Prokurator MTK Karim Khan zawieszony z powodu zarzutów o nadużycia seksualne, możliwe usunięcie

Zawieszenie

Główny prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego, Karim Khan, został zawieszony w pełnieniu obowiązków z natychmiastowym skutkiem w poniedziałek wieczorem. Decyzję podjęło 21-osobowe Prezydium Zgromadzenia Państw Stron, organ nadzorczy Trybunału, które uznało, że Khan dopuścił się poważnego wykroczenia i poważnego naruszenia obowiązków. Prezydium oparło swoją ocenę na raporcie ze śledztwa ONZ, materiałach dowodowych, opinii panelu ekspertów prawnych oraz pisemnych wyjaśnieniach.

Zawieszenie nie jest przesądzeniem ostatecznego wyniku.

Ostateczna decyzja, czy Khan zostanie trwale usunięty ze stanowiska, należy teraz do Zgromadzenia 125 Państw Stron, które zbierze się na sesji nadzwyczajnej tak szybko, jak to możliwe. Do usunięcia wymagana jest bezwzględna większość 63 głosów w głosowaniu tajnym.

Zarzuty

Sprawa sięga 2024 roku, kiedy bliska współpracownica Khana, 39-letnia prawniczka, zwierzyła się współpracownikom. Ci współpracownicy zgłosili sprawę do Niezależnego Mechanizmu Nadzoru Trybunału w maju 2024 roku. Według dokumentów, do których dotarła Associated Press, śledztwo Biura ONZ ds. Usług Nadzoru Wewnętrznego (OIOS) wykazało dowody nieprzymusowego kontaktu seksualnego z asystentką w jego biurze, w jego prywatnej rezydencji oraz podczas podróży służbowej.

Nieprzymusowy kontakt seksualny z asystentką w jego biurze, w jego prywatnej rezydencji oraz podczas podróży służbowej.

Konkretne zarzuty przytoczone w dokumentach obejmują prośbę Khana, aby kobieta odpoczywała z nim w łóżku hotelowym podczas zagranicznej podróży, a następnie dotykanie jej w sposób seksualny, zamykanie drzwi biura i wkładanie ręki do jej kieszeni, a także wielokrotne proszenie jej, aby towarzyszyła mu na wakacjach. Khan, który był przesłuchiwany w trakcie śledztwa, zaprzeczył jakiemukolwiek kontaktowi, zarówno dobrowolnemu, jak i niedobrowolnemu.

Ocena prawna

Panel trzech sędziów wybranych przez Prezydium do przeprowadzenia oceny prawnej ustaleń ONZ stwierdził w marcu 2026 roku, że śledztwo nie było wystarczająco rozstrzygające. Sędziowie uznali, że śledztwo nie wykazało wykroczenia lub naruszenia obowiązków w ramach odpowiednich ram prawnych. Mimo to Prezydium przystąpiło do zawieszenia i skierowania sprawy do postępowania dyscyplinarnego.

Latem 2025 roku zgłosiła się druga kobieta z odrębnymi zarzutami nadużyć seksualnych wobec Khana, według doniesień NRC. Holenderska gazeta poinformowała również, że pracownicy MTK naciskali na pierwszą kobietę, aby nie składała formalnej skargi.

Uwikłanie polityczne

Sprawa o nadużycia splotła się z głośną pracą prokuratorską Khana. W maju 2024 roku Khan wystąpił o nakazy aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu i ówczesnego ministra obrony Joawa Gallanta, a także trzech przywódców Hamasu. Wcześniej wydał także nakaz aresztowania prezydenta Rosji Władimira Putina.

Izrael i Stany Zjednoczone wykorzystały zarzuty o nadużycia, aby zdyskredytować Khana i Trybunał. Kobietę przedstawiano jako izraelską szpieg, która rzekomo wrobiła prokuratora. Sam Khan powiązał te sprawy, opisując skoordynowaną kampanię mającą na celu jego usunięcie z powodu niezadowolenia z nakazów aresztowania Netanjahu. USA, które nie są członkiem MTK, nałożyły sankcje na personel Trybunału i sędziów po wydaniu nakazu wobec Netanjahu.

Co dalej

MTK nigdy wcześniej nie stanął przed procedurą usunięcia głównego prokuratora. Trybunał musiał stworzyć nowe zasady, aby poradzić sobie z bezprecedensową sytuacją. Khan już wcześniej tymczasowo odsunął się w maju 2025 roku w oczekiwaniu na wynik śledztwa, deklarując, że wróci po oczyszczeniu z zarzutów. Kategorycznie zaprzeczał wszystkim oskarżeniom przez cały czas.

Zorganizowana kampania mająca na celu moje usunięcie z powodu niezadowolenia z nakazów aresztowania premiera Izraela Netanjahu.

Sesja nadzwyczajna Zgromadzenia Państw Stron zdecyduje, czy brytyjski prawnik, który pełni funkcję głównego prokuratora od 2021 roku, zostanie trwale usunięty ze stanowiska, które określa priorytety Trybunału i jest jego publicznym obliczem.