Włoski Senat przyjął reformę ordynacji wyborczej Stabilicum 113 głosami

Zatwierdzenie przez Senat i mechanizmy reformy

Włoski Senat przyjął 15 września 2026 r. projekt reformy ordynacji wyborczej koalicji centroprawicowej, znany jako Stabilicum. Za ustawą głosowało 113 senatorów, przeciw było 71, a dwóch wstrzymało się od głosu. Przepisy wprowadzają system proporcjonalny z premią większościową dla koalicji lub partii, która uzyska co najmniej 42 proc. głosów w obu izbach parlamentu. Jeśli koalicja przekroczy ten próg w obu izbach, otrzyma dodatkowo 70 mandatów w Izbie Deputowanych i 35 w Senacie, przy czym łączna liczba miejsc nie może przekroczyć 220 w 400-osobowej Izbie Deputowanych oraz 113 w 200-osobowym Senacie. Jeśli żadna koalicja nie przekroczy 42 proc. lub wyniki w obu izbach będą rozbieżne, mandaty zostaną rozdzielone w systemie czysto proporcjonalnym.

Struktura kart do głosowania i zasady kwalifikacji

Reforma znosi okręgi jednomandatowe i zastępuje listy zamknięte mieszanym mechanizmem wyboru. Na kartach do głosowania znajdzie się lider listy, a pod nim sześciu kandydatów, na których wyborcy będą mogli oddać do trzech głosów preferencyjnych z zachowaniem parytetu płci. W przeciwieństwie do poprzedniej ustawy Rosatellum, tekst nie zawiera wymogu parytetu 60 do 40 dla liderów list. Partie muszą wskazać kandydata na premiera i złożyć program rządowy przy rejestracji symboli wyborczych, przy zachowaniu uprawnień prezydenta do mianowania szefa rządu zgodnie z art. 92 oraz braku wiążącego mandatu zgodnie z art. 67 Konstytucji Włoch. Dla ruchów pozaparlamentarnych próg wymaganych podpisów w każdym okręgu wzrasta z 1500 do 6000, co oznacza łącznie blisko 400 000 podpisów w skali kraju, po tym jak większość odrzuciła możliwość zbierania podpisów cyfrowo przez system SPID.

Sprzeciw opozycji i podział mandatów

Partie opozycyjne protestowały podczas debaty w Senacie, prezentując na sali żółte i czerwone znaki z napisem „Nie dla ustawy oszustwa”, zanim zostały usunięte przez porządkowych. Krytycy i analitycy wyborczy zauważyli, że połączenie liderów list z 70-mandatową listą krajową daje sekretariatom partyjnym bezpośrednią kontrolę nad ponad 66 proc. miejsc w parlamencie. Lider Partii Demokratycznej w Senacie Francesco Boccia skrytykował strukturę ustawy podczas debaty.

To ustawa zrodzona ze strachu przed przegraną, z obsesją przekształcenia mniejszości głosów w ogromną większość parlamentarną.

Były premier Matteo Renzi zakwestionował cele rządu podczas wyjaśnień przed głosowaniem.

Nie zmieniacie prawa wyborczego dla stabilności, ale dlatego, że w następnych wyborach poważnie ryzykujecie porażkę.

Harmonogram prac w Izbie i debata nad wotum zaufania

Projekt wraca teraz do Izby Deputowanych na trzecie i ostatnie czytanie, a debaty zaplanowano na 28 września 2026 r. Ponieważ poprzednie poprawki dotyczące głosowania preferencyjnego zostały odrzucone w Montecitorio w tajnym głosowaniu, rząd rozważa powiązanie ustawy z wotum zaufania. Przewodniczący Senatu Ignazio La Russa odrzucił twierdzenia, że reforma faworyzuje koalicję rządzącą.

Ta ustawa daje każdemu możliwość rywalizacji. Nikt nie jest faworyzowany. Sprawia, że wygrywa ten, kto zdobędzie jeden głos więcej.

Minister ds. kontaktów z parlamentem Luca Ciriani potwierdził, że gabinet premier Giorgii Meloni dokona przeglądu procedury legislacyjnej przed skierowaniem tekstu do niższej izby.

Jeśli chodzi o wotum zaufania w Izbie, rząd w odpowiednim czasie zdecyduje, czy jego zgłoszenie jest zasadne.