Władimir Putin przejmuje rosyjskie aktywa Japan Tobacco International pod tymczasowy zarząd

Dekret

Prezydent Rosji Władimir Putin podpisał w czwartek, 5 listopada, rozporządzenie przekazujące rosyjską działalność Japan Tobacco International (JTI) pod tymczasowy zarząd rosyjskiej spółki. Aktywa zostały przeniesione do Promyszlennyje Aktiwy AG, spółki akcyjnej wymienionej w dekrecie. Agencja Interfax, cytowana przez Jiji Press, podała, że jest to pierwszy przypadek, w którym aktywa globalnego producenta wyrobów tytoniowych zostały oddane pod zarząd rosyjskiej firmy. Japońska grupa prowadzi działalność tytoniową w Rosji poprzez spółkę zależną JT International od 1999 roku, a jednostka ta zdobyła największy udział w rosyjskim rynku tytoniowym w 2007 roku.

Zagrożona działalność

JTI, z siedzibą w Genewie, podaje, że zarządza w Rosji czterema fabrykami i produkuje tam kilka marek papierosów. Według danych firmy, zatrudnia ona w tym kraju ponad 4000 osób. Rosja była jednym z jej największych rynków, generującym miliardowe przychody. Firma twierdzi, że wstrzymała inwestycje w Rosji po rozpoczęciu wojny na Ukrainie, a rosyjski biznes jest częścią grupy, do której należy również Austria Tabak.

Wcześniejsze działania wobec zachodnich firm

Putin objął już zarządem zewnętrznym rosyjskie operacje kilku zachodnich firm. Dotyczy to spółek zależnych grupy spożywczej Nestlé oraz detalistów Metro i Auchan. Wiele z tych firm kontynuowało działalność w Rosji po pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, w przeciwieństwie do wielu innych przedsiębiorstw. La Libre wymienia również byłą rosyjską jednostkę francuskiego detalisty Leroy Merlin wśród podobnych decyzji, a Rosja uzasadniała je pochodzeniem właścicieli z „nieprzyjaznych” krajów wspierających Ukrainę. Marki, które pozostały, spotkały się z ostrą krytyką, w tym ze strony Ukrainy, za finansowanie rosyjskiego wysiłku wojennego.

Stanowisko Kremla wobec zachodnich aktywów

We wrześniu Putin nie wykluczył nacjonalizacji majątku zachodnich firm, ale zaznaczył, że nie jest to planowane. Stwierdził, że Rosja byłaby gotowa zwrócić aktywa właścicielom, jeśli sytuacja ulegnie poprawie. Zarząd zewnętrzny, jak powiedział, daje Moskwie sposób na lustrzaną odpowiedź na przejmowanie aktywów rosyjskich firm na Zachodzie. Putin nazwał takie zajmowanie rosyjskiego mienia państwowego na Zachodzie całkowicie niedopuszczalnym i przywołał przykład Gazprom Germania GmbH w Niemczech, spółki znacjonalizowanej po inwazji w 2022 roku pod nazwą Securing Energy for Europe GmbH (Sefe).

Napięcia z Tokio

La Libre osadza dekret w kontekście napiętych relacji między Rosją a Japonią, które pozostają w sporze terytorialnym o łańcuch wysp na Pacyfiku i są napięte od czasu, gdy Tokio przyłączyło się do sankcji wobec Moskwy w związku z wojną na Ukrainie. W połowie października japoński dziennikarz pracujący dla regionalnego dziennika Hokkaido Shimbun został aresztowany na wyspie Sachalin, co dodatkowo zaostrzyło sytuację. Rosyjska dyplomacja oskarżyła Japonię o wykorzystywanie akredytowanych dziennikarzy do szpiegostwa, czemu premier Sanae Takaichi zaprzeczyła. Dekret został wydany po tych niedawnych napięciach z Tokio.