Rumunia przywraca system katastralny e-Terra po miesięcznej przerwie spowodowanej cyberatakiem

Cyberatak i awaria

Rumuńska krajowa platforma katastru i ksiąg wieczystych e-Terra została wyłączona w wyniku cyberataku 14 lipca, jak podają Digi24 oraz oświadczenie ANCPI (choć RFI wskazuje na 15 lipca). Napastnicy zaszyfrowali i usunęli część infrastruktury IT ANCPI, co uniemożliwiło korzystanie z platformy e-Terra i zakłóciło operacje katastralne, aktualizacje ksiąg wieczystych oraz transakcje nieruchomości w całym kraju. RFI określiło incydent jako najbardziej rozległą przerwę techniczną w historii instytucji. ANCPI potwierdziło integralność danych katastralnych i ksiąg wieczystych, zaznaczając, że nie ma dowodów na dostęp osób trzecich do tych zasobów. Prace naprawcze prowadzono we współpracy z DNSC, STS oraz Cyberint, obejmując odbudowę infrastruktury i niezależne testy bezpieczeństwa. System przeniesiono do Rządowej Chmury, co według ANCPI zapewnia lepsze warunki techniczne niż poprzednia infrastruktura. Prace przedłużono ponad pierwotny harmonogram ze względów bezpieczeństwa, a operacje przerwano o 03:00 i wznowiono tego samego dnia rano.

Etapowe uruchomienie 11 sierpnia

Rząd ogłosił, że e-Terra została uruchomiona etapami we wtorek, 11 sierpnia 2026 r., o godzinie 15:00, początkowo dla pracowników ANCPI, terytorialnych biur katastru (OCPI) oraz notariuszy publicznych. Pierwszy dzień poświęcono na rejestrację dokumentów zgromadzonych w trakcie awarii, w tym tych otrzymanych pocztą oraz aktów sporządzonych przez notariuszy w czasie niedostępności systemu. Wypisy z ksiąg wieczystych do celów uwierzytelnienia i informacji nie mogły być zamawiane pierwszego dnia. Od środy, 12 sierpnia, od godziny 08:30, system stał się dostępny dla kolejnych kategorii użytkowników: autoryzowanych geodetów, biegłych sądowych oraz komorników, którzy mieli do niego dostęp przed incydentem. Przygotowano instrukcje obsługi i filmy szkoleniowe, a dla personelu OCPI zorganizowano sesje robocze. Pozostałe platformy internetowe ANCPI pozostają wyłączone i będą uruchamiane stopniowo z wcześniejszym powiadomieniem.

Zaległości i obsługa wniosków

W momencie wystąpienia incydentu w toku było około 94 000 wniosków. ANCPI przedłużyło ustawowe terminy na mocy decyzji wewnętrznej, a dostępny personel zostanie zmobilizowany do nadrobienia zaległości. Wnioski złożone w trakcie awarii w punktach obsługi, pocztą lub kurierem zostały zarejestrowane z dokładną datą i godziną wpływu. Po restarcie systemu wszystkie wnioski, zarówno te złożone korespondencyjnie, jak i akty sporządzone przez notariuszy przed zablokowaniem systemu, ale jeszcze niezarejestrowane w biurach OCPI, są wprowadzane do rejestru elektronicznego z zachowaniem ich pierwotnej kolejności. Ważność już wydanych wypisów z ksiąg wieczystych została automatycznie przedłużona o liczbę dni niedostępności systemu, zgodnie z decyzją dyrektora generalnego ANCPI nr 10 z 4 sierpnia 2026 r.

Dostęp notariuszy i wczesne problemy

Krajowa Unia Notariuszy Publicznych Rumunii, pod przewodnictwem Laury Badiu, poinformowała członków 10 sierpnia, że e-Terra będzie funkcjonalna 11 sierpnia. Notariusze otrzymali informację, że otrzymają link do logowania drogą mailową zgodnie z przewodnikiem przekazanym 7 sierpnia. Jednak według źródeł G4Media, do godziny 13:00 11 sierpnia notariusze nie otrzymali jeszcze linków. Notariusz z okręgu Ialomița stwierdził, że ani on, ani biura terytorialne nie mogły się zalogować, czekając od 08:30. ANCPI ostrzegło, że w pierwszych dniach system może działać wolniej ze względu na dużą liczbę użytkowników, a niektóre dokumenty PDF mogą być tymczasowo niedostępne, ponieważ są w trakcie przenoszenia do Rządowej Chmury. Agencja wyjaśniła, że dokumenty te nie zostały utracone ani usunięte.

Reakcja legislacyjna

Prezydent Nicușor Dan promulgował ustawę przedłużającą obniżoną stawkę VAT 9% na zakup mieszkań do 30 września 2026 r. dla nabywców zablokowanych przez kryzys ANCPI. Środek dotyczy umów przedwstępnych podpisanych przed 31 lipca 2025 r.