Polska zakazuje smartfonów w szkołach podstawowych oraz wprowadza obowiązkową weryfikację wieku na stronach pornograficznych
Polski rząd przyjął we wtorek pakiet ustaw chroniących dzieci, zakazujący od września używania smartfonów w szkołach podstawowych oraz nakładający na platformy internetowe obowiązek weryfikacji wieku użytkownika przed wyświetleniem treści dla dorosłych.
Zakaz smartfonów w szkołach podstawowych
Od 1 września 2026 r. uczniom publicznych i niepublicznych szkół podstawowych zabrania się używania telefonów komórkowych i innych urządzeń rejestrujących podczas lekcji i przerw, zarówno na terenie szkoły, jak i podczas organizowanych przez szkołę zajęć poza nią. Wyjątki obejmują dozwolone przez nauczyciela cele edukacyjne, potrzeby zdrowotne lub niepełnosprawność oraz sytuacje awaryjne.
Wprowadziliśmy pewne wyjątki: dotyczące zdrowia, bezpieczeństwa oraz sytuacji, gdy nauczyciel uzna, że użycie telefonu jest niezbędne w procesie dydaktycznym lub opiekuńczo-wychowawczym.
Minister Edukacji Barbara Nowacka stwierdziła, że zakaz jest odpowiedzią na wyraźne postulaty nauczycieli, zauważając, że ponad połowa szkół już egzekwuje taki zakaz, a 85% społeczeństwa go popiera. Szkoły średnie mogą przyjąć własne zasady w statutach.
Weryfikacja wieku online i nielegalne treści
Osobny projekt ustawy nakłada na dostawców treści pornograficznych obowiązek wdrożenia mechanizmów weryfikacji wieku. Celem jest zablokowanie dostępu nieletnim, a rząd powołuje się na badania, według których średni wiek pierwszego kontaktu z pornografią w Polsce wynosi poniżej 11 lat. Wicepremier Krzysztof Gawkowski podkreślił, że weryfikacja będzie anonimowa.
Wprowadzamy skuteczną i w pełni anonimową weryfikację wieku, bez naruszania prywatności. Państwo nie będzie wiedziało, jakie strony odwiedzają obywatele. Serwisy nie otrzymają danych osobowych użytkowników. Potwierdzamy jedynie pełnoletność, nic więcej.
Ustawa tworzy publiczny rejestr domen, które nie spełniają wymogów; zostaną one zablokowane. Platformom grożą kary do 1 mln złotych, nakładane przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE). Firmy mogą odwołać się od decyzji o blokadzie do sądu. Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej jest jedną z zalecanych metod weryfikacji.
Krytyka i nierozwiązane definicje
Istotna luka pozostaje: projekt ustawy nie definiuje „treści pornograficznych”. Prezes UKE, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Rzecznik Praw Dziecka zwrócili na to uwagę, ostrzegając, że może to prowadzić do arbitralnego egzekwowania prawa. Wcześniejszy projekt z 2025 r. spotkał się również ze sprzeciwem Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, który argumentował, że narusza prywatność i prawa konstytucyjne. Rząd odłożył projekt na ponad rok i wrócił do niego z minimalnymi poprawkami.
Dwupartyjne poparcie dla zakazu telefonów
Były minister edukacji z PiS, Krzysztof Szczucki, obecnie poseł opozycji, poparł zakaz smartfonów, mimo krytyki wobec rządu.
Jeśli chodzi o ideę przewodnią, jestem za. Uważam, że smartfony w szkołach generują wiele problemów.
Projekty trafiają teraz do Sejmu, gdzie koalicja rządząca liczy na szerokie poparcie polityczne i społeczne.
Co dalej
Oba projekty będą przedmiotem debaty w parlamencie. Jeśli zostaną uchwalone, zakaz smartfonów wejdzie w życie na początku nadchodzącego roku szkolnego. Dostawcy platform otrzymają czas na wdrożenie systemów weryfikacji wieku, a dokładne standardy techniczne pozostawia się branży – choć ministerstwo zaleca Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej.
