Sondaż: 53% Polaków obarcza Prawo i Sprawiedliwość odpowiedzialnością za aferę Zondacrypto

Publiczne przypisanie odpowiedzialności

Badanie przeprowadzone przez IBRiS dla „Rzeczpospolitej” w dniach 4–5 września 2026 r. wykazało, że 53% respondentów uważa Prawo i Sprawiedliwość (PiS) za partię najbardziej obciążoną upadkiem giełdy kryptowalut Zondacrypto. Kolejna była Konfederacja (24,8%), a rządząca Koalicja Obywatelska (KO) została wskazana przez 22,2% uczestników. Ugrupowanie Rozwój Plus, któremu przewodzi były premier Mateusz Morawiecki, uzyskało 7,1% wskazań, natomiast 25,9% ankietowanych stwierdziło, że nie potrafi wskazać odpowiedzialnej strony. Telefoniczne badanie objęło reprezentatywną grupę 1068 dorosłych osób, przy czym respondenci mogli udzielić wielu odpowiedzi. Dane demograficzne wskazują, że 56% mężczyzn i 50% kobiet przypisuje główną odpowiedzialność PiS, a odsetek ten rośnie wraz z wykształceniem badanych.

Podziały partyjne wśród wyborców

Postrzeganie odpowiedzialności różni się w zależności od preferencji politycznych. Wśród zwolenników koalicji rządzącej 86% wskazało PiS jako podmiot najbardziej skompromitowany aferą, 50% wymieniło Konfederację, 11% Rozwój Plus, a 1% KO. Z kolei wśród wyborców opozycji parlamentarnej (obejmującej PiS, Razem, Konfederację i Konfederację Korony Polskiej) 49% przypisało odpowiedzialność KO, 41% PiS, a 20% Konfederacji. Bliska równowaga w ocenie KO i PiS przez wyborców opozycji utrzymuje się mimo publicznych prób zrzucenia odpowiedzialności przez liderów partii. Prezes PiS Jarosław Kaczyński w swoich wypowiedziach odrzucił jakiekolwiek powiązania finansowe z platformą.

To nie my braliśmy pieniądze.

Propozycje komisji śledczej i spory legislacyjne

Spory o formę kontroli doprowadziły do powstania konkurencyjnych propozycji instytucjonalnych. Osobne badanie przeprowadzone przez SW Research dla Onetu w dniach 8–9 września 2026 r. na grupie 800 respondentów wykazało, że 50,6% badanych popiera powołanie sejmowej komisji śledczej w sprawie giełdy. Przeciwnych było 24,6%, a 14,8% nie miało zdania. Rozwój Plus Morawieckiego popiera komisję śledczą, podczas gdy PiS proponuje utworzenie Komisji Zaufania Publicznego złożonej z niezależnych specjalistów. Jednocześnie koalicja rządząca złożyła wcześniej projekty ustaw regulujących rynek kryptowalut, jednak prezydent Karol Nawrocki zawetował każdą z tych propozycji.

Spory frakcyjne i kontrola władzy wykonawczej

Skutki afery wywołały napięcia w obozie konserwatywnym po wypowiedziach Morawieckiego w wywiadzie dla Kanału Zero. Były premier stwierdził, że wielokrotnie ostrzegał Kaczyńskiego przed ryzykiem związanym z kryptowalutami i wskazał na frakcje powiązane z Solidarną Polską. Morawiecki zauważył, że szefowie Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) oraz Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) powołani w czasie jego kadencji zawiadomili prokuraturę i służby bezpieczeństwa.

Rozwój Plus, całe nasze środowisko nie ma sobie w tej sprawie nic do zarzucenia.

Kandydat PiS na premiera Przemysław Czarnek publicznie zakwestionował motywy Morawieckiego w mediach społecznościowych, wzywając do jedności. Tymczasem premier Donald Tusk odniósł się do śledztwa przed posiedzeniem rządu, po wcześniejszym zapoznaniu się z protokołami przesłuchań przed parlamentem.

Chcę powiedzieć, że machina rozliczeń w tej sprawie ruszyła pełną parą i nikt jej nie zatrzyma.