Światowa średnia długość życia wzrosła do 73,3 lat, WHO monitoruje powrót do stanu sprzed pandemii

Trendy długości życia po pandemii

Światowa średnia długość życia osiągnęła w 2023 roku 73,3 lat, odbijając się od poziomu 71,5 lat odnotowanego w 2021 roku w trakcie pandemii Covid-19. Wynik ten zbliża się do przedpandemicznego poziomu 73,4 lat z 2019 roku, jak wynika z corocznego raportu World Health Statistics oraz szacunków Global Health Estimates opublikowanych przez Światową Organizację Zdrowia 2 października 2026 roku. Dane śledzą zmiany w umieralności, zachorowalności i obciążeniu chorobami w poszczególnych krajach i regionach w latach 2000–2023.

Podczas gdy ogólna długość życia niemal wróciła do poziomu sprzed pandemii, liczba lat przeżytych w dobrym zdrowiu rośnie wolniej. Światowa średnia długość życia w zdrowiu wyniosła w 2023 roku 62,8 lat, co jest wynikiem o 0,4 roku niższym niż w 2019 roku. Ta różnica oznacza, że ludzie żyją średnio ponad dziesięć lat z problemami zdrowotnymi. Alain Labrique, dyrektor Departamentu Danych, Zdrowia Cyfrowego, Analityki i AI w WHO, podkreślił to osiągnięcie w oficjalnym oświadczeniu.

Dłuższe życie to jedno z największych osiągnięć zdrowia publicznego.

Rosnące obciążenie chorobami przewlekłymi

Choroby niezakaźne odpowiadały w 2023 roku za 74% wszystkich zgonów na świecie, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu z 58% odnotowanymi w 2000 roku. Te przewlekłe schorzenia stanowiły 8 z 10 głównych przyczyn zgonów na świecie. Łącznie 10 najczęstszych przyczyn odpowiadało za 33 mln z 61 mln wszystkich zgonów zarejestrowanych w 2023 roku.

Umieralność koncentrowała się głównie w dwóch obszarach: chorób układu krążenia oraz schorzeń układu oddechowego. Choroby układu krążenia, w tym choroba niedokrwienna serca i udar, pozostały głównymi przyczynami zgonów i ogólnego obciążenia chorobami na świecie. Schorzenia układu oddechowego, takie jak przewlekła obturacyjna choroba płuc i infekcje dolnych dróg oddechowych, również znalazły się wśród głównych czynników. Ponadto liczba zgonów z powodu demencji potroiła się w latach 2000–2023, a straty zdrowotne związane z depresją i stanami lękowymi gwałtownie wzrosły w latach po pandemii. Alain Labrique wskazał priorytety dla systemów opieki zdrowotnej.

Kolejnym wyzwaniem jest zapewnienie, aby te dodatkowe lata były przeżyte w dobrym zdrowiu, przy jednoczesnym dostosowaniu systemów opieki zdrowotnej do zmieniających się potrzeb populacji.

Różnice regionalne i przejście epidemiologiczne

Szacunki WHO wskazują na wyraźne różnice w wynikach zdrowotnych w poszczególnych regionach świata w latach 2000–2023. Region obu Ameryk odnotował największy wzrost ryzyka zgonu oraz największą utratę lat przeżytych w zdrowiu w ciągu 23-letniego okresu analizy. W przeciwieństwie do tego, region Pacyfiku Zachodniego odnotował znaczny spadek zarówno ryzyka zgonu, jak i utraty lat zdrowego życia.

Raport udokumentował również zmianę epidemiologiczną w gospodarkach rozwijających się. W 2023 roku choroby zakaźne odpowiadały za mniej niż połowę wszystkich zgonów w krajach o niskich dochodach po raz pierwszy w historii. Zjawisko to oznacza przejście, w którym przewlekłe choroby niezakaźne, w tym cukrzyca, choroba Alzheimera i schorzenia układu krążenia, coraz częściej wyprzedzają choroby zakaźne nawet w regionach, gdzie wcześniej to infekcje dominowały w profilach umieralności.