Starcia w Tiranie: policja użyła armatek wodnych przeciwko protestującym domagającym się dymisji premiera Ediego Ramy

Powrót starć na ulice Tirany

W stolicy Albanii doszło w sobotę 24 października do gwałtownych starć między policją a demonstrantami domagającymi się ustąpienia premiera Ediego Ramy. Grupy studenckie oraz opozycja centroprawicowa pod przywództwem Saliego Berishy zorganizowały tego samego dnia osobne protesty. Partia Demokratyczna wezwała do zgromadzenia przed siedzibą premiera na godzinę 11:00, natomiast mobilizacja młodzieżowa rozpoczęła się o 14:00 i przerodziła w konfrontacje z funkcjonariuszami.

Protestujący rzucali kamieniami, na co policja odpowiedziała armatkami wodnymi i gazem łzawiącym. Tłum zebrał się najpierw przed Ministerstwem Edukacji, następnie przemieścił się pod Pałac Rządowy, po czym rozproszył się na ulicach centrum, pozostawiając za sobą płonące kosze na śmieci. Policja przejęła kontrolę nad głównym bulwarem miasta, gdy zamieszki przybierały na sile.

Wcześniej, podczas trzech dni względnego spokoju od 21 do 23 października, Rama ustawił przed siedzibą rządu krzesła i betonowe bloki z napisem „dialog”. Młodzi protestujący zniszczyli krzesła, argumentując, że premier chce jedynie utrzymać władzę. W sobotę demonstracje powróciły na ulice.

Protesty rozlewają się po Europie

Demonstracje odbyły się tego samego dnia również w kilku innych krajach europejskich, w tym w Portugalii, Hiszpanii, we Włoszech, we Francji oraz w Albanii. W Paryżu policja zatrzymała co najmniej 130 osób, a władze zamknęły 24 stacje metra, aby ograniczyć napływ tłumów. W Marsylii wstrzymano komunikację miejską. Policja w Mediolanie przeszukała 150 mieszkań w związku z podejrzeniem, że ich mieszkańcy byli powiązani z podżeganiem do przemocy podczas protestów; wśród nich odnotowano co najmniej 50 nieletnich. Po południu spodziewano się dużych zgromadzeń w Rzymie, Bolonii i Neapolu.

Geneza ruchu

Gresa Hasa, badaczka z Uniwersytetu w Grazu specjalizująca się w sprawach Bałkanów, twierdzi, że niepokojów nie należy odczytywać jako nagłego wybuchu gniewu. Opisuje je jako kontynuację pokojowych protestów, które rozpoczęły się pod koniec maja, ruchu znanego jako Rewolucja Flamingów. Rozpoczął się on po planach rządu dotyczących sprzedaży gruntów w rezerwacie przyrody chroniącym kilka gatunków ptaków, co lokalna prasa powiązała z Jaredem Kushnerem, zięciem Donalda Trumpa. Hasa twierdzi, że rząd bardzo niechętnie używał siły, gdy protesty relacjonowali zagraniczni dziennikarze, a przemoc policyjna powróciła pod koniec lipca i w sierpniu, gdy wyjechali.

Wcześniejsza fala starć w połowie października doprowadziła do obrażeń u ponad dwudziestu studentów i 20 zatrzymań. W kolejnym tygodniu protestujący podpalili kilka budynków publicznych, w tym ministerstwa edukacji i finansów oraz Sąd Apelacyjny.

Stanowiska rządu i opozycji

Edi Rama odmówił dymisji i obarcza winą za konflikt ze studentami sieci dezinformacyjne wywodzące się z Rosji i Iranu, a także grupy skrajnie lewicowe. Protestujący oskarżają Partię Demokratyczną, główną siłę opozycyjną pod wodzą Saliego Berishy, o współudział w systemie, który nazywają mafijnym. Partia poparła protest studencki i wezwała do własnej manifestacji przed siedzibą premiera w sobotę. Bloomberg poinformował, że policja użyła wobec tłumu również gumowych kul. Protestujący nadal domagają się dymisji Ramy.