Rudi Fuchs, były dyrektor Stedelijk Museum i reformator holenderskiego muzealnictwa, zmarł w wieku 84 lat

Poeta, który został dyrektorem muzeum

Rudi Fuchs zmarł w niedzielę wieczorem, 25 października 2026 r., w Amsterdamie, o czym poinformowała w poniedziałek jego rodzina. Miał 84 lata. Urodzony w Eindhoven jako Rudolf Herman Fuchs, przez ostatnie lata przebywał w domu opieki przy Museumplein. Jako chłopiec dużo rysował i chciał zostać poetą lub artystą, a w Van Abbemuseum w rodzinnym mieście zafascynowało go malarstwo nowoczesne, przede wszystkim abstrakcyjne prace Pieta Mondriana. W 1960 r. rozpoczął studia z zakresu filologii niderlandzkiej w Lejdzie, rok później przeniósł się na historię sztuki, gdzie jego wykładowcą był profesor Henri van de Waal.

Eindhoven, Documenta i Turyn

W 1975 r., w wieku 32 lat, objął stanowisko dyrektora Van Abbemuseum. Według NRC był najmłodszym dyrektorem w historii tej placówki. Jego pierwsze wystawy koncentrowały się na sztuce minimalistycznej i konceptualnej, m.in. Lawrence'a Weinera i Donalda Judda, zanim zwrócił się ku nowemu malarstwu niemieckiemu, reprezentowanemu przez Georga Baselitza, Anselma Kiefera i Markusa Lüpertza. W 1982 r. został dyrektorem artystycznym Documenta w Kassel, jako pierwszy Holender na tym stanowisku, co odnotowuje AD. Dwa lata później, jak podaje AD, przejął również kierownictwo nad Castello di Rivoli w pobliżu Turynu, choć NRC wskazuje, że w latach 1984–1990 pełnił tam funkcję dyrektora artystycznego Museo d'Arte Contemporanea. AD datuje jego dyrektorowanie w Gemeentemuseum w Hadze na lata 1987–1992, podczas gdy NRC twierdzi, że sprawował tę funkcję do 1993 r.

Wyjaśniając powody przejścia ze świata akademickiego do pracy w muzeum, Fuchs stwierdził:

„Klimat uniwersytecki jest wspaniały, ale lepiej pasuję do muzeum.”

Lata w Stedelijk i kłopoty finansowe

Od 1993 r. kierował Stedelijk Museum w Amsterdamie, zastępując Wima Beerena. AD opisuje jego specyficzny styl wystawienniczy, w którym łączył dzieła z różnych epok i nurtów w ramach serii Coupletten. Zakupił także prace Georga Baselitza, Bruce'a Naumana, Donalda Judda i Damiena Hirsta. Dążył do rozbudowy muzeum, zlecając portugalskiemu architektowi Álvaro Sizie Vieirze przygotowanie projektu. AD donosi, że amsterdamskie lata Fuchsa naznaczone były problemami finansowymi i konfliktami z miastem na tle nowej inwestycji. Trouw dodaje wątek finansowy: w momencie odejścia z Haags Gemeentemuseum placówka miała cztery miliony guldenów deficytu operacyjnego, a Fuchs tłumaczył, że ostrzegał miasto, iż przedkłada 'najlepszą sztukę' nad najwyższą frekwencję. Według AD ustąpił ze stanowiska pod koniec 2002 r., podczas gdy NRC wskazuje na początek 2003 r. Jego wystawa pożegnalna, Tot zo ver, odbyła się kilka miesięcy później.

Pisanie i późne prace

Po odejściu ze Stedelijk pozostał aktywny jako pisarz, felietonista, wykładowca i kurator wystaw. W 2015 r. wybrał ponad siedemdziesiąt prac na ArtZuid, a w 2016 r. powrócił do Stedelijk jako kurator gościnny z wystawą Opwinding, osobistym wyborem dzieł ze swoich zbiorów. Trouw podaje, że jego ostatni tekst do serii 'Kijken' w De Groene Amsterdammer ukazał się w 2023 r. W serii tej analizował twórczość artystów wizualnych, pozwalając sobie na swobodne skojarzenia. Wspominając w wywiadzie dla NRC z 2016 r. swoje wejście do świata muzealnego, podsumował to wprost:

„Byłem nieudanym poetą, który najbardziej chciałby śpiewać. Niestety, nie potrafię śpiewać.”