Eurocontrol zamraża 6,5 mld zł środków Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej po wygranej Pfizera w sądzie

Zamrożenie

9 lipca 2026 r. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) potwierdziła, że Eurocontrol zablokował jej należności z tytułu opłat trasowych. Zamrożenie, przekazane PAŻP 1 lipca, wynika z belgijskiego tytułu egzekucyjnego uzyskanego przez Pfizera w sporze z państwem polskim o niezrealizowane dostawy szczepionek przeciw COVID-19. Zablokowana kwota wynosi łącznie 6,5 mld zł, według wielu doniesień, choć samo orzeczenie sądu nakazało Polsce zapłatę 5,644 mld zł plus około 170 mln zł kosztów.

Otrzymanie przez EUROCONTROL tytułu egzekucyjnego oznacza obowiązek zawieszenia przekazywania PAŻP wszystkich środków z opłat trasowych, zarówno obecnie zgromadzonych, jak i przyszłych, do czasu zaspokojenia roszczenia Pfizera lub innego rozstrzygnięcia sprawy.

Sprawa sądowa

1 kwietnia 2026 r. francuskojęzyczny Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli orzekł, że Polska musi przyjąć i zapłacić za około 60–64 mln dawek szczepionki przeciw COVID-19 od Pfizera, na mocy umowy podpisanej przez Komisję Europejską w 2021 r. Polska wycofała się z porozumienia w 2022 r. Orzeczenie nie jest prawomocne; Ministerstwo Zdrowia otrzymało odpis egzekucyjny na początku czerwca i ma 60 dni na złożenie apelacji, co wyznacza termin na początek sierpnia 2026 r.

Wpływ na nawigację lotniczą

Opłaty trasowe pobierane przez Eurocontrol w imieniu PAŻP stanowią ponad 80% przychodów agencji. Bez tych środków PAŻP stoi w obliczu kryzysu płynności, który może zakłócić wypłaty wynagrodzeń kontrolerów, utrzymanie systemów radarowych, a ostatecznie ciągłość służb ruchu lotniczego nad Polską. Agencja oświadczyła, że nie ma ryzyka zwolnień, a jej priorytetem pozostaje bezpieczeństwo i nieprzerwana obsługa. Doniesienia Niezależna.pl twierdzą, że niemiecki dostawca usług nawigacji lotniczej DFS jest gotowy przejąć zarządzanie polską przestrzenią powietrzną w przypadku upadku PAŻP, choć nie zostało to potwierdzone przez oficjalne źródła.

Reakcja polityczna

Politycy opozycji ostro skrytykowali sposób, w jaki rząd poradził sobie z sytuacją. Poseł Konfederacji Bartłomiej Pejo nazwał to potencjalnym kryzysem bezpieczeństwa państwa i zażądał natychmiastowych odpowiedzi na temat tego, kto pozwolił na zamrożenie i czy podmioty zagraniczne mogą przejąć obowiązki PAŻP.

To potencjalny kryzys bezpieczeństwa państwa, infrastruktury krytycznej i suwerenności nad polską przestrzenią powietrzną.

Były minister transportu Jerzy Polaczek z Prawa i Sprawiedliwości argumentował, że PAŻP nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa, a zajęcie opłat nawigacyjnych od milionów pasażerów jest nadużyciem. Wyraził zdziwienie brakiem radykalnej reakcji rządu. Sama PAŻP przygotowuje formalny sprzeciw w porozumieniu z Prokuraturą Generalną i innymi organami państwowymi, jednocześnie pracując nad zabezpieczeniem alternatywnego finansowania w celu utrzymania działalności.

Szerszy kontekst

Pfizer podjął podobne działania egzekucyjne wobec Rumunii, według Onet.pl. Business Insider Polska zauważył, że polskie wydatki publiczne na refundacje leków Pfizera osiągnęły w 2025 r. 919 mln zł, co stanowi wzrost o 131% rok do roku z 399 mln zł w 2024 r., częściowo napędzany włączeniem szczepionki przeciw RSV Abrysvo. Skala tych wydatków może stanowić nieformalną dźwignię w negocjacjach z firmą.