Sąd w Berlinie podtrzymuje zakaz modlitw w szkole, uznając, że uczniowie muzułmańscy są w gorszej sytuacji

Orzeczenie

Sąd administracyjny w Berlinie orzekł w czwartek, 15 października 2026 r., że gimnazjum Diesterweg-Gymnasium może zakazać demonstracyjnego praktykowania obrzędów religijnych na terenie szkoły. Sąd oddalił pozew wniesiony przez Gesellschaft für Freiheitsrechte (GFF), stowarzyszenie ochrony swobód obywatelskich, które argumentowało, że szkolny przepis dyskryminuje uczniów muzułmańskich. Wyrok nie jest prawomocny. GFF przekazało katolickiej agencji informacyjnej Katholische Nachrichten-Agentur (KNA), że planuje złożyć wniosek o dopuszczenie apelacji. Agencja dpa zauważyła, że apelacja musi zostać najpierw dopuszczona, zanim sprawą zajmie się Wyższy Sąd Administracyjny Berlina-Brandenburgii (OVG).

Dlaczego sąd przyznał rację szkole

Sędziowie uznali, że szkoła mierzy się z rzeczywistymi konfliktami na tle religijnym, a potrzeba zachowania spokoju w szkole przeważa w tym przypadku nad indywidualnym prawem do wolności religijnej. Przyznali, że przepis stawia uczniów muzułmańskich w gorszej sytuacji, ponieważ obowiązkowa modlitwa islamska, odprawiana pięć razy dziennie, w tym w godzinach lekcyjnych, jest szczególnie widoczna. Mimo to sąd uznał, że zakaz nie narusza berlińskiej ustawy antydyskryminacyjnej w tym konkretnym przypadku, a uporządkowany dzień szkolny ma większą wagę dla wszystkich uczniów. Sędziowie podkreślili również, że przepis zakazuje wszelkich demonstracyjnych obrzędów religijnych i ekstremalnych aktów politycznych bez wskazywania konkretnej religii. Obecna wersja regulaminu szkoły obowiązuje od 2023 r., choć zaskarżony zapis jest starszy.

Relacja szkoły

Dyrektor i jego zastępca opisali napięcia związane z zachowaniami religijnymi, głównie wśród uczniów muzułmańskich. Wicedyrektor stwierdził, że presja na dostosowanie się gwałtownie rośnie podczas ramadanu i że niektórzy uczniowie próbowali wymuszać praktyki religijne na kolegach z klasy. Dziewczęta były obrażane za nienoszenie hidżabu lub zbyt lekkie ubieranie się, a pewien uczeń siódmej klasy wpadł kiedyś do klasy, ogłaszając, że od teraz wszyscy będą pościć. Berliner Zeitung podało, że w szkole uczą się muzułmanie szyiccy i sunniccy, a także chrześcijanie prawosławni i protestanci, przy czym uczniowie chrześcijańscy rzadko sprawiają problemy. Die Welt podało liczbę uczniów przekraczającą 600, podczas gdy Berliner Zeitung wskazało 650, przy czym oba źródła wspominają o uczniach z 47 krajów. Regulamin szkoły został przyjęty większością głosów przez konferencję szkolną składającą się z czterech uczniów, czterech rodziców, czterech nauczycieli i dyrektora.

Argumentacja strony skarżącej

GFF argumentowało, że przepis w praktyce dotyczy tylko uczniów muzułmańskich, którzy odprawiają obowiązkową modlitwę islamską. Według stowarzyszenia uczniowie ci musieliby modlić się ukryci w krzakach, za kontenerami na śmieci lub w toaletach. Pozew był powództwem stowarzyszenia (Verbandsklage), mającym na celu stwierdzenie przez sąd, że dochodzi do dyskryminacji. Soraia Da Costa Batista, przedstawicielka strony skarżącej, powiedziała na marginesie rozprawy:

Uczniowie chcą być akceptowani w szkole wraz ze swoją wiarą.

Sąd stwierdził, że uczniowie muzułmańscy są w gorszej sytuacji, ale odrzucił twierdzenie, że przepis narusza berlińską ustawę antydyskryminacyjną, więc stwierdzenie gorszej sytuacji nie doprowadziło do uznania dyskryminacji za niezgodną z prawem.

Co dalej

Wyrok nie jest prawomocny. Die Welt poinformowało, że jak dotąd apelacja nie została dopuszczona, a dpa podało, że sprawa może trafić do OVG dopiero po dopuszczeniu apelacji. GFF zapowiedziało, że zamierza złożyć wniosek o takie dopuszczenie. Do czasu orzeczenia sądu wyższej instancji wyrok berlińskiego sądu pozostaje w mocy, a zakaz obowiązuje w Diesterweg-Gymnasium.