Arturo Pérez-Reverte otwiera w Sewilli forum poświęcone hiszpańskiej wojnie domowej po miesiącach gróźb bojkotu

Otwarcie po ośmiu miesiącach opóźnienia

W poniedziałek 5 października 2026 r. w Fundación Cajasol rozpoczęła się jedenasta edycja forum Letras en Sevilla pod tytułem „1936: La guerra que todos perdimos” (1936: Wojna, którą wszyscy przegraliśmy). Czterodniowe wydarzenie, współorganizowane przez pisarza Arturo Péreza-Reverte i dziennikarza Jesúsa Vigorrę, gromadzi 49 uczestników ze świata hiszpańskiej polityki, nauki i dziennikarstwa. Konferencja była pierwotnie zaplanowana na 2–5 lutego 2026 r., w 90. rocznicę wybuchu hiszpańskiej wojny domowej, jednak została przełożona po tym, jak pisarz David Uclés wycofał się z udziału w proteście przeciwko obecności byłego premiera José Maríi Aznara oraz byłego sekretarza generalnego Vox, Ivána Espinosy de los Monteros. Późniejsze rezygnacje lidera Zjednoczonej Lewicy (Izquierda Unida) Antonia Maíllo, andaluzyjskiej polityk socjalistycznej Maríi Márquez oraz przewodniczącej Rady Stanu Carmen Calvo zmusiły organizatorów do zawieszenia zimowego harmonogramu.

Strategia tajemnicy i ponowne naciski

Aby zapobiec kolejnej kampanii bojkotu, która mogłaby doprowadzić do odwołania wydarzenia, organizatorzy utrzymywali listę prelegentów w tajemnicy do niedzieli 4 października. W niedzielne popołudnie na zewnątrz siedziby Fundación Cajasol zawieszono banery z nazwiskami wszystkich 49 mówców oraz grafikami płonących flag republikańskich i nacjonalistycznych. Podczas poniedziałkowego wystąpienia otwierającego Pérez-Reverte przyznał, że kilku prelegentów jeszcze tego samego ranka otrzymywało naciski, by zrezygnować z udziału. Odniósł się również do tytułu wydarzenia, przyznając, że dodanie znaków zapytania w lutym było ustępstwem mającym chronić fundację, którą krytycy w trakcie wcześniejszego sporu nazywali „Fachasol”.

Pozwoliliśmy, by kontrowersje ucichły, a tym razem wykazaliśmy się sprytem i milczeliśmy jak lisy aż do dzisiaj. Nie dano im czasu na zorganizowanie kolejnego bojkotu.

Struktura programu i uczestnicy

Forum potrwa do 8 października. Każdego dnia o 12:00 odbywają się projekcje filmowe, a od 18:00 panele dyskusyjne. Prezes Fundación Cajasol, Antonio Pulido, podkreślił, że instytucja dąży do tworzenia przestrzeni, w której różnorodne punkty widzenia mogą być prezentowane z wzajemnym szacunkiem. Wśród uczestników znaleźli się obecni ministrowie rządu Félix Bolaños i Ángel Víctor Torres, była burmistrz Madrytu Manuela Carmena, były minister sprawiedliwości Alberto Ruiz-Gallardón oraz politycy Borja Sémper i Tania Sánchez. W dyskusjach wezmą udział historycy Julián Casanova, Juan Pablo Fusi i Enrique Moradiellos oraz dziennikarze Ana Pastor, Nativel Preciado i Juanma Lamet. Organizatorzy zebrali również wypowiedzi 29 postaci publicznych, w tym Manuela Azañi, Adolfa Suáreza i Felipe Gonzáleza, popierające tezę, że wojna przyniosła straty wszystkim sektorom hiszpańskiego społeczeństwa.

Celem jest, aby ludzie myślący inaczej rozmawiali w sposób kulturalny i bez kłótni.

Panel o kobietach i pamięci wojennej

Pierwsza popołudniowa sesja obejmowała panel „Mujeres en guerra” (Kobiety na wojnie), poświęcony doświadczeniom kobiet w konflikcie z 1936 r. Jesús Vigorra otworzył dyskusję, zauważając, że kobiety są autorkami zaledwie 8–10% publikacji książkowych na temat hiszpańskiej wojny domowej. Pisarka Azahara Palomeque wyjaśniła, że kobiety pełniły rolę strażniczek pamięci, dźwigając ciężar nierozwiązanej traumy po stracie męskich krewnych, podczas gdy pod rządami późniejszej dyktatury pozbawiano je podstawowych praw. Panelistki, w tym autorki Ana Romero Galán i Susana Fortes, omawiały, jak spychano kobiety do ról domowych i jak władze frankistowskie dokonywały wywłaszczeń majątkowych. Romero Galán zauważyła, że hiszpańskie społeczeństwo wciąż nie rozumie w pełni charakteru konfliktu, wskazując, że połowa ofiar wojny zginęła z dala od linii frontu.