Zdrowie i edukacja

Portugalia: Zużycie antybiotyków spadło o 5,2 proc., ale oporność Klebsiella pneumoniae wzrosła ponad dwukrotnie

Organy ochrony zdrowia informują, że w latach 2019–2025 zużycie antybiotyków w Portugalii spadło o 5,2 proc., podczas gdy liczba zakażeń bakterią Klebsiella pneumoniae oporną na karbapenemy wzrosła w tym samym okresie ponad dwukrotnie.

Tekst AI na podstawie relacji Observador, SAPO i Correio da Manha. Opublikowany . Jak powstaje

Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).

W skrócie

Spadek zużycia w kierunku celu na 2030 rok

Całkowite zużycie antybiotyków w Portugalii spadło z 19,3 dawki dobowej na 1000 mieszkańców (DHD) w 2019 roku do 18,3 w 2025 roku, co stanowi spadek o 5,2 proc. Infarmed, Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia (DGS) oraz Narodowy Instytut Zdrowia im. dr. Ricardo Jorge (INSA) opublikowały te dane we wspólnym oświadczeniu z okazji Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach. Krajowy cel na 2030 rok wynosi 17,6 DHD, co oznacza, że konieczna jest redukcja o kolejne cztery punkty procentowe, podaje Infarmed w swojej comiesięcznej publikacji Deep Dive. Wstępne dane z pierwszej połowy 2026 roku wskazują na dalszy spadek, co czyni osiągnięcie celu możliwym przy utrzymaniu obecnych środków ostrożnego stosowania leków. Antybiotyki zalecane jako leki pierwszego wyboru w wielu powszechnych infekcjach stanowiły 61,9 proc. zużycia, co jest wynikiem poniżej europejskiego celu wynoszącego co najmniej 65 proc. Trzy instytucje ostrzegły również, że oporność bakterii nadal wymaga podjęcia działań.

Zużycie antybiotyków w Portugalii, DHD na 1000 mieszkańców dziennieDHD na 1000 mieszkańców dziennie
2019
19.3 DHD na 1000 mieszkańców dziennie
2025
18.3 DHD na 1000 mieszkańców dziennie
Cel na 2030
17.6 DHD na 1000 mieszkańców dziennie

Dane z tekstu artykułu

„Choć niektóre wskaźniki oporności bakterii uległy poprawie, inne nadal wymagają zintegrowanych działań w zakresie zapobiegania zakażeniom i właściwego stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych.”

Infarmed, DGS i INSA

Zróżnicowane wskaźniki oporności

Trzy wskaźniki oporności podlegają krajowym celom w ramach unijnych wytycznych na 2030 rok, a Portugalia już osiągnęła cel dotyczący MRSA. Zakażenia krwi wywołane przez gronkowca złocistego opornego na metycylinę spadły w latach 2019–2025 o 31,3 proc., z 11,39 do 7,83 przypadków na 100 000 mieszkańców, przekraczając cel redukcji wynoszący 18 proc. Pozostałe dwa wskaźniki zmieniły się w niepożądanym kierunku. Zakażenia krwi wywołane przez Escherichia coli oporną na cefalosporyny trzeciej generacji wzrosły o 31,9 proc. przy celu redukcji 12 proc., podczas gdy liczba przypadków Klebsiella pneumoniae opornej na karbapenemy wzrosła ponad dwukrotnie.

Zapadalność na zakażenia krwi MRSA w Portugaliiprzypadki na 100 000 mieszkańców
2019
11.39 przypadki na 100 000 mieszkańców
2025
7.83 przypadki na 100 000 mieszkańców

Dane z tekstu artykułu

Zakażenia krwi Klebsiella pneumoniae oporną na karbapenemy w Portugaliiprzypadki na 100 000 mieszkańców
2019
2.93 przypadki na 100 000 mieszkańców
2025
6.06 przypadki na 100 000 mieszkańców

Dane z tekstu artykułu

Wzrost w przypadku Klebsiella nastąpił z 2,93 do 6,06 przypadków na 100 000 mieszkańców, co oznacza wzrost o 107 proc. i oddala Portugalię od celu redukcji o 5 proc. DGS nazywa ten trend szczególnie niepokojącym i umieszcza go na liście priorytetów Krajowego Programu Zapobiegania i Kontroli Zakażeń oraz Oporności na Środki Przeciwdrobnoustrojowe (PPCIRA). Karbapenemy to antybiotyki ostatniej szansy, więc oporność na nie drastycznie ogranicza możliwości leczenia. DGS zauważa, że wiele krajów europejskich mierzy się z podobną sytuacją. Dane obejmują wyłącznie zakażenia krwi, a nie wszystkie infekcje wywołane przez te drobnoustroje.

