Ograniczenia przestrzeni powietrznej na wschodniej granicy

Polska Agencja Żeglugi Powietrznej opublikowała komunikaty wprowadzające tymczasową strefę ograniczeń lotów wzdłuż wschodniej części Polski. Nowa strefa, oznaczona jako EP R134, zastępuje dotychczasowe ograniczenie EP R131 i będzie obowiązywać od 10 września 2026 r. od godziny 00:00 UTC do 9 grudnia 2026 r. do godziny 23:59 UTC. Środek ten wprowadzono na wniosek Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych w celu zabezpieczenia polskiego nieba w związku z trwającym konfliktem na Ukrainie. Agencja wydała ograniczenie na podstawie cyfrowych komunikatów NOTAM D6372/26 oraz N6372/26.

Nocne zakazy i zasady lotów w dzień

Zasady operacyjne wewnątrz strefy EP R134 nakładają surowe limity między zachodem a wschodem słońca. W godzinach nocnych obszar ten funkcjonuje jako przestrzeń niekontrolowana z całkowitym zakazem lotów cywilnych. Jedynymi lotami nocnymi dozwolonymi bez specjalnego zezwolenia są operacje wojskowe oraz loty cywilne startujące lub lądujące na lotnisku Depułtycze Królewskie koło Chełma, które otrzymały wcześniejszą koordynację z Centrum Operacji Powietrznych. Wlot w aktywną strefę ograniczeń bez spełnienia kryteriów wyłączenia stanowi bezpośrednie naruszenie prawa lotniczego.

W godzinach dziennych zasady są mniej restrykcyjne, ale pozostają uregulowane. Załogowe statki powietrzne przelatujące przez strefę muszą posiadać włączony transponder radarowy w trybie A i C lub trybie S oraz utrzymywać stałą łączność radiową ze służbami ruchu lotniczego. Wyłączenia dotyczą statków wojskowych, lotów o statusie GARDA i ALPHA SCRAMBLE oraz lotów oficjalnych o statusie HEAD, STATE, lotów poszukiwawczo-ratowniczych, sanitarnych, medycznych oraz gaśniczych. Cywilne bezzałogowe statki powietrzne mogą operować, o ile nie wlatują w strefy identyfikacji obrony powietrznej ADIZ Białoruś oraz ADIZ Ukraina.

Zwiększone patrole myśliwców i gotowość operacyjna

Oprócz nowych zasad w przestrzeni powietrznej, polski rząd ogłosił wzmocnienie zdolności patroli powietrznych w całym kraju. Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz potwierdził rozszerzenie postawy operacyjnej 3 września 2026 r.

„W następstwie ostatnich rosyjskich prowokacji i aktów agresji podjąłem decyzję o rozszerzeniu ochrony naszej przestrzeni powietrznej. Zwiększamy aktywność naszych sił powietrznych, w tym samolotów F-16 i śmigłowców.”

Kosiniak-Kamysz stwierdził, że rosyjskie prowokacje w ostatnich tygodniach stworzyły ryzyko na obszarach dotychczas uważanych za bezpieczne, co skłoniło Polskę do wzmocnienia systemów szybkiego reagowania w całym kraju przy jednoczesnym monitorowaniu wschodniej granicy.

Techniczne parametry wysokości i lotnictwo cywilne

Strefa ograniczeń obejmuje słup przestrzeni powietrznej od poziomu gruntu do poziomu lotu FL95, czyli około 3 kilometrów nad ziemią. Komercyjne samoloty pasażerskie, które zazwyczaj przelatują na wysokościach od 10 do 13 kilometrów, nie odczują zakłóceń operacyjnych ani zamknięć tras z powodu tego środka. Władze wojskowe wyjaśniły, że limit pionowy wybrano tak, aby zrównoważyć gotowość obronną z rutynowymi potrzebami lotnictwa cywilnego.

„Wprowadzone rozwiązania służą zapewnieniu wszystkim elementom systemu obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej odpowiedniej swobody działania oraz zdolności do skutecznego reagowania na potencjalne zagrożenia, przy jednoczesnym zminimalizowaniu wpływu podjętych działań na lotnictwo cywilne i innych użytkowników przestrzeni powietrznej.”

Specjalne zezwolenia na operacje dzienne i nocne wewnątrz strefy mogą być również przyznane po koordynacji z dyżurnymi służbami Centrum Operacji Powietrznych dla lotów sanitarnych, monitorowania infrastruktury krytycznej oraz reagowania kryzysowego podczas klęsk żywiołowych lub ekologicznych.