Keir Starmer na krawędzi rezygnacji – ponad 100 posłów Partii Pracy domaga się jego odejścia po zwycięstwie Burnhama w wyborach uzupełniających

Wybory uzupełniające, które zmieniły układ sił

Andy Burnham, odchodzący burmistrz Wielkiego Manchesteru, wygrał w czwartek wybory uzupełniające w okręgu Makerfield, zdobywając 55% głosów, zapewniając sobie miejsce w Izbie Gmin i prawo do rzucenia wyzwania Starmerowi o przywództwo w Partii Pracy. Wynik, określony przez Burnhama jako potencjalny „punkt zwrotny”, natychmiast dodał odwagi krytykom premiera. W ciągu 48 godzin liczba posłów Partii Pracy publicznie wzywających Starmera do odejścia przekroczyła 100 spośród 403 posłów partii, według danych przytaczanych przez brytyjską prasę.

Weekend w Chequers i zmiana nastrojów

Starmer spędził weekend w swojej oficjalnej wiejskiej rezydencji Chequers, omawiając swoją przyszłość z żoną Victorią i wąskim gronem doradców. „The Observer” podał, że wysocy rangą działacze partii spodziewają się „jasnego oświadczenia” już w poniedziałek. Peter Kyle, minister biznesu, powiedział BBC, że Starmer zastanawia się nad „realiami politycznymi” i wielokrotnie prosił o radę, czego chce kraj. Mimo to Kyle publicznie zaprzeczył, jakoby rezygnacja była przesądzona. Jeden z przyjaciół premiera powiedział:

„Pozostaje tylko jedna opcja. Myślę, że on już zrozumiał, że to opcja, której wymaga obowiązek – służyć krajowi i partii.”

Ultimatum gabinetu i groźba masowych odejść

Presja ze strony klubu parlamentarnego nasiliła się w weekend. „The Telegraph” podał, że czterech ministrów gabinetu (Shabana Mahmood, Ed Miliband, Heidi Alexander i Yvette Cooper) już wezwało Starmera do ustąpienia. Inni ministrowie mieli postawić ultimatum: zrezygnuj lub wyznacz datę odejścia do wtorku, albo w trakcie zaplanowanego na ten dzień posiedzenia rady ministrów dojdzie do fali dymisji. Były lojalny poseł powiedział „The Telegraph”:

„Nie ma już nikogo. Dosłownie tylko ludzie, którzy mają rodzinę pracującą na Downing Street lub są wieloletnimi osobistymi przyjaciółmi Keira, wciąż są z nim.”

Rozpoczyna się walka o sukcesję

Andy Burnham jest wyraźnym faworytem do zastąpienia Starmera. Jego zwycięstwo w wyborach uzupełniających zostało odniesione nad populistą skrajnej prawicy, a jego kampania kładła nacisk na nadzieję i optymizm. Burnham już zadeklarował zamiar ubiegania się o przywództwo, choć nie określił harmonogramu. Wes Streeting, były minister zdrowia, również rozważa start. Według doniesień od 200 do 300 posłów Partii Pracy jest gotowych podpisać dokumenty poparcia dla Burnhama, gdy tylko rozpocznie się konkurs – liczba ta niemal na pewno wymusi szybkie rozstrzygnięcie.

Co dalej

Jeśli Starmer ogłosi rezygnację w poniedziałek, spodziewane jest, że określi harmonogram stopniowego odejścia, prawdopodobnie z zamiarem opuszczenia Downing Street około konferencji Partii Pracy pod koniec września. Robert Peston z ITV zasugerował, że takie podejście pozwoliłoby uniknąć „wojny domowej” przypominającej szybką rotację pięciu premierów Partii Konserwatywnej w latach 2016–2024. Sam Starmer w piątek opublikował gratulacje dla Burnhama, nazywając jego kampanię „nadzieją i optymizmem przeciwko podziałom i nienawiści”. Kolejne 48 godzin zadecyduje, czy premier zdoła przeprowadzić uporządkowane przekazanie władzy, czy też zostanie zmuszony do odejścia przez własny gabinet.