Obciążenie infekcjami i opieka szpitalna w Europie

Raport ECDC opublikowany we wtorek, 17 listopada, szacuje, że ponad 35 000 osób umiera każdego roku w Unii Europejskiej z powodu infekcji wywołanych przez drobnoustroje oporne na antybiotyki, co jest liczbą porównywalną do zgonów z powodu grypy, gruźlicy i HIV łącznie. Każdego roku 4,3 miliona pacjentów nabywa co najmniej jedno zakażenie związane z opieką zdrowotną podczas pobytu w szpitalu. Zużycie antybiotyków w UE spadło w 2025 roku o 5 proc. w porównaniu z 2019 rokiem, ale postęp ten jest niewystarczający w stosunku do celu redukcji o 20 proc. do 2030 roku. Agencja uważa za mało prawdopodobne osiągnięcie unijnych celów w zakresie oporności bez szybszych i silniejszych działań w obszarze zdrowia publicznego. Ponad 70 proc. wpływu oporności na zdrowie publiczne wynika z zakażeń związanych z opieką zdrowotną wywołanych przez bakterie wielolekooporne, a połowie z nich można by zapobiec dzięki właściwej kontroli zakażeń.

„Co trzeci drobnoustrój wykryty w zakażeniach związanych z opieką zdrowotną to bakteria oporna na ważne antybiotyki, co ogranicza możliwości leczenia.”

ECDC

W Portugalii DGS przekazało agencji Lusa, że przeludnienie, podatność pacjentów na zakażenia oraz luki w kontroli zakażeń w placówkach medycznych mogą sprzyjać rozprzestrzenianiu się opornych bakterii, dlatego profilaktyka wymaga czegoś więcej niż tylko ograniczania liczby recept. DGS ujęło to w następujący sposób:

„Celem nie jest tylko przepisywanie mniejszej liczby antybiotyków, ale przepisywanie ich w lepszy sposób.”

DGS

Dzieci i mikrobiota jelitowa

W środę, 18 listopada, DGS ostrzegło, że gorączka, kaszel czy ból gardła same w sobie nie oznaczają, że dziecko potrzebuje antybiotyków, ponieważ większość dziecięcych infekcji dróg oddechowych ma podłoże wirusowe. W Portugalii antybiotyki systemowe wymagają recepty, a DGS odradza stosowanie pozostałych leków lub preparatów przepisanych innym osobom. DGS poinformowało również, że rozszerzenie szczepień przeciw grypie na dzieci do czwartego roku życia oraz wprowadzenie immunizacji przeciw RSV mogłoby pomóc w ograniczeniu zużycia antybiotyków, choć nie było to głównym celem tych działań.

Gastroenterolodzy José Pedro Rodrigues i Mónica Velosa, wypowiadający się podczas Światowego Tygodnia Wiedzy o Antybiotykach (18–24 listopada), ostrzegli, że antybiotyki nie potrafią odróżnić szkodliwych bakterii od pożytecznych, dlatego populacja korzystnych gatunków jelitowych może drastycznie spaść lub zniknąć na miesiące po terapii antybiotykami o szerokim spektrum działania. Efekt zależy od rodzaju leku, dawki, długości leczenia i powtarzanych cykli. Rodrigues stwierdził, że Portugalia nadal przepisuje i stosuje antybiotyki o szerokim spektrum powyżej średniej europejskiej i zaapelował, aby programy nadzoru szpitalnego rozszerzyć na podstawową opiekę zdrowotną, oddziały ratunkowe, opiekę długoterminową oraz sektor prywatny.

Zapytaj o ten tekst

Źródła i kontekst

Miejsca
Portugalia

Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.

Wesprzyj Pollar