Polska wprowadza limity płac lekarzy w placówkach z kontraktem NFZ i skraca okres przejściowy do sześciu miesięcy

Zatwierdzenie przez rząd i limity płac

Rada Ministrów przyjęła we wtorek, 22 września 2026 r., pakiet pięciu ustaw reformujących ochronę zdrowia. Kluczowy projekt (UD439) wprowadza limity wynagrodzeń dla personelu medycznego, w tym lekarzy, pielęgniarek, ratowników medycznych i fizjoterapeutów, we wszystkich placówkach działających w ramach kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia (NFZ). Zasady obejmują podmioty publiczne i prywatne, umowy o pracę, umowy cywilnoprawne oraz kontrakty B2B. Standardowe zarobki ograniczono do ośmiokrotności płacy minimalnej, a w przypadku specjalistów wykonujących skomplikowane zabiegi (np. przeszczepy) lub zajmujących stanowiska kierownicze, do dwunastokrotności. Stawki godzinowe w umowach cywilnoprawnych ograniczono do 1/20 płacy minimalnej, co w 2026 r. oznacza 240 zł brutto za godzinę, a od stycznia 2027 r. 247,50 zł brutto. Ustawa zakazuje również konstruowania płac jako bezpośredniego procentu wartości procedur NFZ.

Czas pracy i okres przejściowy

Reforma ogranicza personelowi medycznemu możliwość pracy do maksymalnie dwóch pełnych etatów u wszystkich pracodawców oraz ustala limit 320 godzin pracy miesięcznie. W szpitalach personel musi być zatrudniony na co najmniej pół etatu, a korzystanie z usług pośredników lub fundacji jest zakazane. Przepisy wejdą w życie miesiąc po publikacji w Dzienniku Ustaw. Premier Donald Tusk zapowiedział przed posiedzeniem rządu, że okres przejściowy dla istniejących umów skrócono z 12 do sześciu miesięcy, natomiast nowe kontrakty muszą być zgodne z przepisami natychmiast po ich wejściu w życie.

Zdecydowaliśmy z panią minister o skróceniu czasu przygotowania dla wszystkich podmiotów na ten nowy system i nie będzie to 12 miesięcy, a maksymalnie sześć miesięcy.

Skandale i mechanizmy kontroli

Środki te są odpowiedzią na kontrowersje dotyczące nadmiernych zarobków i nieprawidłowości w grafikach dyżurów. Śledztwo Zero.pl ujawniło, że Dawid Kacprzyk, lekarz rezydent w Szpitalu Południowym w Warszawie, wykazywał dyżury trwające do 96 godzin, prowadząc jednocześnie prywatny salon dla współpracowników, co doprowadziło do dymisji dwóch wiceprezydentów Warszawy. Premier Donald Tusk przytoczył dane o ortopedzie z Grójca, który zarobił 3,2 mln zł w ciągu roku, szpitalu przeznaczającym 115% budżetu NFZ na płace oraz lekarzu z Braniewa zarejestrowanym na 72 godziny pracy w ciągu doby. Aby monitorować wydatki, rząd zwiększa liczbę audytorów NFZ do 400 etatów.

Te konkursy będą transparentne, zamieszczane na jednej platformie. Będziemy wtedy mogli dowiedzieć się, na jakich warunkach zostały zawarte, czyli który medyk, za jakie środki i na ile godzin będzie zatrudniony w danym podmiocie.

Dodatkowe środki w ochronie zdrowia

Oprócz limitów płac rząd przyjął cztery powiązane projekty. Projekt UD434 zobowiązuje szpitale i przychodnie do publikowania wszystkich konkursów na świadczenia oraz warunków finansowych oferentów na centralnej platformie. Projekt UD428 dostosowuje polskie przepisy do standardów UE i wyroków TSUE poprzez uszczelnienie składek od zagranicznych emerytur oraz ustanowienie ustawowego uznania dla Ośrodków Eksperckich Chorób Rzadkich (OECR). Projekt UD421 przedłuża ważność systemu szpitali (PSZ) do połowy 2029 r., aby zapewnić stabilność finansowania podczas restrukturyzacji. Projekt UD435 wprowadza finansowane przez państwo badania przesiewowe w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu C dla osadzonych oraz gwarantuje bezpłatne leczenie HIV dla osób nieubezpieczonych.