PiS składa wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zablokowanie obowiązkowej edukacji zdrowotnej przed 1 września

Skarga

Wiceprezes Prawa i Sprawiedliwości oraz kandydat partii na premiera Przemysław Czarnek, w towarzystwie posłów, ogłosił we wtorek 4 sierpnia przed siedzibą Trybunału Konstytucyjnego w Warszawie złożenie wniosku o zbadanie konstytucyjności przedmiotu edukacja zdrowotna. Skarga dotyczy przepisów podpisanych przez minister edukacji Barbarę Nowacką, które czynią ten przedmiot obowiązkowym od 1 września 2026 roku.

„Dzisiaj składamy wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o uznanie za niezgodne z konstytucją przepisów wprowadzających zarówno obowiązkowy charakter edukacji zdrowotnej, jak i sposób traktowania komponentu edukacji seksualnej.”

Drugi, równoległy wniosek zawiera prośbę o wydanie przez Trybunał zabezpieczenia przed rozstrzygnięciem sprawy co do meritum, aby przepisy nie mogły być stosowane z chwilą rozpoczęcia roku szkolnego.

„Prosimy wysoki Trybunał o wydanie zabezpieczenia przed rozstrzygnięciem sprawy, aby te przepisy nie mogły być stosowane od 1 września, żeby dzieci i młodzież w Polsce nie były poddawane indoktrynacji.”

Zakres przedmiotu

Edukacja zdrowotna zastępuje dotychczasowe wychowanie do życia w rodzinie. Będzie nauczana w klasach IV–VIII szkół podstawowych (jedna godzina tygodniowo, w klasie VIII tylko w pierwszym semestrze) oraz w szkołach ponadpodstawowych (jedna godzina tygodniowo przez dwa lata). Program obejmuje higienę, aktywność fizyczną, zdrowie psychiczne i żywienie. Moduł edukacji seksualnej nie jest obowiązkowy, jednak PiS argumentuje, że całość ram programowych narusza prawa rodziców.

W roku szkolnym 2025/2026 przedmiot był opcjonalny. Według Czarnka około 70% rodziców nie zapisało na niego dzieci. Zgodnie z nowymi zasadami rodzice nie mają już prawa wypisać dzieci z zajęć. W przypadku komponentu dotyczącego edukacji seksualnej szkoły mają obowiązek zorganizować spotkania z rodzicami na miesiąc przed rozpoczęciem tej części kursu, po czym rodzice mogą składać oświadczenia.

Zarzuty PiS

Czarnek zarzucił Nowackiej tchórzostwo, twierdząc, że zapowiadała obowiązkowy charakter przedmiotu już wiosną, ale zwlekała z podpisaniem rozporządzenia do lipca, świadoma niekonstytucyjności działań i spodziewając się zaskarżenia. Określił komponent edukacji seksualnej jako demoralizujący i deprawujący, dodając, że kierownictwo resortu ma obsesję na punkcie edukacji seksualnej.

„Obsesja na punkcie edukacji seksualnej pani Nowackiej, pani Lubnauer, kierownictwa dzisiejszego Ministerstwa Edukacji, doprowadziła do likwidacji przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie i do prób siłowego wprowadzenia edukacji seksualnej, która jest demoralizująca i deprawująca.”

Posłanka PiS Agnieszka Górska nazwała sytuację w resorcie edukacji pod rządami Nowackiej wielkim chaosem i stwierdziła, że przedmiot wywołał kontrowersje wśród rodziców i nauczycieli. Senator Anna Bogucka skrytykowała usunięcie dotychczasowego przedmiotu o życiu w rodzinie.

Argumenty konstytucyjne

Wniosek opiera się na kilku artykułach Konstytucji RP. Czarnek przywołał artykuł 18, który obejmuje ochroną małżeństwo, rodzinę, macierzyństwo i rodzicielstwo, oraz artykuły 48 i 53, gwarantujące rodzicom prawo do wychowania dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami. Argumentował, że poprzedni przedmiot respektował te zapisy, podczas gdy nowe ramy je naruszają.

„Ta konstytucja została złamana przez panią Nowacką w przepisach z lipca tego roku.”

Czarnek wskazał również, że Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski wyraziła sprzeciw po zapoznaniu się z podstawą programową opublikowaną na początku lipca.

Co dalej

Trybunał Konstytucyjny musi teraz zdecydować, czy wydać zabezpieczenie przed terminem 1 września. Jeśli zostanie ono przyznane, przepisy zostaną zawieszone do czasu pełnego rozstrzygnięcia o ich zgodności z konstytucją. W artykułach nie odnotowano oświadczenia Ministerstwa Edukacji ani Barbary Nowackiej.