Polska wzywa ambasadora Izraela po umorzeniu śledztwa w sprawie śmierci Damiana Sobóla

Protest dyplomatyczny w Warszawie

Ministerstwo Spraw Zagranicznych wezwało ambasadora Izraela w Warszawie 20 sierpnia 2026 roku po tym, jak izraelskie władze wojskowe umorzyły wszelkie postępowania karne w sprawie ataku na konwój World Central Kitchen w Gazie w 2024 roku. Polscy urzędnicy wyrazili głębokie rozczarowanie tą decyzją, o której izraelska prokuratura poinformowała 19 sierpnia 2026 roku. Resort kierowany przez ministra Radosława Sikorskiego złożył formalny protest dyplomatyczny, uznając izraelskie śledztwo za niewystarczające. Polska zażądała przekazania przez stronę izraelską wszystkich materiałów dowodowych, o które wnioskowała polska prokuratura, aby zapewnić pełne wyjaśnienie incydentu. Polscy dyplomaci domagają się również wypłaty odszkodowań dla rodzin ofiar.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych stoi na stanowisku, że okoliczności tragedii z 2024 roku powinny zostać wyjaśnione do końca i nie akceptuje unikania przez sprawców odpowiedzialności prawnej oraz moralnej. Rodziny zasługują na stosowne odszkodowanie.

Ustalenia izraelskiego śledztwa wojskowego

Izraelska prokuratura wojskowa ogłosiła 19 sierpnia 2026 roku, że przegląd operacyjny wykazał poważne błędy proceduralne, ale nie stwierdził odpowiedzialności karnej zaangażowanych oficerów. Siły zbrojne Izraela poinformowały, że personel wojskowy błędnie zidentyfikował uzbrojoną eskortę konwoju jako członka Hamasu przed przeprowadzeniem ataków. Dowódcy polowi działali w przekonaniu, że uzbrojeni bojownicy przejęli kontrolę nad pojazdami z pomocą humanitarną. Mimo stwierdzenia błędów w weryfikacji celów, wojsko uznało, że decyzje taktyczne dowódców nie spełniają przesłanek do wszczęcia postępowania karnego. Umorzenie następuje po wcześniejszym oporze ze strony izraelskich władz, w tym ministra spraw zagranicznych Gideona Sa'ara, który w 2025 roku odrzucił możliwość wypłaty odszkodowań rodzinom zabitych wolontariuszy.

Polskie postępowanie w Przemyślu

Polskie organy ścigania prowadzą własne postępowanie karne niezależnie od decyzji izraelskiego wojska. Prokuratura Okręgowa w Przemyślu wszczęła śledztwo 2 kwietnia 2024 roku, kwalifikując zdarzenie jako zabójstwo Damiana Sobóla spowodowane przez izraelskie wojsko przy użyciu materiałów wybuchowych. W kwietniu 2026 roku prokuratorzy w Przemyślu przedłużyli termin postępowania do 2 października 2026 roku. Polscy śledczy wskazują, że zakończenie sprawy zależy od oczekujących wniosków o międzynarodową pomoc prawną skierowanych do władz Izraela i Stanów Zjednoczonych. Polskie MSZ uzależniło współpracę dwustronną od spełnienia przez Izrael tych żądań dowodowych.

Atak na konwój World Central Kitchen w 2024 roku

Atak miał miejsce 1 kwietnia 2024 roku w rejonie Dajr al-Balah w środkowej części Strefy Gazy. Siedmioro pracowników humanitarnych zginęło, gdy izraelskie siły powietrzne przeprowadziły serię uderzeń w trzy pojazdy przewożące pomoc żywnościową. Zespół dostarczał zaopatrzenie, które dotarło do Gazy drogą morską z Cypru zaledwie kilka godzin przed atakiem. Każdy z pojazdów był oznaczony logo World Central Kitchen, a na dachach widniały wyraźne emblematy. Wśród ofiar był obywatel Polski Damian Soból, obywatele Wielkiej Brytanii, obywatel Australii, osoba z podwójnym obywatelstwem Stanów Zjednoczonych i Kanady oraz palestyński kierowca. Organizacja World Central Kitchen natychmiast po incydencie wstrzymała wszelkie operacje humanitarne w Strefie Gazy.