Polska proponuje płacę minimalną 4950 PLN w 2027 roku po fiasku dialogu społecznego

Proponowany wzrost płac na 2027 rok

Rząd opublikował projekt rozporządzenia ustalający ustawową płacę minimalną na poziomie 4950 PLN brutto miesięcznie od 1 stycznia 2027 roku. Dokument przygotowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pod kierownictwem minister Agnieszki Dziemianowicz-Bąk określa również minimalną stawkę godzinową na 32,30 PLN brutto. Proponowana korekta oznacza miesięczny wzrost o 144 PLN (około 3%) względem stawki z 2026 roku wynoszącej 4806 PLN brutto, podczas gdy stawka godzinowa rośnie o 0,90 PLN z 31,40 PLN. Według szacunków resortu, nowe stawki obejmą bezpośrednio około 1,6 mln pracowników zatrudnionych na umowach o pracę, a także tysiące osób na umowach cywilnoprawnych oraz beneficjentów świadczeń społecznych.

Impas w Radzie Dialogu Społecznego

Projekt trafił bezpośrednio do Rady Ministrów po wygaśnięciu negocjacji w ramach Rady Dialogu Społecznego (RDS). Zgodnie z polskim prawem, jeśli organizacje pracodawców i przedstawiciele związków zawodowych nie osiągną porozumienia w sprawie poziomu płac w ustawowym terminie, rząd musi jednostronnie wydać wiążące rozporządzenie do 15 września. Przepisy stanowią, że ostateczne kwoty przyjęte przez gabinet nie mogą być niższe od propozycji bazowej przedłożonej wcześniej RDS. Podczas negocjacji związki zawodowe domagały się płacy minimalnej w wysokości co najmniej 5200 PLN, podczas gdy organizacje pracodawców nalegały, aby wzrost nie przekroczył propozycji rządowej.

Wpływ na finanse i sektor prywatny

Ocena Skutków Regulacji (OSR) towarzysząca projektowi wylicza, że wzrost zwiększy roczne koszty małych i średnich przedsiębiorstw o 2912,2 mln PLN, podczas gdy duże firmy poniosą wydatki rzędu 321,2 mln PLN. Łącznie sektor prywatny zmierzy się z dodatkowymi kosztami pracy przekraczającymi 3,2 mld PLN. Jednocześnie gospodarstwa domowe i obywatele zyskają szacunkowo 2208,5 mln PLN dzięki wyższemu progowi płacowemu. Rząd zaznaczył w ocenie, że choć rosnące koszty pracy mogą wywierać presję na marże zysku firm, wyższe płace wspierają krajowy popyt konsumpcyjny i siłę nabywczą.

Sektor finansów publicznych ma odnotować dodatni bilans netto w wysokości 1024,9 mln PLN w 2027 roku, co wynika ze wzrostu dochodów o 1519,7 mln PLN przy dodatkowych wydatkach rzędu 494,8 mln PLN. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazało w ocenie na rozkład wydatków budżetowych:

Szacuje się, że podniesienie płacy minimalnej do 4950 PLN spowoduje wzrost wydatków budżetu państwa w 2027 roku o około 424,7 mln PLN rocznie, ze względu na finansowanie niektórych wynagrodzeń, składek i świadczeń, których poziom jest powiązany z płacą minimalną.

Poza bazową kwotą 424,7 mln PLN, wydatki publiczne obejmują 14,6 mln PLN na wynagrodzenia w sferze budżetowej poniżej 4950 PLN, 403,5 mln PLN na świadczenia opiekuńcze i powiązane składki, 8,7 mln PLN na wynagrodzenia skazanych, 8,5 mln PLN na ubezpieczenia społeczne duchownych oraz 2,0 mln PLN na ubezpieczenia zasiłków macierzyńskich.

Długoterminowa progresja płacy minimalnej

Proponowany wzrost na 2027 rok kontynuuje dziesięcioletni trend wzrostowy ustawowego wynagrodzenia w Polsce, w trakcie którego płaca minimalna wzrosła o 3056 PLN z 1750 PLN w 2015 roku. Najszybsze ustawowe wzrosty miały miejsce w latach 2023 i 2024, kiedy prognozy inflacji na poziomie co najmniej 105% wymusiły obowiązkowe dwukrotne dostosowania w styczniu i lipcu. W 2023 roku stawka miesięczna wzrosła do 3490 PLN w styczniu i 3600 PLN w lipcu, co oznaczało roczny zysk 590 PLN. W 2024 roku płaca wzrosła z 4242 PLN do 4300 PLN, dodając 700 PLN w skali roku. Następnie stawkę skorygowano do 4666 PLN w 2025 roku oraz 4806 PLN w 2026 roku.