Bojownicy PKK opuszczają cztery obozy w północnym Iraku w ramach postępów procesu pokojowego z Turcją

Obozy i raportowane wycofanie

Tureckie źródła bezpieczeństwa, cytowane przez państwową agencję Anadolu, poinformowały, że 8 października Partia Pracujących Kurdystanu (PKK) opuściła cztery obozy w rejonie Baze w regionie Metina w północnym Iraku, w pobliżu granicy z Turcją. Obozy zidentyfikowano jako Hebat, Yajk, Sabri oraz Sason. Tureckie media poinformowały o tym ruchu w poniedziałek, 12 października, powołując się na źródła bezpieczeństwa, co zazwyczaj odnosi się do tureckiej Narodowej Organizacji Wywiadowczej (MIT). Kierownictwo PKK stacjonuje w północnym Iraku, a grupa wcześniej wykorzystywała pozycje w tym regionie do ataków na tureckie cele. W momencie pojawienia się pierwszych doniesień grupa bojowników nie wydała żadnego oświadczenia.

Stanowisko PKK i historia rozbrojenia

Za pośrednictwem kurdyjskiej agencji informacyjnej Firat, PKK przekazała, że niedawno wycofała wszystkich swoich bojowników z terytorium Turcji oraz z pozycji w północnym Iraku, aby państwo tureckie nie postrzegało ich jako zagrożenia. Przedstawiciel PKK poinformował wcześniej w czwartek, 8 października, że grupa opuściła "tunele" w regionie północnego Iraku. Grupa oskarżyła rząd prezydenta Recepa Tayyipa Erdogana o nieszczere i zbyt powolne prowadzenie procesu pokojowego, twierdząc, że wykonała swoją część pracy dwa miesiące po sierpniowym zatwierdzeniu ustawy. W 2025 roku PKK, uznawana przez Turcję i jej sojuszników za organizację terrorystyczną, ogłosiła decyzję o rozbrojeniu i rozwiązaniu struktur w celu zakończenia trwającego ponad cztery dekady konfliktu. Ogłoszenie to nastąpiło po apelu uwięzionego lidera Abdullaha Ocalana, a później grupa przeprowadziła symboliczną ceremonię rozbrojenia w północnym Iraku. We wrześniu 2026 roku Turcja zapowiedziała stopniowe wycofanie swoich sił ze strategicznej bazy wojskowej w północnym Iraku i przekazanie kontroli rządowi irackiemu po spotkaniu Erdogana z premierem Iraku Alim al-Zaidim na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku.

Ustawa o ułaskawieniu i Ocalan

Ustawa zatwierdzona przez turecki parlament w sierpniu przyznaje warunkowe ułaskawienie tysiącom bojowników, jednak wchodzi w życie dopiero po potwierdzeniu przez turecką Radę Bezpieczeństwa Narodowego, że grupa została w pełni rozwiązana i rozbrojona, a decyzja ta zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym. Prawo zawiesza niektóre wyroki więzienia dla skazanych członków PKK oraz odracza trwające dochodzenia i procesy na pięć lub 10 lat, w zależności od wagi przestępstwa, a sprawy przeciwko osobom, które nie popełnią ponownie przestępstwa w tym okresie, zostaną umorzone. 77-letni Ocalan od 1999 roku przebywa w izolacji na wyspie Imrali na południe od Stambułu, gdzie odbywa karę dożywotniego pozbawienia wolności. Jeden z raportów wskazuje, że Ocalan i inni liderzy PKK zostaliby wykluczeni z ułaskawienia, podczas gdy inny zauważa, że przyjęta ustawa nie precyzuje, co się z nim stanie, a doniesienia medialne sugerują, że mimo to mógłby otrzymać rozszerzone prawa do widzeń i komunikacji w więzieniu na wyspie. Turcja utworzyła również niedawno cztery podkomisje nadzorujące rozwiązanie PKK, a Ocalan ma wziąć udział w jednej z nich, poświęconej przekazaniu broni grupy.

Tło powstania

Zbrojne powstanie PKK, rozpoczęte w 1984 roku, pochłonęło dziesiątki tysięcy istnień ludzkich i rozlało się na Irak oraz Syrię. Grupa początkowo dążyła do utworzenia niepodległego państwa kurdyjskiego, a później zmieniła swoje żądania na autonomię i rozszerzenie praw w Turcji. Turecka armia wielokrotnie uderzała w strefę przygraniczną północnego Iraku podczas wojny, a PKK początkowo miała tam swoją kwaterę główną, zanim przeniosła się dalej na wschód w góry Kandil, gdzie utrzymała silną obecność. Obozy, które są obecnie opuszczane, znajdują się w tym samym regionie przygranicznym, gdzie PKK wcześniej wykorzystywała pozycje do ataków na tureckie cele.