Keir Starmer rezygnuje z funkcji premiera Wielkiej Brytanii po dwóch latach, Andy Burnham ma przejąć stery

Keir Starmer ogłosił swoją rezygnację z funkcji premiera Wielkiej Brytanii i lidera Partii Pracy 22 czerwca 2026 r., kończąc burzliwe dwuletnie rządy i torując drogę dla siódmego przywódcy kraju w ciągu dziesięciu lat. Ruch ten nastąpił po narastającej presji wewnętrznej, katastrofalnych wynikach wyborów lokalnych i serii rezygnacji ministrów.

Dlaczego Starmer upadł

Starmer objął Downing Street w lipcu 2024 r. z miażdżącym mandatem wyborczym, zdobywając 411 mandatów dla Partii Pracy. Jednak to zwycięstwo opierało się bardziej na upadku głosów Konserwatystów niż na transformacyjnej agendzie. Jego rząd miał trudności z wyraźnym określeniem planu dla kraju, jak twierdzili krytycy, i został dotknięty słabym wzrostem gospodarczym, podwyżkami podatków i cięciami wydatków, które zraziły zarówno biznes, jak i bazę Partii Pracy. Kontrowersyjne mianowanie lorda Petera Mandelsona na ambasadora USA, pomimo jego powiązań ze skazanym przestępcą seksualnym Jeffreyem Epsteinem, dodatkowo nadwyrężyło zaufanie. Do maja 2026 r. Partia Pracy straciła prawie 1500 mandatów w radach lokalnych, a prawie jedna czwarta posłów Partii Pracy zażądała ustąpienia Starmera.

„Keir Starmer poprowadził nas do zwycięstwa, którego nikt nie uważał za możliwe. Powstrzymał nas przed wojną w Iranie i dokonał realnego postępu jako premier. Podjął słuszną decyzję o rezygnacji z przywództwa Partii Pracy.”

Wyścig o sukcesję

Bezpośrednim beneficjentem jest Andy Burnham, burmistrz Wielkiego Manchesteru i postać z lewego skrzydła Partii Pracy. Były minister zdrowia Wes Streeting, który zrezygnował z rządu i spodziewano się, że wystartuje, wycofał się i poparł Burnhama, mówiąc, że jest przekonany, iż Burnham może zbudować integracyjną partię i pokonać siły nacjonalistyczne. Żaden inny kandydat nie ogłosił jeszcze formalnie swojej kandydatury, co stwarza perspektywę „koronacji”. Była wicepremier Angela Rayner i minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood są również wymieniane jako potencjalne kandydatki, chociaż wycofanie się Streetinga znacznie ułatwia drogę Burnhamowi.

„Keir wiele wniósł do naszego kraju i chcę podziękować mu za jego przywództwo, zaangażowanie i oddanie w niezwykle trudnym okresie. Będę kandydatem w tym procesie.”

Reakcja rynku

Inwestorzy są zdenerwowani. Matthew Ryan, dyrektor ds. strategii rynkowej w Ebury, ostrzegł, że lewicowy program Burnhama, jego wcześniejsze uwagi, że Wielka Brytania nie powinna być zakładnikiem rynków obligacji, oraz ryzyko poluzowania zasad fiskalnych pod rządami nowego kanclerza mogą wywołać wyprzedaż funta i brytyjskich obligacji skarbowych (giltów). Dług Wielkiej Brytanii jest najwyższy jako procent PKB od lat 60. XX wieku, wzrost jest słaby, a koszty obsługi długu są już ogromne, co pozostawia praktycznie zerową przestrzeń fiskalną.

„Sama zmiana władzy przyniesie okres niepewności, który rynki uznają za nieprzyjemny. Przedłużający się wewnętrzny spór lub próżnia polityczna do czasu objęcia sterów przez Burnhama mogą utrzymać presję na brytyjskie obligacje i funta, niezależnie od jego ostatecznego kierunku polityki.”

Co dalej

Aby zostać oficjalnym kandydatem, Burnham musi uzyskać poparcie co najmniej 20% posłów Partii Pracy, około 81 członków, plus poparcie lokalnych organizacji partyjnych i związków zawodowych. Jeśli więcej niż jeden kandydat się zakwalifikuje, o przywództwie zadecyduje głosowanie członków partii i stowarzyszonych sympatyków. Oczekuje się, że proces zakończy się do września, po czym zwycięzca zostanie premierem. Oś czasu brytyjskiej niestabilności politycznej, rozciągająca się od referendum w sprawie Brexitu w 2016 r. do dziś, zyskała teraz kolejny rozdział.