Policja otoczyła Akademię Wymiaru Sprawiedliwości w Warszawie po odwołaniu rektora Michała Sopińskiego przez ministra sprawiedliwości

Napięcia przed kampusem w Warszawie

Funkcjonariusze policji otoczyli 11 września 2026 r. budynek Akademii Wymiaru Sprawiedliwości (AWS) w Warszawie, uniemożliwiając wejście na teren placówki odwołanemu rektorowi-komendantowi Michałowi Sopińskiemu oraz posłom opozycji. Sopiński przybył na miejsce wieczorem, po tym jak dr hab. Sławomir Cudak, powołany przez Ministerstwo Sprawiedliwości, wszedł do budynku w asyście policji i funkcjonariuszy Służby Więziennej. Parlamentarzyści Prawa i Sprawiedliwości (PiS), w tym prezes partii Jarosław Kaczyński, Sebastian Kaleta oraz Maria Kurowska, próbowali przeprowadzić interwencję poselską, jednak zostali zatrzymani przy wejściu przez funkcjonariuszy powołujących się na polecenia administratora. Kaleta pytał policjantów o dowodzącego akcją oraz powody skierowania na miejsce dziesiątek funkcjonariuszy, argumentując, że blokowanie przedstawicieli władzy publicznej stanowi przestępstwo. Sopiński oświadczył, że blokada policyjna uniemożliwiła przeprowadzenie zaplanowanych egzaminów poprawkowych dla studentów oraz wyborów uzupełniających do Senatu uczelni.

„Chodzi o tę Akademię, ale z drugiej strony, jeszcze ważniejszym powodem jest prawdopodobnie przeprowadzenie próby generalnej przed próbą przejęcia Trybunału Konstytucyjnego.”

Spór prawny i sprzeciw prezydenta

Konfrontacja jest następstwem decyzji ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka o odwołaniu Sopińskiego i wprowadzeniu Cudaka, co resort potwierdził 10 września 2026 r. Zbigniew Bogucki, szef Kancelarii Prezydenta RP, spotkał się w piątek z Sopińskim i określił interwencję rządu jako bezprawną. Bogucki wskazał, że zgodnie z art. 439 ust. 7 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 66a ustawy o Służbie Więziennej, wyłączne kompetencje w zakresie powoływania i odwoływania rektora posiada Senat uczelni. Stwierdził, że resort działał bez skutecznego doręczenia decyzji administracyjnej Sopińskiemu i zignorował postanowienie zabezpieczające wydane przez Trybunał Konstytucyjny 27 maja 2026 r. Kancelaria Prezydenta przypomniała, że rząd próbował wcześniej zlikwidować akademię ustawą w 2025 r., co zawetował prezydent Andrzej Duda.

„Zgodnie z powszechnie obowiązującym prawem, wyłączna kompetencja do powoływania i odwoływania rektora Akademii należy do Senatu uczelni.”

Zmiany kadrowe i wzajemne zawiadomienia do prokuratury

Wewnątrz instytucji Cudak wydał oświadczenie, w którym zapewnił, że działalność dydaktyczna, naukowa i administracyjna przebiega bez zakłóceń. Przeprowadził natychmiastowe zmiany kadrowe, odwołując prorektorów Iwonę Lewandowską-Pierzynkę oraz Mariusza Kuryłowicza, a na prorektora ds. rozwoju powołał Jakuba Czarkowskiego. Cudak złożył również zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez dwoje odwołanych prorektorów. Minister Żurek udostępnił komunikat uczelni w mediach społecznościowych z komentarzem, że przejęcie zostało zakończone. W odpowiedzi Sopiński zapowiedział złożenie własnego zawiadomienia do prokuratury w sprawie bezprawnego uniemożliwienia mu wykonywania obowiązków rektorskich.

Reakcje polityczne i żądania parlamentarne

Konfrontacja wywołała ostrą krytykę ze strony polityków opozycji i środowisk prawniczych. Sędzia Piotr Schab stwierdził w telewizji, że obecność policji wokół instytucji akademickiej jest bezprawną uzurpacją, która stoi w sprzeczności z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z maja 2026 r. dotyczącym art. 432 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Szef klubu parlamentarnego PiS Mariusz Błaszczak zapowiedział, że jego partia wystąpi o zwołanie w przyszłym tygodniu wspólnego posiedzenia sejmowych komisji sprawiedliwości oraz spraw wewnętrznych. Błaszczak zażądał, aby minister sprawiedliwości oraz minister spraw wewnętrznych stawili się przed komisjami i wyjaśnili, kto wydał zgodę na zaangażowanie policji. Tymczasem minister Żurek dał Senatowi AWS 14 dni na przedstawienie harmonogramu wyborów rektora, który miałby pełnić funkcję do 2028 r.