Polska planuje 19 mld PLN na waloryzację emerytur w 2027 roku, resorty analizują warianty podwyżek

Alokacje budżetowe i scenariusze waloryzacji

Projekt budżetu państwa na 2027 rok przewiduje 19 mld PLN na roczną waloryzację emerytur, co stanowi wzrost względem wcześniejszych szacunków wynoszących 16,7 mld PLN. Rząd przyjął 9 czerwca 2026 roku minimalny wskaźnik waloryzacji na poziomie 3,48%, co zostało usankcjonowane rozporządzeniem Rady Ministrów z 28 lipca 2026 roku. Jednak prognozy średniorocznej inflacji oraz wyższe ceny paliw związane z konfliktem na Bliskim Wschodzie skłoniły rząd do rewizji prognozowanego wskaźnika do 3,96%. Formuła uwzględnia inflację w gospodarstwach emeryckich na poziomie 3,3% oraz 20% prognozowanego realnego wzrostu płac wynoszącego 3,3%.

Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk omówiła z ministrem finansów Andrzejem Domańskim możliwość podniesienia udziału realnego wzrostu płac z 20% do 30%, co podniosłoby wskaźnik waloryzacji do 4,29%.

W razie potrzeby i możliwości budżetowych podwyżka jest możliwa bez konieczności wprowadzania zmian ustawowych.

Wpływ na wysokość świadczeń

Przy założeniu waloryzacji na poziomie 3,96%, która ma wejść w życie 1 marca 2027 roku, minimalna emerytura brutto wzrośnie z 1 978,49 PLN do 2 056,84 PLN, co oznacza wzrost świadczenia netto z 1 800,43 PLN do 1 871,72 PLN. Jeśli rząd przyjmie wariant 4,29%, minimalne świadczenie brutto wyniesie 2 063,37 PLN (1 877,67 PLN netto). Emerytura w wysokości 5 000 PLN brutto wzrosłaby w wariancie 4,29% do 5 214,50 PLN, w porównaniu do 5 174 PLN przy bazowym wskaźniku 3,48%.

Ostateczny wskaźnik waloryzacji będzie zależał od danych ekonomicznych opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny (GUS) w lutym 2027 roku. Związki zawodowe w Radzie Dialogu Społecznego postulowały uwzględnienie 50% realnego wzrostu płac, jednak przedstawiciele pracodawców sprzeciwili się temu rozwiązaniu.

Korekty progów świadczenia uzupełniającego

Marcowa waloryzacja w 2027 roku obejmie również progi dochodowe dla świadczenia uzupełniającego w wysokości 500 PLN dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji. Ponieważ program stosuje zasadę złotówka za złotówkę powyżej limitu podstawowego, zmiana progów zapobiega obniżeniu świadczeń w momencie wzrostu emerytur. Seniorzy otrzymujący minimalną emeryturę w wysokości 1 978,48 PLN brutto nadal będą otrzymywać pełne 500 PLN dodatku, co podniesie ich miesięczne wsparcie netto do 1 863,08 PLN.

Beneficjenci z emeryturą brutto 2 100 PLN otrzymają pełne 500 PLN dodatku zamiast dotychczasowych 452,39 PLN. W przypadku emerytur 2 200 PLN brutto dodatek wzrośnie z 352,39 PLN do 401,16 PLN, natomiast osoby otrzymujące 2 300 PLN otrzymają 297,68 PLN zamiast 252,39 PLN. Świadczeniobiorcy z kwotą 2 400 PLN brutto otrzymają 194,20 PLN, a ci z kwotą 2 500 PLN otrzymają 90,72 PLN.

Spór resortowy o przeliczenie wcześniejszych emerytur

Równoległy projekt rządowy, oznaczony jako UD204, zakłada przeliczenie świadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) od maja 2027 roku dla osób dotkniętych obniżkami emerytur wcześniejszych wprowadzonymi 1 stycznia 2013 roku. Rozwiązanie to jest następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku (SK 140/20) dotyczącego art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Propozycja Ministerstwa Rodziny obejmuje 196 500 emerytów (135 400 osób z obniżonymi emeryturami powszechnymi oraz 61 100 osób nadal pobierających wcześniejsze emerytury), zapewniając miesięczne podwyżki do 552 PLN.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Jurand Drop sprzeciwia się rozszerzeniu zakresu beneficjentów z pierwotnych 67 000 osób. Resort finansów wskazuje, że rozszerzenie zwiększa szacowane wieloletnie wydatki z 4,5 mld PLN do 7,3 mld PLN w latach 2027–2037, co generuje obciążenie dla deficytu sektora finansów publicznych na poziomie 6,4 mld PLN po uwzględnieniu zwrotów z podatku dochodowego i składki zdrowotnej.