Rosja ułaskawiła byłego amerykańskiego żołnierza Roberta Gilmana po rozmowach Trumpa z Putinem, bez wymiany więźniów

Ogłoszenie i okoliczności zwolnienia

Donald Trump ogłosił 11 sierpnia 2026 r. na platformie Truth Social, że 32-letni Robert Gilman, były żołnierz piechoty morskiej USA, wraca do domu po ponad czterech latach w rosyjskim areszcie. Trump przekazał, że zwolnienie nastąpiło po jego rozmowach z Władimirem Putinem, a Rosja zgodziła się uwolnić Gilmana głównie z powodów humanitarnych, nie żądając nikogo w zamian. Putin podpisał dekret o ułaskawieniu ze względów humanitarnych, powołując się również na przyjaźń z amerykańskim prezydentem, jak poinformował doradca Putina ds. międzynarodowych Jurij Uszakow, który przekazał tę wiadomość doradcom Trumpa w ubiegłym tygodniu. Przedstawiciele USA określili decyzję jako gest dobrej woli, a agencja Reuters podała, że Stany Zjednoczone nie poczyniły żadnych ustępstw w zamian.

Aresztowanie Gilmana i kryzys zdrowotny

Gilman został aresztowany 17 stycznia 2022 r. w Woroneżu, około 550 kilometrów na południe od Moskwy, podczas podróży pociągiem przez Rosję w stronę Mołdawii, gdzie planował pracować jako nauczyciel angielskiego. Rosyjskie media państwowe podały, że pod wpływem alkoholu kopnął funkcjonariusza policji. Jego ojciec, Władimir Gilman, który wyemigrował z Rosji do Massachusetts, napisał w październiku 2024 r. w „Boston Globe”, że zarzuty były fałszywe. Twierdził, że jego syn źle się poczuł i przypadkowo kopnął funkcjonariusza, który nie odniósł obrażeń i wycofał oskarżenia, nie przedstawiając dowodów w sądzie. Gilman został początkowo skazany na 4,5 roku więzienia, a następnie wyrok przedłużono do 10 lat po postawieniu dodatkowych zarzutów napaści na personel więzienny. Jego rodzina oraz organizacja Global Reach, która ich reprezentuje, poinformowały, że w areszcie był poddawany przemocy fizycznej i przymusowemu leczeniu farmakologicznemu.

Stan zdrowia Gilmana drastycznie pogorszył się w ostatnich miesiącach. Eric Lebson, dyrektor ds. strategii w Global Reach, przekazał agencji Reuters, że pod koniec czerwca Gilmana przeniesiono ze szpitala więziennego na oddział psychiatryczny cywilnego szpitala ratunkowego w stanie przypominającym katatonię, opisywanym jako osłupienie dysocjacyjne. Według AP spędził w tym stanie 47 dni. W dniu zwolnienia amerykański urzędnik, który rozmawiał z Gilmanem, stwierdził, że mężczyzna chodził, mówił i ogólnie wyglądał na będącego w dobrym stanie.

Lot do domu i opieka medyczna

Gilman opuścił Rosję 11 sierpnia na pokładzie samolotu Departamentu Stanu. Czterech lekarzy miało zbadać go podczas lotu, poinformowali urzędnicy USA, wypowiadający się pod warunkiem zachowania anonimowości. Na pokładzie była jego matka, Nina. Urzędnicy przekazali, że Gilman prawdopodobnie trafi do ośrodka rehabilitacyjnego w San Antonio w Teksasie. Trump poinformował, że rozmawiał z Gilmanem telefonicznie.

Właśnie z nim rozmawiałem i miał tylko jedną prośbę: DUŻY cheeseburger po wylądowaniu. Zajmę się tym!

Szerszy kontekst i pozostali więźniowie

Sekretarz stanu Marco Rubio napisał na platformie X, że Gilman dołącza do ponad 100 Amerykanów uwolnionych przez prezydenta Trumpa podczas jego drugiej kadencji. Rubio podziękował Rosji za współpracę ze specjalnym wysłannikiem Trumpa, Stevem Witkoffem, oraz za umożliwienie Gilmanowi otrzymania niezbędnej opieki medycznej w Stanach Zjednoczonych. Według agencji Reuters w proces zaangażowany był również Jared Kushner. Rubio ponowił żądania uwolnienia wszystkich pozostałych niesłusznie przetrzymywanych Amerykanów, wymieniając Stephena Hubbarda, który ma 74 lata i w październiku 2024 r. został skazany na 6 lat i 10 miesięcy za działalność najemną na rzecz Ukrainy.

Choć doceniamy ten pozytywny krok, nadal żądamy natychmiastowego powrotu wszystkich pozostałych niesłusznie przetrzymywanych Amerykanów, w tym Stephena Hubbarda, który również jest bezprawnie więziony. Prezydent nie spocznie, dopóki wszyscy bezprawnie przetrzymywani Amerykanie nie wrócą do domu.

Rosyjskie media podały, że w Rosji więzionych było co najmniej 10 Amerykanów. Czas ostatniej rozmowy Trumpa z Putinem pozostaje nieznany. Intensywne negocjacje między urzędnikami USA i Rosji miały miejsce w weekend poprzedzający ogłoszenie decyzji.