Jens Spahn rezygnuje z funkcji przewodniczącego frakcji CDU/CSU po kontrowersjach wokół surogacji

Rezygnacja pod naciskiem partii

46-letni Jens Spahn, szef frakcji CDU/CSU, złożył rezygnację w sobotę 18 lipca 2026 r. po tygodniu narastającej krytyki związanej z skorzystaniem przez niego z usług surogatki w Stanach Zjednoczonych. Jak podaje tabloid Bild, kanclerz Friedrich Merz zadzwonił do Spahna tego samego dnia i wezwał go do ustąpienia. W liście do współpracowników, do którego dotarła stacja ARD, Spahn napisał, że zrozumiał, iż jego osobiste szczęście związane z założeniem rodziny z mężem jest nie do pogodzenia z pełnionym urzędem politycznym. Merz określił później rezygnację jako „słuszną” i „nieuniknioną”, dodając, że „wiarygodność jest najcenniejszym kapitałem w polityce”.

Zrozumiałem, że moje osobiste szczęście związane z założeniem rodziny z mężem i zostaniem ojcem jest nie do pogodzenia z pełnionym przeze mnie urzędem politycznym.

Kontrowersje wokół surogacji

Spór wybuchł w środę 15 lipca, gdy Spahn i jego mąż Daniel Funke ogłosili na Instagramie narodziny syna Georga, który przyszedł na świat dzięki surogatce w USA. Surogacja jest w Niemczech zakazana na mocy ustawy o ochronie embrionów, a CDU/CSU konsekwentnie sprzeciwia się jej legalizacji. Sam Spahn, jako były minister zdrowia i lider frakcji, wielokrotnie wypowiadał się przeciwko tej praktyce, nazywając ją swego czasu „wynajętym łonem”. Pod koniec października 2025 r. powołano komisję parlamentarną w celu zbadania możliwości legalizacji surogacji altruistycznej, a Spahn ponownie wyraził swój sprzeciw. CDU potwierdziła swoje stanowisko podczas zjazdu partii w lutym 2026 r.

Jens Spahn stawia się ponad niemieckim prawem.

Skutki polityczne i pytania o wiarygodność

Reakcja była natychmiastowa. W czwartek 16 lipca wiceminister rodziny Michael Brand publicznie oskarżył Spahna o „niewiarygodne zachowanie”. Były rzecznik CDU ds. polityki wewnętrznej Wolfgang Bosbach powiedział stacji n-tv, że w tej sprawie nie chodzi o osobiste szczęście, lecz o wiarygodność polityczną, a politycy nie mogą sprawiać wrażenia, że mają więcej praw niż zwykli obywatele. Podczas wspólnej konferencji prasowej z prezydentem Francji Emmanuelem Macronem w Augustusburgu w piątek, Merz odmówił obrony Spahna, stwierdzając jedynie, że nie ma powodów do zmiany prawa i że sprawa zostanie omówiona przez kierownictwo partii w poniedziałek. Afera przyćmiła spotkanie francusko-niemieckie, w którym wzięło udział dziesięciu francuskich ministrów w Brühl pod Kolonią.

Nie chodzi tu o osobiste szczęście rodziny Spahnów, ale o wiarygodność polityki. Nie można tworzyć wrażenia, że politycy mają więcej praw niż wszyscy inni.

Presja wyborcza i zagrożenie ze strony AfD

Rezygnacja następuje w trudnym dla konserwatystów momencie. We wrześniu 2026 r. zaplanowano wybory w trzech krajach związkowych: Saksonii-Anhalt, Meklemburgii-Pomorzu Przednim oraz Berlinie. Skrajnie prawicowa Alternatywa dla Niemiec (AfD) prowadzi w sondażach w dwóch pierwszych landach, natomiast w Berlinie kandydat CDU i urzędujący burmistrz wycofał się już z wyścigu z powodu skandali oraz złego zarządzania podczas zimowego blackoutu i niedawnej fali upałów. Sondaże federalne pokazują spadek poparcia dla CDU, która w niektórych badaniach ustępuje AfD. Afera Spahna pogłębiła obawy wewnątrz partii dotyczące rozbieżności między retoryką a rzeczywistością, co może dodatkowo osłabić zaufanie wyborców.

Sukcesja i kolejne kroki

Merz ogłosił, że proces wyboru następcy Spahna rozpocznie się natychmiast w porozumieniu z liderem CSU Markusem Söderem. Wśród potencjalnych następców wymienia się: szefa Urzędu Kanclerskiego Thorstena Freia, ministra spraw wewnętrznych z ramienia CSU Alexandra Dobrindta, sekretarza generalnego CDU Carstena Linnemanna, minister zdrowia z ramienia CDU Ninę Warken, wiceministra rodziny Michaela Branda oraz zastępcę przewodniczącego frakcji Güntera Kringsa. Prezydium CDU miało omówić tę kwestię w poniedziałek 20 lipca, jednak rezygnacja Spahna wyprzedziła to spotkanie. Oczekuje się, że Merz odniesie się do sprawy w niedzielę podczas tradycyjnego letniego wywiadu telewizyjnego ze swojego rodzinnego Sauerlandu.