Niemieccy konserwatyści wybiorą następcę Jensa Spahna 29 lipca po jego rezygnacji w związku z surogacją

Rezygnacja

Jens Spahn ustąpił ze stanowiska przewodniczącego frakcji CDU/CSU w Bundestagu w sobotę 18 lipca po tygodniu wewnętrznych napięć w partii. Spahn i jego mąż Daniel Funke ogłosili w środę, że zostali rodzicami syna Georga, który urodził się dzięki surogatce w Stanach Zjednoczonych. Surogacja jest w Niemczech zakazana, a Spahn jako polityk CDU publicznie popierał ten zakaz. Ujawnienie informacji, że prywatnie ominął prawo, wywołało falę oburzenia w bloku konserwatywnym.

Kanclerz Friedrich Merz, który stoi również na czele CDU, początkowo pogratulował Spahnowi narodzin dziecka, jednak następnego dnia zażądał jego dymisji. Frankfurter Allgemeine zauważył, że Merz

hätte seine Partei besser kennen müssen

(powinien był lepiej znać swoją partię) i że jego szybka zmiana zdania sugeruje, iż on sam nie został wcześniej poinformowany. Spahn poinformował partyjnych kolegów o swojej decyzji w liście wysłanym w sobotę.

Harmonogram sukcesji

Merz w porozumieniu z liderem CSU Markusem Söderem ogłosił podczas poniedziałkowego posiedzenia zarządu CDU, że frakcja parlamentarna przeprowadzi nadzwyczajne posiedzenie w celu wyboru nowego przewodniczącego. Tymczasowy szef frakcji Alexander Hoffmann oraz sekretarz parlamentarny Steffen Bilger potwierdzili członkom datę: środa 29 lipca, godz. 14:00.

1. 1 lut 2026Zjazd CDU w Stuttgarcie potwierdza sprzeciw wobec surogacji; surogatka Spahna w USA jest już w ciąży.
2. 15 lip 2026Spahn i jego mąż Daniel Funke ogłaszają narodziny syna Georga dzięki surogatce w Stanach Zjednoczonych.
3. 16 lip 2026Kanclerz Merz gratuluje Spahnowi narodzin dziecka, a następnego dnia żąda jego dymisji.
4. 18 lip 2026Spahn rezygnuje ze stanowiska przewodniczącego frakcji CDU/CSU pod naciskiem Merza i partii.
5. 20 lip 2026Zarząd CDU spotyka się; Merz i Söder ogłaszają nadzwyczajne posiedzenie na 29 lipca.
6. 29 lip, 14:00Nadzwyczajne posiedzenie frakcji CDU/CSU w celu wyboru następcy Spahna.

Merz i Söder posiadają prawo nominacji na to stanowisko. Merz powiedział w programie "Sommerinterview" stacji ZDF, że chce szybkiego rozstrzygnięcia kwestii sukcesji i prowadził już rozmowy z Söderem w weekend. Wspomniał również o możliwości szerszej rekonstrukcji rządu, dodając, że 

mogłoby to być okazją do ponownego przemyślenia składu rządu

, podkreślając jednocześnie, że wypowiada się w trybie przypuszczającym.

Błąd polityczny

Według Frankfurter Allgemeine upadek Spahna nie wynikał z samej etyki surogacji. Niedawna komisja uznała, że konstytucyjna legalizacja surogacji w Niemczech byłaby możliwa. CDU jednak potwierdziła swój sprzeciw podczas zjazdu partii w Stuttgarcie w lutym. W tamtym czasie surogatka w USA była już w ciąży. Spahn nie ujawnił swojej prywatnej sytuacji kolegom partyjnym, pozostając publicznie przeciwnikiem tej praktyki. Gazeta nazwała to 

Vertrauensbruch

(naruszeniem zaufania).

Spahn pogłębił błąd, proponując początkowo, aby frakcja parlamentarna zdecydowała o jego losie we wrześniu, kiedy CDU czeka kluczowe głosowanie w wyborach krajowych w Saksonii-Anhalt, Meklemburgii-Pomorzu Przednim i Berlinie, gdzie partia walczy o swoją przyszłość polityczną z AfD. Frankfurter Allgemeine ocenił, że nie można było wybrać gorszego momentu na obciążanie partii pytaniami o wiarygodność jej lidera.

Co dalej

Po ustaleniu daty głosowania na 29 lipca uwaga skupia się na potencjalnych kandydatach. W źródłach nie pojawiły się jeszcze żadne nazwiska, ale wzmianka Merza o możliwej rekonstrukcji rządu sugeruje, że sukcesja może wywołać szersze zmiany personalne. Nadzwyczajne posiedzenie odbędzie się w Berlinie, a decyzja należy do 196 członków frakcji CDU/CSU.