacznego zwiększenia zatrudnienia. Ponadto wyjście z systemu dublińskiego odcięłoby Szwajcarię od europejskich baz danych policyjnych, wstrzymałoby transfery osób ubiegających się o azyl do innych państw europejskich i zmusiłoby Berno do ponownego rozpatrzenia tysięcy wniosków już przetworzonych za granicą.

Podziały w parlamencie

Reakcje na stanowisko rządu podzieliły scenę polityczną w Bernie. Przewodniczący SVP Marcel Dettling oskarżył resort sprawiedliwości o ignorowanie statystyk przestępczości, stwierdzając, że osoby ubiegające się o azyl z Afryki Północnej odpowiadały za wysoki wskaźnik przestępstw w 2024 r.

Radca federalny Jans najwyraźniej nie dba o obawy społeczeństwa, które cierpi z powodu przestępczości azylowej i musi dodatkowo finansować nadużycia azylowe miliardami z podatków.

Z kolei FDP określiła projekt mianem „inicjatywy zubożenia”, szacując roczną stratę dobrobytu na 5200 franków dla pięcioosobowej rodziny z powodu opóźnień w ruchu i barier handlowych. Współprzewodnicząca grupy parlamentarnej SP Samira Marti odrzuciła inicjatywę jako próbę podziału społeczeństwa.

Dla SVP nikt nie jest mile widziany, a ich jedyną odpowiedzią jest izolacja.

Operation Libero złożyła 17 września 2026 r. petycję do parlamentu o uznanie wniosku za niedopuszczalny, argumentując, że jego zapisy naruszają wiążące zobowiązania prawa międzynarodowego.